Диадохҳо
Диадохҳо ( юн. διάδοχος - ворис) — лашкаркашони Искандари Мақдунӣ ки пас аз маргаш соли 323 п.м. имперотурии мақдуниро дар як силсила ҷангҳои байниҳамдигарӣ, ки аз соли 323 то 301 пеш аз милод давом карданд тақсим карданд. Муборизаи байни диадохҳо дар Муҳорибаи Ипс соли 301 п.м. ба анҷом расид ва боиси ба вуҷуд омадани Давлати Селевкиён (Сурия), Мисри эллинӣ, Битиния, Пергам ва Македонияи қадим гардид, ки замони эллиниро ташкил медоданд.
Наслҳои сарлашкарони Искандари Мақдунӣ,, давлатҳоеро, ки пас аз марги падаронашон ба вуҷуд омадаанд, ҳукмронӣ мекарданд, ба номи фарзандони қаҳрамонони рифоятҳои Юнони қадим эпигонҳо номида мешаванд (гарчанде ки баъзеи онҳоро диадохҳо номидан мумкин аст). Истилоҳҳои диадохҳо ва эпигонҳо, инчунин истилоҳи эллинизмро муаррихи олмонӣ Иоганн Дройзен дар асари худ «Таърихи эллинизм» ворид кардааст.
Таърихи давраи фармонравоии Диадохҳо аз марги Искандари Мақдунӣ дар моҳи июни соли 323 пеш аз милод то марги охирин дӯстони Искандар — Селевки 1 дар сентябри Соли 281 п.м. оғоз мешавад. Ба ақидаи муаррихи маъруфи олмонӣ Иоганн Дройзен, ки истилоҳи “эллинизм”-ро дар асараш “Таърихи эллинизм” ба таърихшиносии муосир ворид намудааст, даврони Диадохҳо аз шикасти галлҳо дар муҳорибаи Лисимахия Соли 277 п.м. сар шудаааст, ки ин рӯйдод ба ҳуҷуми галлҳо аз ҷониби Антигон Гонат хотима бахшид ва пас аз ҷанг подшоҳии ӯ дар тахти Македония дар охири Соли 277 п.м. сар шуд.[1]
Фармонравоҳои замони Диодохҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]Асосӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]- Пердикка (тақрибан солҳои — соли 365 п.м. — соли 321 п.м.) — вориси империя пас аз марги Искандари Мақдунӣ дар соли 323 п.м.. Дар аввали июли соли 321 п.м. дар вақти шӯриши сарбозон аз ҷониби баъзе гетайрҳо бо сарварии Селевк ва роҳбари аргираспидҳо Антиген кушта шуд[2].
- Кратер ( соли 370 п.м. — соли 321 п.м.) — пас аз марги Искандар вориси давлат (ҳимоятгари манфиатҳои тоҷу тахт ва ҳокимияти подшоҳии Давлати Искандар) ва якҷоя бо Антипатр ҳамҳукуматкунанда дар Македония. Моҳи июли соли 321 пеш аз милод дар ҷанги дуюм бар зидди Эвмен дар Каппадокия кушта шуд.
- Антипатр (Соли 397 п.м. — Соли 319 п.м.) дар вақти сафари Искандари Мақдунӣ ба Шоҳаншоҳии Ҳахоманишӣ ноиб, ва пас аз марги ӯ дар Соли 323 п.м. дар якҷоягӣ бо Кратер ҳамҳукуматкунанда дар Македония. Дар вақти "тақсимот дар Трипарадис" тирамоҳи соли 321 пеш аз милод аз ҷониби лашкари Македония вориси империя эълон карда шуд. [3]
- Эвмен (ок. Соли 362 п.м. — Соли 316 п.м.) — после смерти Искандари Мақдунӣ получил в управление 2 ещё не завоёванные сатрапии — Пафлагонию и Каппадокию. Весной Соли 321 п.м. Пердиккой или, по другим сведениям. «О знаменитых людях», в конце Соли 319 п.м. Олимпиадой и Полиперхоном назначен стратегом в Азии с неограниченными полномочиями по ту сторону Тавра. После выигранной битвы при Габиене в начале 316 года до н. э., вследствие предательства Певкеста, арестован и выдан аргираспидами Антигону, а спустя 3 дня задушен тюремщиками в темнице
- Полиперхон (Соли 394 п.м. — Соли 303 п.м.) — после смерти Александра служил с Кратером, а после его гибели с Антипатром, являясь фактически при них заместителем. В Соли 319 п.м. Антипатр, который был уже при смерти, назначил Полиперхона регентом и верховным главнокомандующим, человеку уважаемому в Македонии за возраст и заслуги. В Соли 316 п.м. Кассандр, захватив Македонию, стал фактически регентом (формально назначен царицей Эвридикой от имени своего супруга Филиппа) и отстранил от власти Полиперхона. После этого события Полиперхон управлял несколькими городами на Пелопоннесе, включая Коринф и Сикион, и вёл неприметную жизнь вплоть до Соли 303 п.м.
- Антигон (Соли 382 п.м. — Соли 301 п.м.) — во время похода [[Искандари Мақдунӣ] наместник завоёванной Великой Фригии. Та же сатрапия была ему предоставлена советом полководцев Александра и после смерти царя. После гибели Пердикки в начале июля Соли 321 п.м. Антигон получил неограниченную военную власть в Азии для продолжения войны с приверженцем Пердикки Эвменом. После пленения и казни Эвмена в Соли 316 п.м. Антигон устранил наместника Мод Пифона, сместил сатрапа [[Устони Форс]|Форс] Певкеста и завладел Бобилистон, правитель которой Селевк бежал к Птолемею. Антигон в итоге стал хозяином почти всей державы Александра, кроме Македонии и Египта, правил как неограниченный властитель. После победы флота Антигона у Саламина на острове Кипр над Птолемеем и его братом Менелаем в 306 году до н. э. он провозгласил себя царём (в состав его господарства входили почти вся Осиёи Хурд, Шом, Кипр и Аттика, захваченная Деметрием). Погиб летом 301 года до н. э. в битве при Ипсе во Фригии.
- Кассандр (ок. [[Соли 355 п.м.] — Соли 297 п.м.) — старший сын Антипатра, впервые упоминается в суде Искандари Мақдунӣ в Бобил весной Соли 323 п.м. Сразу после смерти Искандари Мақдунӣ назначен Пердиккой предводителем царских гипаспистов[4]. Во время «раздела в Трипарадисе» осенью 321 года до н. э. назначен Антипатром вместо Селевка, которому была назначена в управление Бобилистон, хилиархом. В начале Соли 319 п.м. Антипатр назначил Полиперхона регентом и верховным главнокомандующим, а своего сына оставил хилиархом, что вызвало недовольство Кассандра и заставило его искать поддержки вне Македонии[5]: он заключил союз с Птолемеем и Антигоном и объявил войну регенту. В Соли 316 п.м. Кассандр в итоге захватил Македонию и, отстранив от власти Полиперхона, стал фактически регентом (формально назначен царицей Эвридикой от имени своего супруга Филиппа). В Соли 305 п.м., следом за Антигоном и Птолемеем, Кассандр приказал именовать себя царем Македонии, хотя сам избегал подписываться этим титулом< Умер от водянки в начале Соли 297 п.м.[6]
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Глава Вторая (288-278 гг) | Симпосий Συμπόσιον. web.archive.org (17 Январ 2021). 12 ноябри 2022 санҷида шуд.
- ↑ Дройзен И. Г. История эллинизма (том II, книга 1, глава 3 ).
- ↑ Дройзен И. Г. История эллинизма (том II, книга 1, глава 4).
- ↑ Дройзен И. Г. История эллинизма (том II, книга 1, глава 1 .
- ↑ Дройзен И. Г. История эллинизма (том II, книга 2, глава 1.
- ↑ Дройзен И. Г. История эллинизма (том II, книга 4, глава 1)..