Забони этрусӣ
Забони этрусӣ | |
|---|---|
| Коди забонӣ | |
| ISO 639-1 | — |
| ISO 639-2 | — |
| ISO 639-3 | — |
| IETF | ett |
| Glottolog | etru1241 |
| Ниг. низ: Лоиҳа:Забоншиносӣ | |
Забони этрусӣ — забони аз байн рафтаест, ки дар замонҳои қадим аз ҷониби этрусҳо дар қисмати шимолии Италияи имрӯза бо он сухан мегуфтанд. Пайдоиши этрусӣ номаълум аст; ба ғайр аз робитаи эҳтимолии он бо ду забони дигари аз байн рафта - ретӣ ва лемнӣ (эҳтимолан бо забони пеласгии барқароршуда якхела аст) — он як забони ҷудогона ҳисобида мешавад, ки хешовандони шинохта надорад. Бо назардошти шумораи ками калимаҳои маъруфи этрусӣ ва дониши маҳдуди грамматикаи этрусӣ, ҳамаи ин фарзияҳо асосан тахминӣ мебошанд.
Дар тӯли 100 соли охир дар омӯзиши забони этрусӣ пешрафтҳои муайяне ба даст оварда шудаанд: шаклҳои зиёди грамматикӣ муайян карда шудаанд, маънои чандсад калима бо дараҷаҳои гуногуни эътимоднокӣ муайян карда шудаанд ва аксари навиштаҷот тафсир шудаанд. Аммо, ҳанӯз дар бораи рамзкушоии ниҳоӣ сухан гуфтан барвақт аст.
Алифбо
[вироиш | вироиши манбаъ]То соли 700 п.а.м. он аз 26 ҳарф иборат буд:
| 𐌀 | 𐌁 | 𐌂 | 𐌃 | 𐌄 | 𐌅 | 𐌆 | 𐌇 | 𐌈 | 𐌉 | 𐌊 | 𐌋 | 𐌌 | |||||||||||||
| 𐌍 | 𐌎 | 𐌏 | 𐌐 | 𐌑 | 𐌒 | 𐌓 | 𐌔 | 𐌕 | 𐌖 | 𐌗 | 𐌘 | 𐌙 | |||||||||||||
| , | |||||||||||||||||||||||||
| A | B | C | D | E | V | Z | H | Θ | I | K | L | M | |||||||||||||
| N | Ξ | O | P | Ś | Q | R | S | T | Y | X | Φ | Ψ | |||||||||||||
То соли 400 пеш аз милод, алифбои классикии этрусӣ аз 20 ҳарф иборат буд:
| 𐌀 | 𐌂 | 𐌄 | 𐌅 | 𐌆 | 𐌇 | 𐌈 | 𐌉 | 𐌋 | 𐌌 | 𐌍 | 𐌐 | 𐌑 | 𐌓 | 𐌔 | 𐌕 | 𐌖 | 𐌘 | 𐌙 | 𐌚 |
| A | C | E | V | Z | H | Θ | I | L | M | N | P | Ś | R | S | T | U | Φ | Ψ | F |
Ин алифбо то асри II пеш аз милод истифода мешуд ва сипас онро алифбои лотинӣ иваз кардан гирифт.