Абботобод
| Шаҳр | |
Абботобод | |
|---|---|
| ایبٹ آباد / Abbotābād | |
 | |
| 34°09′ а. ш. 73°13′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Покистон |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | 1853 (генерал Ҷ. Абботти Британӣ) |
| Масоҳат | 115 км² |
| Баландии марказ | 1256 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+5:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 148 587 тан (2017) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| коди телефон | 0992 |
| abbottabad.gov.pk | |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Абботобод (ба урдуӣ: ایبٹ آباد) — шаҳри устони Хайбар-Пахтунхва дар шимоли Покистон, тахминан 120 км шимоли Исломобод — пойтахти Покистон.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 148 587 нафар (барӯйхатгирии соли 2017). Шаҳр соли 1853 аз ҷониби генерали британӣ Ҷеймс Абботт — ҳокими аввалини ноҳияи Ҳазораи Британия — таъсис ёфта, ба ифтихори худи ӯ Абботобод (Abbottabad — «шаҳраки Абботт») номида шудааст. Абботобод дар байни хонандагони ҷаҳонӣ бо амалиёти «Neptune Spear» — дар 2 майи 2011 лашкари махсуси нерӯҳои баҳрии ИМА (SEAL Team Six) Усома бин Ладенро дар як хонаи ба Академияи низомии Абботобод наздик куштанд — маъруф гардид.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Ноҳияи Ҳазораи атрофи Абботобод дар давраи қадимӣ дар роҳи асосии тиҷоратии Ҳиндустон–Кашмир–Осиёи Марказӣ воқеъ буд ва аз давраи Ҷаҳонгир (қарни XVII, давраи Муғулӣ) марказе барои муҳтаваи муғулӣ дар шимоли Пенҷоб буд.[1]
Соли 1849 пас аз Ҷанги Дуюми Ангилу-Сикх — Британия Пенҷобро (ва бо он ноҳияи Ҳазораро) забт кард ва соли 1853 генерали британӣ Ҷеймс Абботт — ки дар синни 26-солагӣ ноҳияи Ҳазораро ба таври дипломатии дӯст ба Британия пайваст буд ва то соли 1853 ҳокими 6-солаи он гардид — шаҳраки маркази маъмурии худро дар болои деҳаи Ҳамидия сохт ва онро Abbottabad номид. Барои некиҳои дипломатии худ Абботт аз ҷониби мардуми маҳаллӣ бо номи «Сирдор Абботт Сомирӣ» пазируфта шуд.
Дар давраи Британия шаҳр ба маркази муҳими низомии кӯҳистонӣ табдил ёфт — Академияи Низомии Покистон (Pakistan Military Academy) — коллеҷи асосии тайёркунандаи афсарони артиши Покистон — соли 1948 дар Какул (як маҳаллаи Абботобод) таъсис ёфт.
Amaliyoti Neptune Spear — соатҳои аввалини 2 майи 2011 (тахминан 01:00 вақти маҳаллӣ) — 24 нафар аз SEAL Team Six (Development Group of the US Naval Special Warfare Command) бо 2 чархболи Sikorsky MH-60 Black Hawk махсуси радар-ноаён (stealth) аз Афғонистон (аэропорти Ҷалолобод) ба Абботобод парвоз карданд ва дар хонае ба масофаи 1,3 км аз Академияи Низомии Покистон Усома бин Ладенро — раҳбари ал-Қоида ва барандаи ҳамлаҳои 11.09.2001 — кушта дар баҳри Араб бо киштӣ USS Carl Vinson дафн намуданд. Ин амалиёт бе иҷозат ва бе хабардор кардани Ҳукумати Покистон анҷом дода шуд, ки боиси бӯҳрони муносибатҳои Покистон-ИМА гардид.[1]
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Абботобод дар баландии 1256 метр аз сатҳи баҳр, дар водии Оруш-и минтақаи Ҳазораи Хайбар-Пахтунхва, дар доманаҳои ҷанубии кӯҳҳои Ҳимолой воқеъ аст. Иқлим — муслимии кӯҳистонии субтропикӣ — зимистон хунук ва барфнок (то –5 °C), тобистон мулоим (то +30 °C — тобистон дар Абботобод хеле мулоимтар аз пасти Пенҷоб), боришоти солона зиёда аз 1240 мм.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Абботобод тахминан 148 587 нафар (2017) — асосан ҳиндко-забон (як лаҳҷаи пенҷобии шимолии Хазара) ва пуштунҳо. Ислом-и суннӣ мазҳаби ғолиб.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Абботобод бар донишгоҳҳо ва мактабҳо (шумораи зиёди донишгоҳҳои тиббӣ ва техникӣ), сайёҳии кӯҳистонии Ҳазараи Хайбар ва хизматрасонии низомии Академияи Низомии Покистон асос ёфтааст.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Абботобод дар шоҳроҳи Каракорум (KKH, Karakoram Highway) — шоҳроҳи асосии муштараки Покистон-Хитой байни Ҳавилиён (наздикии Абботобод) ва Кашгар (Хитой) — воқеъ аст. Наздиктарин фурудгоҳ — Фурудгоҳи байналмилалии Ислом Иқбол-и Исломобод.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Ёдгориҳо: Академияи Низомии Покистон (Kakul, 1948), Даҳа-и Ҳарнои — пойгоҳи низомии таърихии Британия, Илзами Ҷалалӣ — маконе ки Ҷалалуддини Ромӣ ёдовар шудааст, Панҷои-и Абботобод — қасри тобистонии сарҳанг Абботт. Хонаи Бин Ладен — дар маҳаллаи Билол Таун — соли 2012 бо истинод-и Ҳукумати Покистон вайрон карда шуд ва имрӯз танҳо як майдони холии сангпӯшида боқӣ мондааст, вале ҳамчун ҷои таърихии ҷаҳонии ба охир расидани таъқиби 10-солаи Бин Ладен боқӣ мемонад.
