Афсонак (ҷинси рустанӣ)

Афсонак (ҷинси рустанӣ)
Thermopsis lupinoides
Табақабандии илмӣ
Олам: Эукариотҳо Салтанат: Рустаниҳо Шоха: Пӯшидатухмон Синф: Дупаллагиҳо Тартиб: Лӯбиёсонон Оила: Лубиёиҳо Зероила: Боқилоиҳо Триба: Thermopsideae Ҷинс: Афсонак
Номи илмӣ
Thermopsis R.Br., 1811
Сомонашиносӣ дар Викигуна Тасвирот дар Викианбор ITIS   26999 NCBI   49852 EOL   28443 GRIN   t:12068 IPNI   23693-1 POWO  mes:30012034-2 WFO   4000038177

Афсонак, мастӣ, мия (лот. Thermopsis) — ҷинси рустаниҳои бисёрсола, мансуби лӯибиёиҳо.

Барги сетогӣ ҷойгиршудаи дарозрӯя, гули зар], ғилофаки бисёртухма дорад. 20 намуди он дар Ҳимолой, Амрикои Шимолӣ ва дар Русия (6 намудаш дар Сибири Шарқӣ) Дар минтақаи алъпии ноҳияҳои Помири Шарқӣ, Ҳисору Дарвоз, Зарафшону Тоҷикистони Ҷанубӣ ду намуди афсонак (Thermopsis dolichocarpa, Thermopsis alpina) вомехӯрад. Намудҳои афсонак аз сабаби термопсин, ситизин, пахикарпин барин алкалоидҳо доштанашон заҳрноканд. Аз барг, поя, тухм ва решаи Thermopsis dolichocarpa алкалоидҳои термопсин, ситизин ва пахикарпин, кислотаҳои органикӣ мегиранд. Ҷӯшоб ва ҷавҳари фсонак дар тиб чун воситаи балғамовар истифода мешавад.

Адабиёт

• Афсонак // А — Гавҳар. — Д. : СИЭСТ, 1978. — С. муаллиф М. Р. Расулова. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 1).

• Флора Таджикской ССР, т. 5, М.-Л., 1937;
• Юнусов С. Ю., Алкалоиды, Ташкент, 1974.