Зинҷантроп
Зинҷантроп (аз ар. зинҷ – номи Африқои Шарқӣ ва юн. anthropos – инсон) — як намуди австралопитекҳои калонҷусса, ки косахонаи сари онҳоро Мэри Лики (1913–96) аз қабатҳои маскунии дараи Олдувайи Танзания пайдо кард (1959). Бозёфти мазкурро Люис Лики (ҳамсари М. Лики) дар асоси исми арабии минтақаи иқоматашон – Африқои Шарқӣ (Зинҷ) ва ба шарафи Ч. Бойс (сармоягузори экспедитсияи бостоншиносӣ) – Зинҷантропи Бойс (Zinjanthropus boisei) ном гузошт. Қисми болоии косахонаи сари Зинҷантропҳо калону баланд буд, рухсораи барҷаста ва ҷоғи ба пеш баромадаи теғашакл доштанд. Ҳаҷми мағзи сарашон чандон калон набуд (530 мл). Ҷоғи барҷастаи поини Зинҷантроп барои хоида майда кардани хӯроки рустанӣ муносиб буд. Ин бозёфт таърихи 1,8-миллионсола дорад. Дар яке аз қабатҳои маскунӣ ҳамроҳи Зинҷантроп олоти одии шағалмонанд (чопер), шикастапораи устухони парандагон, хазандаҳо ва ширхӯрон пайдо шуданд. Тахмин меравад, ки онҳо ба фаъолияти одамони аввалин (Homo habilis) марбут буданд; устухонҳои ҷасади онҳо ду сол баъд аз ҷониби Л. Лики дар қабатҳои маскунии амиқтар пайдо карда шуданд. Ҳоло ин бозёфт бо номи австролопитекҳо ё парантропи Бойс (Australopithecus /Paranthropus boisei) оилаи фаръии австралопитекҳои калонҷуссаро ташкил медиҳад, ки аз 2,7 млн сол то 1 млн сол пеш дар Африқои Шарқӣ ва Ҷанубӣ иқомат доштанд.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- Зинҷантроп // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.