Абумуслим

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи

Абумуслим - сарвари шӯриши зидди араб, сулолаи Уммавиён дар Хуросон соли 747 - 750.

Абумуслими Хуросонӣ зодаи Марв ё Нишопур буд. Вай яке аз муборизони фаъоли зидди сулолаи Уммавиён мегардад. ӯ аз Иброҳим писари Алии Мухаммади Аббос дастури роҳбарии Хуросонро гирифта, ба Марв меояд ва бар зидди Уммавиён ба мубориза медарояд. Азбаски ранги сиёҳ нишони беадолатӣ ва бешафқатии Уммавиён маҳсуб мешуд, Абумуслим парчами худро сиёҳ ва гурзро бошад, нимсиёҳ мекунад. Неҳзати Абумуслим аз тарафи ҳама табақаҳои иҷтимоии ҷомеа, ҳатто аз ҷониби арабҳо низ дастгирӣ меёбад. Соли 749 пайравони Абумуслим қисматҳои ғарбии Хилофати Арабро забт карда, соли 750 пойтахти хилофат шаҳри Димишқро ишғол менамоянд, халифаи Уммавиён сарнагун карда шуда, намояндаи хонадони Аббосиён Абу-л-Аббос ас-Саффоҳ (750-754) ба тахти хилофат менишинад. Абумуслим амири Хуросон таъин мешавад. Ӯ мардуми Хуросон ва Мовароуннаҳрро муттаҳид намуда, аз эътирози онҳо ба муќобили ашрофони араб ва табақаҳои мулкдори маҳаллӣ истифода карда, дар байни мардум эътибори калоне пайдо кард Аз назари халифаҳои Аббосӣ Абумуслим душмани асосии онҳо маҳсуб мешуд. Аз ин рӯ, соли 755 халифа Абуҷаъф ар ал-Мансур (754-775) бо роҳи фиреб Абумуслимро ба Бағдод даъват карда, ба қатл мерасонад. Қатли Абумуслим боиси авҷи ҳаракатҳои халқӣ дар Мовароуннаҳру Хуросон мегардад.[1]

Манбаъ[вироиш]

  1. Ҳотамов Н.Б., Довудӣ Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – с.87-88.