Фарқият байни намунаҳои "Пайрав Сулаймонӣ"

Jump to navigation Jump to search
no edit summary
{{Зиндагинома
[[Акс:Pairav.jpg|250px|right|Пайрав Сулаймонӣ]]
|Номи тоҷикӣ=Пайрав Сулаймонӣ
|Номи аслӣ=Пайрав Сулаймонӣ
|Акс=Акс:Pairav.jpg
|Таърихи таваллуд=
|Таърихи марг=
|Вазифа=[[нависанда]]
}}
 
 
'''ОСОРИ ПАЙРАВ СУЛАЙМОНӢ ВА НАШРИ ИЛМИИ КУЛЛИЁТИ Ӯ'''
 
Дар бисёр мавридҳо ба ҷои нашри охирини асари шоир дастхати ӯ аз архив чун матни асосӣ истифода шуд, зеро матни шеърҳои Пайрав бо ду роҳ осеб дидааст:
 
:1.# Нодуруст хондани калима боиси тағйир ёфтани он ва дигар шудани мазмуни мисраъ гардидааст.
Масалан, дар шеъри «Кай гуфтаамат?» мисраи 16 дар ҳамаи маҷмӯаҳои шоир ба тарзи зер навишта шудааст:
:'''Дилбурдаи дилдодаи худро нигарон бош.'''
:Мо аз дастнависи шоир ин масраъро чунин хондем:
:'''Дил бардаӣ, дил додани худро нигарон бош.'''
 
Дар ин мисраъ «дил» дар ҳар ду калима алоҳида навишташуда, «и» -и калимаи аввал «ӣ» -и дароз, на «додаи».
Дуруст будани ин мисраъро мисраи аввали ҳамин байт тасдиқ мекунад:
:'''Шоҳини асорат сари ҳар кӯй нанишинад,'''
:'''Дил бурдаӣ, дил додани худро нигарон бош.'''
:Яъне, шоҳини ишқ дар сари ҳай кӯй наменишинад. Модом ки ту дили касеро рабудаӣ, худат ҳам дил хоҳӣ аз даст дод.
:Модом ки ту дили касеро рабудаӣ, худат ҳам дил хоҳӣ аз даст дод.
:Дар матни «Мухаммас бар ғазали Ризоӣ» ҳангоми муқоиасаи ҳамаи нашрҳо бо дастнависи Пайрав се нуқсон ба назар расид.
 
:1. Банди дуюм ва сеюм пешу қафо омадааст. Ин нуқсон ҳангоми аз назар гузаронидани таркиби мисраъҳои ғазали Ризоӣ равшан падидор гардид.
:Дар матни «Мухаммас бар ғазали Ризоӣ» ҳангоми муқоиасаи ҳамаи нашрҳо бо дастнависи Пайрав се нуқсон ба назар расид.
:2. Дар мисраи 14-ум, яъне мисраи 5-уми ғазали Ризоӣ, ки Пайрав овардааст, иваз шудани як ҳарф боиси осеб дидани матн гардидааст.
:1.# Банди дуюм ва сеюм пешу қафо омадааст. Ин нуқсон ҳангоми аз назар гузаронидани таркиби мисраъҳои ғазали Ризоӣ равшан падидор гардид.
''':Ҳазор ғам ба дилам ҳасту ин ҳам аз ҳама бадтар.'''
:2.# Дар мисраи 14-ум, яъне мисраи 5-уми ғазали Ризоӣ, ки Пайрав овардааст, иваз шудани як ҳарф боиси осеб дидани матн гардидааст.
 
''':Ҳазор ғам ба дилам ҳасту ин ҳам аз ҳама бадтар.'''
Ин мисраъ ҳам дар дастнависи Пайрав ва ҳам дар ғазали Ризоӣ ба тариқи зер аст:
''':Ҳазор ғам ба дилам ҳасту ин ҳам аз ҳама бадтар.'''
''':Ки кас зи хешу зи бегона ғамгусор надорам.'''
:3.# Дар банди охирини ин мухаммас дар мисраи 32-юм ба ҷои калимаи «эъҷоз» эъзоз омадааст, ки мазмунро ароб кардааст.
Маънои калимаи «эъҷоз» дар «Фарҳанги забони тоҷикӣ» «кори ҳайратовар ва аз одат берун, мӯъҷиза», «эъзоз» бошад, «ҳурмат, иззат, эҳтиром» эзоҳ ёфтааст.
Асли ин мисраъ дар дастнависи шоир чунин аст:

Менюи гаштан