Бискра
| Шаҳр | |
Бискра | |
|---|---|
| بسكرة / Biskra | |
 | |
| 34°51′ а. ш. 5°44′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Алҷазоир |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри I мелодӣ — Vescera |
| Масоҳат | 127 км² |
| Баландии марказ | 124 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+1:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 230 000 тан (2008) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| Нишонаи почта | 07000 |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Бискра (ба арабӣ: بسكرة, Biskra) — «Малика-и Заъб» (Reine des Zibans) — шаҳри воҳавии шимолу шарқии Алҷазоир дар сарҳади Сахрои Кабир, маркази вилояти Бискра.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 230 ҳазор нафар. Шаҳр аз қадим бо хурмо-зорҳои бузурги худ ва ҳамчун дарвозаи шимолии Сахрои Кабир маъруф буд.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Маҳалли Бискра аз асрҳои қадим маскун буд; римиҳо дар асри I мелодӣ дар ин ҷо пойгоҳи Vescera-ро таъсис карданд.[1]
Соли 682 мелодӣ фотеҳи арабӣ Уқба ибн Нофеъ ҳангоми сафари бузурги худ ба сӯи Атлантика (ҳамин сафар, ки Қайрауанро бунёд кард ва Уқба худи ӯро ба худи Атлантик расонд) аз Бискра гузашт. Дар асрҳои IX–XII Бискра зери Фотимиён ва Зирӣ буд. Соли 1552 Усмониёни Алҷир Бискраро забт карданд ва ӯро ба маркази муҳими маъмурии вилояти Конкстантин табдил доданд.
Соли 1844 Фаронса Бискраро забт кард, ва шаҳр дар асри XIX–XX ба маркази асосии сайёҳии истироҳатии аврупоиён дар Африқои Шимолӣ табдил ёфт. Малика-и заъб бо иқлими хушки худ ва соҳилҳои хурмо-зорҳо барои зимистонгузаронии аврупоиёни сармо-мӯҳтоҷ маъруф буд: малакаи фаронсавӣ Евгения ва ҳунармандон Ҳенрӣ Матис (нақшаи машҳур «Бискра», 1906) ва Андре Жид («Имморалист», 1902, дар Бискра нависанда шуд) дар ин ҷо зиндагӣ карданд.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Бискра дар сарҳади шимолии Сахрои Кабир, дар домани ҷанубии кӯҳҳои Орес-и Шарқӣ, дар баландии 124 метр воқеъ аст. Иқлим биёбонии гарми хушк — миёнаи тобистон ≈35 °C, борон ≈140 миллиметр дар сол. Шаҳр аз чашмаҳои бузурги обии Заъб (Zab) обёрӣ мешавад, ки хурмо-зорҳои бузурги ин ҷоро (зиёда аз 4.5 миллион сарой нахл) таъмин мекунанд.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Бискра тахминан 230 ҳазор нафар — асосан арабҳои Шавия (Chaouia), бо ҷамоаи берберии Орес ва мардуми сахроии Аулад-Наил.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Бискра бар хурмо-парварӣ (Бискра дуюмин истеҳсолкунандаи хурмои «Дегла Нур» дар ҷаҳон), нафт ва газ (конҳои наздики Хасӣ Месаъуд), туризм (зимистонгузаронӣ, сафар ба Сахрои Кабир) ва саноати хӯрокворӣ асос меёбад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Бискра Фурудгоҳи байналмилалии Мухаммад Хидер амал мекунад. Шоҳроҳи асосии Алҷазира–Бискра–Туггурт ва истгоҳи роҳи оҳан низ.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Бискра Ҷомеи бузурги Сидӣ Зарзур (асри XVII), Ҷомеи Сидӣ Малук (асри XVIII), Боғи Ландон (1840-ум, гурӯҳи аввалини ҳамаи дарахти ҳавои биёбонии хурмо барои тадқиқ), Музеи Сахарии Бискра ва Қалъаи арабӣ-фаронсавии Бордҷ-эл-Турк аст. Дар наздикии шаҳр водии бузурги Уед-Заъб бо хурмо-зорҳои бузург. Шаҳр маркази мусиқии анъанавии Шавия-Сахарии Алҷазоир.
