Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Занон дар Тоҷикистон

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод

Нақши занмодари тоҷик дар ҳифзи музаффариятҳои даврони соҳибистиқлолӣ ва таҳкими пояҳои навини давлатдории миллӣ бузургу беназир арзёбӣ гардидааст. Давлат ва Ҳукумати Ҷумҳурии Тоҷикистон аз солҳои нахустини соҳибистиқлолӣ рисолати инсонофариву ҳаётбахшии занонро ҳамеша қадр намуда, ба сиришти поку номи нек ва заҳмату фидокориҳои онҳо дар ҳама соҳаҳои ҳаёти ҷомеа ҳамеша арҷ мегузорад.

Зан дар фарҳанги Тоҷикистон

[вироиш | вироиши манбаъ]
Зани ҷавони тоҷик
Занони тоҷик дар бозори маҳаллӣ нон мефурӯшанд
Занону духтарони тоҷик

Тоҷикистон — дар Осиёи Марказӣ кишварест, ки асосан тоҷикон (84,3%), ӯзбекҳо (13,8%), инчунин қирғизҳо, русҳо, туркманҳо, тоторҳо ва арабҳо иборатанд. То соли 2015 танҳо 26,8% аҳолӣ дар шаҳрҳо зиндагӣ мекарданд. Дар солҳои 90-ум, пас аз фурӯпошии Иттиҳоди Шӯравӣ, ҷанги шаҳрвандии солҳои 1992-97 ба иқтисодиёт зарари ҷиддӣ расонд. Аксарияти аҳолии Тоҷикистонро (тақрибан 90%) мусулмонони суннӣ ташкил медиҳанд [1].

Дар Тоҷикистон занон, сарфи назар аз ҷомеаи патриархалӣ, сатҳи саводнокии баланд — 99,7% (то соли 2015) доранд. Бо вуҷуди ин, дар баробари ин, истифодаи усулҳои муосири пешгирии ҳомиладорӣ дар кишвар паст аст — танҳо 27,9% занон аз он истифода мекунанд (дар соли 2012) [1] . Дар маҷмӯъ, сатҳи таваллуд дар Тоҷикистон паст буда, ба як зан 2,71 кӯдак рост меояд (ба ҳисоби тахминии 2015) [1].

Дар солҳои ҷанги дуюми ҷаҳон кори занон берун аз хона хеле афзуд. Азбаски бештари мардон ба фронт даъват шуда буданд, норасоии қувваи кориро занон ҷуброн мекарданд. Аммо баъд аз ҷанг дар саноат шуғли занон торафт зиёд мешуд.

Дар авоили солҳои 80-ум занон 51 дарсади ҷамъияти Тоҷикистонро ташкил медоданд. Онҳо инчунин 52%-и коргаронро ташкил доданд қувваи коргарӣ дар колхозҳо, 38 %-и қувваи коргарии саноат, 16 %-и коркунони нақлиёт, 14 %-и коркунони алоқа ва 28 % хизматчиёни давлатӣ. Аммо равшан кардан лозим аст, ки ин маълумотҳо занони рус ва дигар миллатҳои ба халқҳои Осиёи Миёна алоқаманд нестанд.

Дар миёнаҳои солҳои 1980 тақрибан нисфи занон дар деҳоти Тоҷикистон танҳо дар хона кор мекарданд.