Энергетикаи Тоҷикистон: Тафовут байни таҳрирҳо

Jump to navigation Jump to search
х
иловаи қисмат
х (таҳрир)
х (иловаи қисмат)
Нерӯи асоси энергетикаи [[Тоҷикистон]]ро нерӯгоҳҳои барқии обӣ истеҳсол мекунанд. Ҳаҷми умумии муайяншудаи иқтидори нерӯгоҳҳои барқии обӣ - 4070 МВт аст.
[[Тоҷикистон]] дорои захираҳои бойи гидроэнергетикӣ мебошад. Ҳаҷми умумии захираҳои гидроэнергетикӣ - 527 млрд. кВт. соатро ташкил медиҳад. Аз рӯи ҳаҷми умумии захираҳои гидроэнергетикӣ Тоҷикистон дар ҷаҳон ҷойи ҳаштӯмро ишғол мекунад. Дар шароити имрза энергетикаи кишвар – аз нерӯгоҳҳои барқии обӣ бо иқтидори 4,4 миллионов
киловатт, 60 ҳазор километр хати барқ садҳо подстансияи барқӣ ва нуқтаҳо трансформаторӣ мебошад. Аз ин миқдор танҳо 6 фоизи захираҳо мавриди истифода мебошад.
==Таърих==
Истифодабари неруҳои энергетики дар кишвар баъд аз ташклёбии ҶМШС Тоҷикисто (1924ғ19298) оғоз ёфтааст. Дар асоси нақшаи ГОЭЛРОИ СССР (бо ташаббуси В.И. Ленин) аввалин нерӯгоҳҳои барқии дизелӣ дар Душанбе (с. 1926, 78 кВт) ва (с. 1928, 48 кВт) ба кор даромаданд. Қадами нахустин дар ин ҷода сохтумони НБО Варзоб - 1 гардид, ки соли 1937 бо иқтидори 7,1 ҳаз. кВт ба кор даромад. Силсилаи НБО-и [[Варзоб]] (НБО Варзоб-1 (с. 1937), НБО Варзоб-2 (с. 1949) ва НБО Варзоб-3 (с. 1952)) - бо иқтидори умумии 25.7 МВт., дар дарёи Варзоб низ сохта шуданд. Соли 2006 дар инҷо корҳои тармим гузаронида шудааст.
Дар солҳои 30-ум сохтумони нерӯгоҳҳои ноҳиявӣ давом мекад, ҳамагӣ 121 НБО-и хурд ба истифода дода шуд. Соли 1946 [[НБО Хоруғ]] ба истифода дода шуд. Асосан 1949 – 1958 дар деҳоту колхозҳо нерӯгоҳҳои барқии дизелӣ ва 9 НБО-и хурд ба истифода дода шуд, ки ҳаҷми иқтидорашлн 6630 кВт-ро ташкил мекард.
7 апрели соли 1956 маҷрои [[Сирдарё]] дар шимоли Тоҷикистон баста шуд ва сохтумони [[НБО Қайроққум]] – бо иқтидори 126 МВт, сар шуд, ки [[13 апрел]]и [[соли 1960]] ба истифода дода шуд. Минбаъд, [[НБО Шаршара]] ([[1959]]) – бо иқтидори 29,9 МВт, [[НБО Сарбанд]] ([[1063]]) – бо иқтидори 240 МВт, [[НБО Марказӣ]] ([[1964]]) – бо иқтидори 15,1 МВт, дар дарёи Вахш сохта шудаанд.
 
Соли 1957 таҳқиқи [[дарёи Вахш]] барои сохтумони бузургтарин [[НБО Норак]] – бо иқтидори 3000 МВт,
сар шуд ва соли 1960 сохтумон шурӯъ гардид. Агрегати нахустини [[НБО Норак]]
[[16 ноябр]]и [[1972]] ва арегати 9 [[30 сентябр]]и [[соли 1979]] ба истифода дода шуд. Аввалин хати барқии баландиқтидор ЛЭП-500 [[НБО Норак]]-ро бо Заводи арзизи Регар пайваст намуд. Солҳои 80-ум [[НБО Бойғозӣ]]– бо иқтидори 600 МВт, дар дарёи Вахш ба истифода дода шуд.
 
Дар замони истиқлолияти [[Тоҷикистон]] бо ҳамкориву инвеститсияҳои [[Русия]] ва [[эрон]] [[НБО Сангтӯда – 1]] – бо иқтидори 670 МВт ва [[НБО Сангтӯда-2]] - бо иқтидори 220 МВт, дар дарёи Вахш ба истифрда дода шудаанд.
 
 
Дар Тоҷикистон ҳоло чунин Нерӯгоҳҳои барқии обӣ амал мекунанд:
Норасоии нерӯи барқ дар [[Тоҷикистон]] аз моҳҳои октябрь то май давом мекунад. Дар ин мӯҳлат бо карори Ҳукумати Тоҷикистон барои муассисаю корхонаҳо ва хонадони аҳолии шахру нохияхои ғайри пойтахт – ш. [[Душанбе]], якчанд сол аст (аз миёнаи солҳои 90-ӯми сари XX то имрӯз [соли 2015]), ки лимити истифодаи барқ ҷорӣ карда мешавад. Ин амал барои рушди иқтисодиёт ва беҳдошти саломатии аҳолӣ зарар мерасонад.
 
Сохтмони [[НБО Роғун]] – бо иқтидори 3600 МВт аз нав дар соли 2010 сар шудааст. Ба истифода супоридани якчанд НБО – и хурд ва махсусан [[НБО Роғун]] норасоии нерӯи барқ дар Тоҷикистон бартараф хоҳад шуд.
 
[[Гурӯҳ:Тоҷикистон]]

Менюи гаштан