Вахш
| Дарёи Вахш | |
|---|---|
 |
|
| Сарчашма | Помир |
| Резишгоҳ | Омударё |
| Ҳавзаи ҷоришавӣ кишварҳо | Тоҷикистон, Қирғизистон |
| Дарозӣ | 786 км |
| Source elevation | 7105 м |
Вахш (форсӣ: وخش) — рӯдест дар Осиёи Марказӣ, ки дар Қирғизистону Тоҷикистон равон аст ва бо рӯди Панҷ пайваста дар Омударё мерезад.
Рӯди Вахш аз кӯҳҳои Помир дар сарзамини Тоҷикистон ва кӯҳсори Олой дар сарзамини Қирғизистон сарчашма мегирад. Қирғизистону Тоҷикистон ду кишвари аслии обгири он ҳастанд.
Дарозои ин рӯд 786 км, паҳнои ҳавзаи обхезаш 39 100 км², миёнгини гузашти обаш 156 м³/с аст. Оби ин рӯд барои обёрӣ дар пахтазорҳо ба кор меравад. Аз дараи рӯди Вахш шоҳроҳи Душанбе — Чанок мегузарад.
Шаҳрҳои Норак, Сарбанд ва Қурғонтеппа дар канораи рӯди Вахш ҷой доранд. Дар резишгоҳи рӯди Вахш ба рӯди Панҷ шикоргоҳи «Бешаи палангон» ҷойгир аст.
[вироиш] Решашиносии ном
Вожаи «Вахш» бархоста аз вожаи «vaxšu-» дар эронии бостон аст ва маънояш «боланда, фазоянда» аст. Ҳамин номро юнониён «Ὄξος» навиштанд ва румиён онро лотинӣ карданду «Oxus» нигоштанд. Ин вожа дар номи рӯдҳои Вахшу Вахон (ва эҳтимолан дар номҳои Вахиё ва Ахшу ё Кӯлобдарё, ки туркона Оқсуяш хонем) боз мондааст.
Вахш дар даврони бостон сарчашмаи аслии Омударё шумурда мешуда аз ин рӯ номи бостонияш бар ин рӯд боз мондааст.
