Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Арзиш (илми фалсафа)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод

Арзиш — ҳама гуна падидаи моддӣ ё идеалӣ, ки барои шахс ё ҷомеъа муҳим аст, барои он амал мекунад, қувват, вақт, пул, саломатӣ ва ғайраро сарф мекунад, ки барои он зиндагӣ мекунад. Омӯзиши арзишҳои инсонӣ ба бахши фалсафа бо номи аксиология бахшида шудааст, ки ба аксиологияи ахлоқӣ ва эстетикӣ тақсим мешавад. Таҳқиқоти муосири эмпирикии арзишҳои инсонӣ аз ҷониби назарияи арзиш фаро гирифта шудаанд.

Арзиш — хосияти ашё ё падидаи мушаххас барои қонеъ кардани ниёзҳо, хоҳишҳо ва манфиатҳои субъекти иҷтимоӣ (шахс, гурӯҳи одамон дарҷомеъа).[1].

Арзишҳои маънавӣ — инчунин ақидаҳои аз ҷиҳати иҷтимоӣ тасдиқшудаи аксари одамон дар бораи некӣ, адолат, ватандӯстӣ, муҳаббат, дӯстӣ ва ғайра мебошанд.

Системаи арзишҳо

[вироиш | вироиши манбаъ]

Системаи арзишҳо — истилоҳ дар назарияи арзишҳо, ки маҷмӯи андешаҳои мавҷудаи инсонро дар бораи маънои ашё ва падидаҳое, ки дар табиат ва ҷомеъа дучор мешаванд ("муносибати иҷтимоӣ") дар ҳаёти инсонро ифода мекунад.

Маҷмӯи арзишҳо

[вироиш | вироиши манбаъ]

Брайтюен ва Скотт дар баррасии худ пайдоиши мафҳуми маҷмӯи арзишҳоро ба мувофиқате, ки дар солҳои 1950 ва 1960 ба даст омадааст, нисбат медиҳанд, ки мафҳуми арзишҳо на ба хусусиятҳои ашё, балки ба хусусиятҳои одамон ва хоҳишҳои онҳо алоқаманд аст. — хоҳишҳои одамон , на ниёзҳои он чизе, ки одамон гӯё бояд дошта бошанд.

Бо вуҷуди мувофиқати байни муҳаққиқон дар бораи таърифҳо, дар байни равоншиносон дар бораи шумора ва маҷмӯи арзишҳо дар системаҳо ихтилофҳои амиқ вуҷуд доранд, гарчанде ки баъзеҳо дар бораи хусусияти "универсалии" арзишҳои асосӣ менависанд.

  1. Оборотов Ю. М. Традиції та оновлення у правовій сфері: питання теорії (від пізнання до розуміння права). — О.: Юрид. л-ра, 2002