Гази табиӣ: Тафовут байни таҳрирҳо

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
No edit summary
No edit summary
'''Газҳои табиии сӯзанда''' ва ё '''гази табиӣ''', карбогидридҳои газшакл, ки дар қишри [[замин]] ҳосил мешаванд.
 
БештарГазҳои табиии сӯзанда газҳои табиии сӯзанда, асосан, аз [[метан]], этан, пропан ва бутан иборат мебошанд. Онҳо баъзан омехтаи карбогидридҳои моеъ – пентан, гексан ва ғ., инчунин гидрогенсулфид, нитроген, газҳои инертӣ, оксиди карбон (70—99 %IV) низ доранд. Бисёр конҳои газҳои табиии сӯзанда., ки дар умқи зиёда аз 1,5 км ҷойгиранд, танҳо аз метан ва гомологҳоиҳамтоёни он (этан, камупропан, бешбутан), азнитроген, омехтаиаргон, гази карбонат, нитрогенгидрогенсулфид иборат мебошанд; одатан, гидрогенсулфидвобаста ваба [[газҳоиумқ инертӣ]]миқдори иборатандҳамтоёни метан меафзояд. ГазиГазҳои табиӣтабиии сӯзанда асосан аз табдили биохимиявиибиокимиёии моддаҳоимаводди органикӣ ҳосил шуда, дар таҳнишастҳои ҳамаи системаҳои геологӣ, ки аз охири протерозоӣпротерозой ибтидо мегиранд, дар конҳои махсус ва омехта (газу нафт, газу конденсатконденсант) вомехӯранд. Агар газигазҳои табиӣтабиии дарсӯзандадар як қабати геологӣ ҷамъ омада кон ҳосил кунад, ин гуна конро кони қабат ва агар дар якчанд қабат ҷамъ омада кон ҳосил шавадкунанд, он конроонро кони массивӣ меноманд. СтруктураиГазҳои конитабиии гази табиӣ вобаста ба шароити ноҳия гуногун аст. Захираи умумиҷаҳонии гази табиӣсӯзанда 80ҳамчун триллионсӯзишвории м3арзон (1977)ҳангоми аст.сӯхтани Калонтарин1 захираҳоим<sup>3</sup> гази табиӣ дар54400 собиқкҶ СССРгармӣ (мас.,хориҷ конҳоимешавад) Уренгойфаровон ваистифода Заполяре, Газлӣ дар [[Осиёи Миёна]] ва ғайраҳо) вомехӯрандмешаванд. ГазиГазҳои табииротабиии тосӯзанда баашёи истифодахоми доданпурбаҳои тозакимиёӣ мекунандмебошанд. Гази табиӣОнҳоро дар стансияҳоинеругоҳҳои электрӣбарқӣ, саноатҳоисаноати металлургияифилизкории сиёҳ ва ранга, семент, эҳтиёҷоти коммуналию маишӣ ва ғайраҳоғ. истифода мешавандмебаранд. КарбогидридҳоиАз газикарбогидридҳои табиӣгазҳои барои ҳосилтабиии карданисӯзанда спирт, формалдегид ва диг. пайвастҳои органикӣ масолеҳ мебошанд. Дар Тоҷикистон якчанд конҳои Гази табиӣ тадқиқ гардидаанд, ки як қисми онҳо ҳоло дар истифодаанд. Онхо нитрогени озодатсеталдегид, газҳоиасиди инертӣ(кислотаи) ва 60—80 % метан доранд. Гази табиии ҷумҳурӣ дар муассисаҳои саноатӣатсетат, коммуналию маишй чун сӯзишворӣатсетон ва дардигар з-дипайвастҳои нуриҳоиорганикӣ нитроген-дориҳосил Вахш чун ашьё истифода мешавадмекунанд. Соли [[1976]] дар [[Тоҷикистон]] зиёда аз 319 млн м3 гази табиӣ истеҳсол шуд.
 
Дар Тоҷикистон чанд кони газҳои табиии сӯзанда таҳқиқ ва мавриди истифода қарор дода шудаанд. Онҳо нитрогени озод, газҳои инертӣ ва 60–80% метан доранд.
[[Акс:WMATA 3006.jpg|thumbnail|Ин мусофирбар бо гази табиӣ кор мекунад]]
 

Менюи гаштан