Зерсохтор
Зерсохтор ё инфраструктура - маҷмӯи сохторҳо ё объектҳои хидматрасонии ба ҳам алоқаманд, ки асоси фаъолияти системаро ташкил медиҳанд ва таъмин мекунанд[1].
Дар забони муосир, ба маънои умумӣ истифодашаванда зерсохтор маҷмӯи корхонаҳо, муассисаҳо, системаҳои идоракунӣ, алоқа ва ғайра мебошад, ки фаъолияти ҷомеъа ё ягон соҳаи онро таъмин мекунанд[2].
Дар забони муосири англисӣ истилоҳи «infrastructure» солҳои 1920-1928 пайдо шудааст ва дар ибтидо дар соҳаи ҳарбӣ истифода мешуд[3], ки дар он маҷмӯи сохторҳои дастгирии амалиёти қувваҳои мусаллаҳро ифода мекард.
Навъҳои зерсохтор
[вироиш | вироиши манбаъ]Таснифоти зерсохтор, ки аз рӯи меъёрҳои гуногун тартиб дода шудаанд, таваҷҷӯҳи хоса доранд.
Вобаста аз доираи фаъолият, намудҳои зерини зерсохторҳоро ҷудо кардан мумкин аст:
- Зерсохтори истеҳсолӣ.
- Зерсохтори иҷтимоӣ — маҷмӯи соҳаҳо ва корхонаҳое мебошад, ки фаъолияти мӯътадили аҳолиро аз ҷиҳати функсионалӣ таъмин мекунанд. Соҳаҳои тандурустӣ, томактабӣ, берун аз мактаб, маълумоти умумӣ ва касбӣ ва ғайраро дарбар мегирад[4].
- Зерсохтори нақлиёт — маҷмӯи соҳаҳои саноат ва корхонаҳои нақлиётӣ мебошад.
- Зерсохтори муҳандисӣ — системаҳои таъминоти муҳандисӣ ва техникии биноҳо ва иншоот.
- Зерсохтори иқтисодӣ — маҷмӯи соҳаҳо ва фаъолиятҳое мебошад, ки ба истеҳсолот ва умуман иқтисодиёт хизмат мерасонанд.
- Зерсохтори иттилоотӣ — системаи сохторҳои ташкилии иттилоотӣ, зерсистемаҳое мебошад, ки кори ягон чизро таъмин мекунанд.
- Зерсохтори ҳарбӣ — системаи иншооти статсионарӣ ва сохторҳои алоҳида мебошад, ки барои ҷойгиркунии қувваҳои мусаллаҳ, гузаронидани амалиёти ҷангӣ ва омодагии ҷангӣ ва амалиётии қӯшунҳо асос мебошанд.
- Зерсохтори бозор — системаи муассиса ва ташкилотҳо (бонкҳо, биржаҳо, ярмаркаҳо, ширкатҳои бима, ширкатҳои консалтингӣ ва иттилоотию бозорёбӣ ва ғ.), ки ҳаракати озоди молу хизматрасониро дар бозор таъмин мекунанд.
- Зерсохтори навоварӣ — маҷмӯи муассисаҳои ташкилию иқтисодӣ мебошад, ки бевосита барои татбиқи равандҳои навоварии субъектҳои хоҷагидорӣ (аз ҷумла ташкилотҳои навоварии махсус) дар асоси принсипҳои самаранокии иқтисодии ҳам дар маҷмӯъ иқтисодиёти миллӣ ва ҳам субъектҳои хоҷагидории он дар шароит фароҳам меоранд.
- Зерсохтори гардишгарӣ.
- Зерсохтори фаъолияти кайҳонӣ.
Маъноҳои алоқаманд
[вироиш | вироиши манбаъ]- Зерсохтори калидҳои ҷамъиятӣ — технологияи аутентификатсия аст.
- Зерсохтори идоракунии имтиёзҳо — усулҳое, ки имкон медиҳанд шаҳодатномаҳои PKI бо додани имтиёзҳо ва ваколатҳо алоқаманд бошанд.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Глоссарий.ru: Инфраструктура(пайванди дастнорас — таърих).
- ↑ Большой толковый словарь русского языка / Кузнецов С.А. (ред.). — СПб.: Норинт, 2000. — С. 397. — ISBN 5-7711-0015-3.
- ↑ Infrastructure. Dictionary.com Unabridged(пайванди дастнорас — таърих).
- ↑ Кокурин Д.И., Назин К.Н,. Формирование и реализация инфраструктурного потенциала экономики России. — М.: Транслит, 2011. — С. 58. — 336 с. — ISBN 978-5-94976-658-3.