Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Дижи Эзадхост

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ёдмон
Дижи Эзадхост
Кишвар
Макон устони Форс[1][2]
Сабки меъморӣ меъмории сосонӣ[2] ва меъмории аббосӣ[d][2]
Мавод хурдасанг[d] ва хишт
 Парвандаҳо дар Викианбор
Акси қалъаи Эзадхост аз ҷониби Эрнст Ҳолсер, 1873

Дежи Эзадхост ё бинои Қалъаи Эзадхост — яке аз осори таърихии устони Форс[3] марбут ба давраи Сосониён — садаҳои оғозини даврони таърихии пас аз Ислом аст ва дар шимоли Эзадхост ва дар 60-километрии шимоли Обода воқеъ шудааст. Ин диежи бостониро ки бо номҳои дигаре ҳамчун Қалъаи Сарсанг ё Қалъаи Куҳна низ мехонанд.

Намуди қалъаи таърихии Эзадхост, июни соли 2019
Расми даромадгоҳи қалъаи Эзадхост аз ҷониби Евгений Фландин, 1840
Вуруди кунунии Қалъаи Эзадхост
Қалъаи Эзадхост аз ҷониби Ҳаролд Вестон дар солҳои 1920
Қалъаи Эзадхост аз ҷониби Ҳаролд Вестон дар солҳои 1920

Сохтмончиёни ин қалъаи қадим аз омилҳои табиӣ бештар истифода бурда, шаҳри худро дар болои санги калони таҳшинӣ, ки аз се тараф ба кӯҳи баландии 6 то 15 метр рӯ ба рӯ шудааст ва танҳо як тарафаш бо замин ҳамвор аст ва ягона роҳи вуруд ба қалъаро дорад, ки дар он як дарвозаи хурд дар тарафи ҷанубии қалъа ҷойгир аст. Ин омил барои қалъа ва сокинони он роҳатӣ ва амният фароҳам оварда, дастрасии душманро ба дохили қалъа ғайриимкон гардонидааст.

Баландии ин қалъаи мустаҳкам аз сатҳи замини атроф, бо назардошти биноҳояш, ба ҳадди аксар панҷ ошёна, қариб 22 метр мерасад. Андозаи тарафи шимолии қалъа қариб 10 метр ва тарафи ҷанубӣ 70 метр ва дарозии қалъа, ки кӯчаи асосӣ аст, аз аввал то ба охир 332 метр аст. Бар асоси назари мутахассисони бостоншиносӣ, меъмории биноҳои қалъа ба давраҳои пеш аз ислом ва Сосониён бармегардад.

Дар дохили қалъа хонаҳои хеле хурд бо кӯчаҳои хеле танг мавҷуданд. Хонаҳои дохили қалъа ҳавлӣ надоштанд ва боми ошёнаи якум дар асл ҳавлии ошёнаи дуюм буд. Ҳамчунин, бо истифода аз чӯби иловагии бомҳо, онҳо барои хонаҳои атрофи девори қалъа айвонҳо сохтанд, ки боқимондаҳои онҳо то ҳол намоёнанд.

Дар атрофи Эзадхост якчанд қалъаҳои қадимӣ ва боқимондаҳои сарбанд ва корвонсаройи таърихӣ аз давраи Сафавиён боқӣ мондаанд.

Маъбади оташи Эзадхост

[вироиш | вироиши манбаъ]

Қалъаи қадимии Эзадхост дар болои санги калон сохта шудааст ва дар дохили он боқимондаҳои маъбади оташ аз давраи Сосониён мавҷуданд. Ин сохтори чорқабата ҳоло ба масҷид табдил дода шудааст, гарчанде ки нишонаҳои сохтмони аслиро дар дохили қалъа дидан мумкин аст. Мавҷудияти маъбади оташ дар мобайни қалъа аз ҳузури коҳинон, ашрофон, пирон ва дарбориён дар қалъаи Эзадхост шаҳодат медиҳад. Ин маъбади оташ пас аз ислом ба масҷид табдил дода шуд ва ҳоло дар рӯйхати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. Ин ёдгорӣ ҳамчун яке аз ёдгориҳои миллии Эрон[4]

Қалъаи чорқабата аз замони Сосониён низ қисми ин маҷмаа аст. Баъзе аксбардорони давраи Эрони Қоҷор, ба монанди Антуан Соругин ва сайёҳон, аз он акс гирифтаанд. Ин қалъа ҳоло беодам ва нисбат ба аксҳои давраи Эрони Қоҷор харобтар аст.

Ҷусторҳои марбут

[вироиш | вироиши манбаъ]

Қалъаи чорқабата аз замони Сосониён низ қисми ин маҷмаа аст. Баъзе аксбардорони давраи Қоҷор, ба монанди Антуан Соругин ва сайёҳон, аз он акс гирифтаанд. Ин қалъа ҳоло бесоҳиб ва нисбат ба аксҳои давраи Қоҷор харобтар аст.

Пайванди беруна

[вироиш | вироиши манбаъ]

Пайванди беруна

[вироиш | вироиши манбаъ]
  1. 1 2 https://tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=ir&srlang=fa&srid=9800 — 2017.
  2. 1 2 3 4 https://iranarchpedia.ir/entry/25049
  3. Хатои ёдкард: Барчасби <ref> ғайримиҷоз; матне барои ёдкардҳо бо номи "samta" ворид нашудааст
  4. Хатои ёдкард: Барчасби <ref> ғайримиҷоз; матне барои ёдкардҳо бо номи "fehrest" ворид нашудааст