Браге Тихо

Браге Тихо
Браге Тихо
	дан. Tyge Ottesen Brahe
Таърихи таваллуд	14 декабри 1546
Зодгоҳ	Knutstorp[d], Scania[d], Denmark–Norway[d];
Таърихи даргузашт	24 октябри 1601[…] (54 сол)
Маҳалли даргузашт	Прага, Bohemia[d], Имперотурии Муқаддаси Рум;
Кишвар	Подшоҳии Дания[d];
Фазои илмӣ	ахтаршиносӣ
Ҷойҳои кор	Uraniborg[d];
Алма-матер	Københavns Universitet[d] (1562); Донишгоҳи Лейпзиг[d] (1565); University of Rostock[d] (1567);
Роҳбари илмӣ	Valentin Thau[d] ва Caspar Peucer[d]
Шогирдон	Simon Marius[d], David Gans[d] ва Paul Wittich[d]
Ҷоизаҳо
Имзо
	Парвандаҳо дар Викианбор

Тихо Браге (лот. Tycho BraheTycho Brahe; 14 декабри 1546^[1]^[2]^[3], Knutstorp^[d], Scania^[d], Denmark–Norway^[d]^[4]^[5] — 24 октябри 1601^[1]^[2]^[6]^[…], Прага, Bohemia^[d], Имперотурии Муқаддаси Рум^[3]^[5]) — мунаҷҷим ва кимиёдони даниягӣ.

Таърих

Браге бори нахуст дар Аврупо мушоҳидаҳои нуҷумии мунтазам ва фавқуддақиқро анҷом дод ва дар асоси он шогирдаш И. Кеплер қонунҳои машҳури худро кашф намуд. Браге чанд афзори нуҷумиро такмил дод, ки барои мушоҳидаҳои дақиқи ҷирмҳои осмонӣ мусоидат намуданд. Ӯ ҷадвалҳои офтобиро таҳия намуд ва давомоти солро бо хатоии то 1 с чен кард. Соли 1572 Браге дар бурҷи Зотулкурсӣ ситораи навро мушоҳида намуд. Соли 1592 аввал рӯйхати 777 ситора, сипас (1598) 1004 ситораро тартиб дод. Браге соли 1576 расадхонаи Ураниборгро (наздики Копенгаген) сохт ва дар он ҷо 21 сол ситораву сайёра ва зузанабҳоро мушоҳида намуда, вазъи ҷирмҳоро бо саҳеҳӣ муайян кард. Дар ҳаракати Моҳ ду нобаробарии навро ошкор сохт. Браге инчунин тағйирёбии даврии тамоюли мадори Моҳро нисбат ба мадори Офтоб (эклиптика) муайян карда, ҷадвалҳои инкисор (рефраксия)-ро тартиб дод. Вай исбот намуд, ки зузанабҳо ҷирмҳои осмонӣ буда, аз Замин назар ба Моҳ дуртар меистанд. Браге системаи офтобмарказии Коперникро инкор карда, системаи замин–офтобмарказии оламро пешниҳод намуд, ки аз мувофиқати таълимоти Батлимус ва Коперник иборат буд: Офтоб, Моҳ ва ситораҳо дар гирди Замини беҳаракат давр зада, ҳамаи сайёраҳо ва зузанабҳо дар гирди Офтоб чарх мезананд. Браге гардиши шабонарӯзии Заминро низ инкор мекард. Ба ифтихори Браге дар Моҳ ва Миррих танӯра (Тихо) ва дар Копенгаген ахтарнамо (планетарий) номгузорӣ шудаанд.

Эзоҳ

1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.
1 2 3 4 5 6 Архив по истории математики Мактьютор — 1995.
1 2 3 4 База данных Национальной библиотеки Чешской Республики
1 2 3 4 Berry A. A Short History of Astronomy (ингл.брит) — London: John Murray, 1898.
1 2 3 4 verschiedene Autoren Biographisches Lexikon zur Geschichte der böhmischen Länder (нем.) — R. Oldenbourg Verlag, Collegium Carolinum, 2000.
1 2 Brockhaus Enzyklopädie (нем.) — F.A. Brockhaus, 1796.
↑ Encyclopædia Britannica (ингл.): a dictionary of arts, sciences, literature and general information // Encyclopædia Britannica 11th edition / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911.
1 2 Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.

Адабиёт

Тихо Браге) // Боз — Вичкут. — Д. : СИЭМТ, 2014. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 3). — ISBN 978-99947-33-46-0.

[_b17707a8228629af-1] 1 2 3 4 Bibliothèque nationale de France идентификатор BNF (фр.): платформаи додаҳои боз — 2011.

[_a7d390cd3cb65594-2] 1 2 3 4 5 6 Архив по истории математики Мактьютор — 1995.

[_4be49bde3e24dd37-3] 1 2 3 4 База данных Национальной библиотеки Чешской Республики

[_62d652f985b0dd74-4] 1 2 3 4 Berry A. A Short History of Astronomy (ингл.брит) — London: John Murray, 1898.

[_b837d4d9b2ea28fe-5] 1 2 3 4 verschiedene Autoren Biographisches Lexikon zur Geschichte der böhmischen Länder (нем.) — R. Oldenbourg Verlag, Collegium Carolinum, 2000.

[_7ae495a13b611481-6] 1 2 Brockhaus Enzyklopädie (нем.) — F.A. Brockhaus, 1796.

[_1a098057553af1b7-7] Encyclopædia Britannica (ингл.): a dictionary of arts, sciences, literature and general information // Encyclopædia Britannica 11th edition / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911.

[_0e4f054f9bf12811-8] 1 2 Математическая генеалогия (ингл.) — 1997.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]