Давлати Мод

Аз Википедиа
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи

Давлати Мод (715-550 п.м.) Дар асрҳои XV-X п.м. дар шимолу ѓарби Эрон қабилаҳои ориёӣ зиндагӣ мекарданд. Ба ақидаи аксари олимон онҳо ба ин ҷо аз Осиёи Миёна омада буданд. Мувофиќи ахбори Ҳеродот яке аз пешвоёни мадайњо Дейок (шакли эрониаш Даҳюк) ќабилаҳои пароканда ва бо ҳам мухолифро муттаҳид карда, давлати Модро (Мидия) ташкил мекунад. Пойтахти он ш. Ҳангматана (Ҳамадон, шакли юнониаш Экбатана) буд. Ин ҳодиса таќрибан дар соли 715 п.м. рух додааст. Мод дар ќатори Бобул ва Миср ба яке аз давлатҳои тавонои замони худ табдил меёбад. Ба ҳайати он тамоми Эрон, дар шарќ Порт, Гиркания, Арейя ва Дрангиана, дар ѓарб Мана, Урарту (Арманистон), Каппадокия, шимоли Байнаннаҳрайн ва як қисми Шом (Сирия) дохил мешуданд.

Охирин шоҳи Мод Астиаг (с.585-550) буд. Аз гуфтаҳои Ҳеродот бармеояд, ки ў шахси золим буда, ҳатто ба наздиконаш рањм намекардааст. Дар байни ў ва вазираш Гарпаг, ки хеши наздики ў буд, ихтилоф ба амал меояд ва ў барои танбеҳ додани вазир писари ўро ба ќатл мерасонад. Дарбориёни аз сиёсати Астиаг норозӣ буда, дар атрофи рақиби бонуфузи ў Гарпаг муттаҳид мешаванд ва барои аз тахт сарнагун кардани ў фурсат мепоянд. Аз ин шоҳи Форс Куруш истифода бурда соли 550 Модро ишѓол менамояд ва ба мавҷудияти ин давлат хотима мебахшад.

Ташкил шудани давлати Мод дар таърихи халқҳои ориёӣ марҳилаи муҳим буд. Эрониҳо дар Шарқи Наздик ва Миёна ба қувваи пешбари сиёсӣ табдил ёфтанд. Бори нахуст эрониёни ѓарбӣ (мадайҳо ва форсҳо ва ѓайра) бо ќисми калони эрониёни шарқӣ (портҳо, гиркониҳо, арейягиҳо ва ѓайра) дар њайати як давлат муттаҳид шуда, барои инкишофи тамаддуни ягонаи умумиэронӣ ва ташкил шудани империяи пуриќтидори Ҳахоманишиён заминаи боэътимод муҳайё сохтанд.[1]

Адабиёт[вироиш]

  1. Ҳотамов Н.Б., Довуди Д., Муллоҷонов С., Исоматов М. Таърихи халқи тоҷик (Китоби дарсӣ). – Душанбе,2011, – с. 30-32.

Адабиёт[вироиш]

Нигаред[вироиш]