Биомолекула

Намунаи сохтори миоглобин, ки спиралҳои алфаро нишон медиҳад, ки бо лентаҳо ифода ёфтаанд. Ин сафеда аввалин сафедае буд, ки сохтори худро дар соли 1958 Макс Перутс ва Ҷон Кендрю бо роҳи кристаллографияи рентгенӣ ҳал карданд ва барои ин онҳо ҷоизаи Нобелро дар соҳаи химия гирифтанд.

Биомолекула ё молекулаи биологӣ молекулае мебошад, ки аз тарафи организми зинда бароварда мешавад ва барои равандҳои маъмулии биологӣ муҳим аст. Биомолекулаҳо макромолекулаҳои калон, аз қабили сафедаҳо, карбогидратҳо, чарбу ва кислотаҳои нуклеинӣ, инчунин молекулаҳои хурд, ба монанди витаминҳо ва ҳормонҳоро дар бар мегиранд. Номи умумии ин синфи мавод маводҳои биологӣ мебошад. Биомолекулаҳо унсури муҳими организмҳои зинда мебошанд. Онҳо аксар вақт эндогенӣ (дар дохили организм истеҳсол шаванда) мебошанд, аммо организмҳо одатан барои зинда мондан ба биомолекулаҳои экзогенӣ, масалан, баъзе моддаҳои ғизоӣ, низ ниёз доранд.

Намудҳои биомолекулаҳо

Доираи гуногуни биомолекулаҳо мавҷуданд, аз ҷумла:

• Молекулаҳои хурд :
  • Чарбу, кислотаҳои равғанӣ, гликолипидҳо, стеролҳо, моносахаридҳо
  • Витаминҳо
  • Ҳормонҳо, нейротрансмиттерҳо
  • Метаболитҳо
• Мономерҳо, олигомерҳо ва полимерҳо :

Биомономерҳо	Био-олиго	Биополимерҳо	Раванди полимеризатсия	Номи пайванди ковалентӣ байни мономерҳо
Аминокислотаҳо	Олигопептидҳо	Полипептидҳо, сафедаҳо ( гемоглобин ...)	Поликонденсатсия	Пайванди пептидӣ
Моносахаридҳо	Олигосахаридҳо	Полисахаридҳо (селлюлоза ...)	Поликонденсатсия	Пайванди гликозидӣ
Изопрен	Терпенҳо	Политерпенҳо: резини табиии цис-1,4-полиизопрен ва гуттаперчаи транс-1,4-полиизопрен	Полиаддизатсия

Нуклеозидҳо ва нуклеотидҳо

Нуклеозидҳо молекулаҳое мебошанд, ки бо пайваст кардани нуклеобаза ба ҳалқаи рибоза ё дезоксирибоза ба вуҷуд меоянд. Масалан, ситидин (C), уридин (U), аденозин (A), гуанозин (G) ва тимидин (T) мебошанд.

Аминокислотаҳо