Доллари нафтӣ

Нафтдоллар (Petrodollar) — долларҳои амрикоие мебошанд, ки аз ҳисоби фурӯши нафт ба даст оварда мешаванд. Яъне ҳар гоҳе ки як кишвар нафт мефурӯшад ва дар ивази он доллари ИМА мегирад, он маблағҳо «петродоллар» номида мешаванд. Кишварҳои истихроҷкунанда, аз ҷумла аъзои ТКСН (ОПЕК), инчунин кишварҳое мисли Канада ва Русия, арзиши захираҳои нафти худро асосан бо доллари амрикоӣ мегиранд.Ин маблағҳо баъдан ба пули миллии кишвар табдил дода шуда, барои рушди иқтисод, бахусус дар соҳаи энергетика ва дигар бахшҳои иқтисоди миллӣ дубора сармоягузорӣ карда мешаванд.

Истилоҳи «петродоллар» инчунин барои ифодаи принсипе истифода мешавад, ки тибқи он пас аз бекор шудани таъмини доллари ИМА бо тилло, талабот ба доллар тавассути хариду фурӯши нафт таъмин мегардад.

Замоне ки Никсон таъмини тиллоии долларро бекор кард, ба навъе онро ба «таъмини нафтӣ» интиқол дод. Ӯ бо Арабистони Саудӣ созиш баст, ки ҳамаи шартномаҳои энергетикӣ бо доллари ИМА қимматгузорӣ шаванд. Бинобар ин, нафтдоллар як ҳавзаи талабот ҳисоб мешавад: барои тавсеаи шартномаҳо хариди доллар зарурӣ аст. Нафтдоллар ба меъёре табдил шуд, ки қудрати доллари ИМА бар он устувор аст.

— Ҷим Синклер (Jim Sinclair), муомалагари машҳур, мушовири ФРА.

Истилоҳ

Истилоҳи «петдоллар» соли 1973 аз ҷониби профессор Иброҳим Увайс аз Донишгоҳи Ҷорҷтаун эҷод шуд. Увайс бар ин назар буд, ки барои тавсифи вазъияти кишварҳои ОПЕК истилоҳи нав зарур аст — кишварҳое, ки танҳо тавассути фурӯши нафти хом метавонистанд ба рушди иқтисодӣ ноил шаванд ва даромади бадастомадаро ба иқтисоди кишварҳои содиркунандаи нафт сармоягузорӣ кунанд.

Истилоҳи «петродоллар» аз ҷониби иқтисоддонҳо барои тавсифи гардиши долларҳое истифода мешавад, ки дар кишварҳои содиркунандаи нафт дар муомилот мебошанд, то онҳоро аз долларҳое, ки дар дохили иқтисоди ИМА гардиш мекунанд, фарқ кунанд. Ин зарур аст, зеро петродолларҳо ба тавсифи стандартии пешниҳоди муқаррарии пул дар шакли долларҳо пурра мувофиқат намекунанд.

Ҷусторҳои вобаста

• Петроевро
• Петро (рамзарз)