Абузайди Балхӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Абузайди Балхӣ
Таърихи таваллуд: 850[1]
Зодгоҳ:
Таърихи даргузашт: 934[2][1][3]
Кишвар:

Абузайд Аҳмад ибни Саҳли Балхӣ (форсӣ: ابوزید احمد بن سهل بلخی‎; 850, Балх934, деҳаи Шомистиён, Афғонистон) — ҷуғрофиёдон, мунаҷҷим, табиб ва забоншиноси форс-тоҷик.

Зиндагинома[вироиш]

Абузайди Балхӣ фалсафа, нуҷум, илоҳиётшиносӣ, табииёт, тиб ва дигар илмҳои замонаашро аз файласуфи араб Яъқуб ибни Исҳоқи Киндӣ омӯхтааст.

Фаъолияти илмӣ[вироиш]

ӯ муаллифи тахминан 60 асари илмист. Аз ҷумла «Китоб фӣ фазилат-ил-улум-ир-риёзиёт» (Китоб оид ба фазилати илми риёзиёт), «Китоб-ун-наҳв-в-ат-тасриф» (Китоби сарфу наҳв"), «Ҳудуд-ул-фалсафа» («Ҳудуди фалсафа»), «Китоб масолиҳ ил-абдон ва-н-нуфус» («Китоби салоҳи баданҳо ва ҷонҳо»), «Китоб моясаҳ мин аҳкоми-н-нуҷум» (Китоб оид ба он чӣ саҳеҳ аст аз аҳкоми нуҷум"), «Китоб-ун-наводир фӣ фунуниш шатто» («Китоби нодир дар бораи як қатор фанҳо») ва ғайра ба қалами ӯ мансубанд. Асарҳои мазкур пурра то замони мо омада нарасидаанд.

Осор[вироиш]

Абузайди Балхӣ оид ба география «Сувар-ул-ақолим» («Тасвири иқлимҳо») ном рисолае дорад, ки дар сарчашмаҳои мухталиф бо номи «Ашкол-ул-билод» («Сохти кишварҳо»), «Тақвим-ул-булдон» («Маълумотномаи кишварҳо») зикр гаштааст. Дар китоби мазкур доир ба кишварҳо, ноҳияҳо, шаҳрҳо, инчунин қавму қабилаҳои дунё, харитаҳои гуногун маълумоти муфассали таърихию географӣ ва мардумшиносӣ оварда шуда, Замин ба шакли кура (доира) тасвир ёфтааст. Асари мазкурро (асри 10) бо иловаи баъзе маълумоти нав доир ба Форс, Хузистон, Ҳиндустони Шимолӣ Истахрӣ такмил дод. Пас аз ӯ Ибни Ҳавқал ба китоби АСРИ Б. таҳрир даровардааст, ки он бо номи «Китоб-ул-мамолик ва-л-масолик» («Китоби мамлакатҳо ва роҳҳо») машҳур шуд. Китоб зиёда аз 20 харита дошта, як нусхаи он дар осорхонаи Британия маҳфуз аст. Дертар маҷмӯи ин харитаҳо бо унвони «Атласи исломӣ» машҳур гардидаанд.

Эзоҳ[вироиш]

Адабиёт[вироиш]

  • Крачковский И. Ю., избр. соч., т. 4. М. Л., 1957.

Сарчашма[вироиш]