Зовия (ситора)
Зовия | |
 | |
| Рамзи каталог | Lua error in Модул:Wikidata at line 301: Функция для отображения значения не найдена.. |
|---|---|
| Пайкари осмонӣ (созвездие) | Virgo[d] |
| Масофа (дурӣ) аз Замин | 93 ± 20 парсек[1] |
| Stellar rotational velocity | 130 км/сон[2] |
| Параллакс | 13,06 ± 0,7 milliarcsecond[3] |
| Declination component of proper motion | −30,67 ± 0,37 мас/сол[3] |
| Right ascension component of proper motion | −42,35 ± 0,62 мас/сол[3] |
| Суръатӣ нурӣ | −3,31 ± 0,78 км/сон[4] |
| Type of variable star | Beta Cephei variable[d] ва rotating ellipsoidal variable[d] |
| Синфи спектрӣ | B 2 V +B2V[5] |
| Бузургии зуҳурӣ / рушноӣ | 0,97[6][7] |
| Радиус | 7,4 R☉ |
| Эпоха | J2000.0[d] |
| Хезиши рост (прямое восхождение) | 13ч 25м 11,57937с[3] |
| Майл/хамшавӣ (склонение) | −11° 09′ 40,7501″[3] |
| Effective temperature | 3 K[8] |
| Surface gravity | 3 000 см/сония²[8] |
| Age estimated by a dating method | 12,5 megaannum |
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Зовия (русӣ: Спика, аз фр. Spica virginis – хӯшаи гандуми Сунбула) — α-ситораи галаситораи Сунбула; дурахшонтарин ситораи галаситораи Сунбула ва понздаҳумин ситораи равшантарини Осмон аст.
Маълумоти умуми
[вироиш | вироиши манбаъ]Қадри зоҳирӣ ва мутлақи ситорагиаш мутаносибан ба +1m,04 ва –3m,2 баробар буда, дар масофаи 262 с. р. (80 пк) аз Офтоб дур ҷойгир мебошад. Зовия ба гурӯҳи ҷуфтситораҳои тайфии набзкунанда дохил буда, ҷузвҳояш бо даврияти 4 шаборӯз дар атрофи маркази масса давр мезананд. Ситораи асосии Зовия ба гурӯҳи тайфии B1 III-IV дохил буда, ҳарорати сатҳаш 22400 К ва равшаноияш нисбат ба Офтоб 12100 баробар зиёд мебошад. Массааш нисбат ба массаи Офтоб 10,3 ва қутраш 7,4 баробар бузургтар аст. Ситораи дуюмаш ба гурӯҳи тайфии B2 V шомил буда, ҳарорати сатҳаш 18500 К, массааш 7 баробар ва қутраш 3,5 баробар аз Офтоб зиёдтар аст. Ситораҳои Зовия ба ҳам хеле наздик ҷойгир шуда (0,12 в. а.), бо телескоп чун як ситора ба назар мерасанд. Онҳо дорои майдони магнитии шадид буда, аз таъсири майдони ҷозиба ва магнитӣ шакли эллипсоид (байзавӣ)-ро гирифтаанд. Мадори байзашакл доштан ва яксон (синхронӣ) набудани ҳаракати онҳо далели ҷавон будани ситораҳои мазкур мебошад. Дар асарҳои Батламиюс омадааст, ки Ҳиппарх ба туфайли андозагирии координатаҳои осмонии Зовия ҳодисаи пресессияро кашф кардааст. Зовия ба доиратулбуруҷ (эклиптика) наздик воқеъ гардидааст, аз ин рӯ онро Моҳ, баъзан сайёраҳо рӯпӯш мекунанд. Охирин гирифти Зовия бо сайёраҳо (Зуҳра) 10 ноябри 1783 ба вуқӯъ пайваст. Гирифти баъдии сайёравӣ (боз ҳам бо Зуҳра) 2 сентябри 2197 ба вуҷуд меояд. Офтоб аз наздикии Зовия (аз 2º камтар) ҳар сол 16 октябр мегузарад. Зовияро аз тамоми гӯшаҳои Замин (ғайр аз атрофи Қутби Шимолӣ) мушоҳида кардан мумкин аст.
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Megier A., Strobel A., Galazutdinov G. A., Krełowski J. The interstellar Ca II distance scale (ингл.) // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2009. — Vol. 507, Iss. 2. — P. 833–840. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361/20079144
- ↑ Abt H. A., Levato H., Grosso M. Rotational Velocities of B Stars (ингл.) // Astrophys. J. / E. Vishniac — IOP Publishing, 2002. — Vol. 573, Iss. 1. — P. 359–365. — ISSN 0004-637X; 1538-4357 — doi:10.1086/340590
- 1 2 3 4 5 Leeuwen F. v. Validation of the new Hipparcos reduction (ингл.) // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 2007. — Vol. 474, Iss. 2. — P. 653–664. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846 — doi:10.1051/0004-6361:20078357 — arXiv:0708.1752
- ↑ Borisov S. B., Chilingarian I. V., Rubtsov E. V., Ledoux C., Melo C., Grishin K. A., Katkov I. Y., Goradzhanov V. S., Afanasiev A. V., Kasparova A. V. et al. New Generation Stellar Spectral Libraries in the Optical and Near-infrared. I. The Recalibrated UVES-POP Library for Stellar Population Synthesis (ингл.) // The Astrophysical Journal: Supplement Series — AAS, 2023. — Vol. 266, Iss. 1. — 20 p. — ISSN 0067-0049; 1538-4365 — doi:10.3847/1538-4365/ACC321 — arXiv:2211.09130
- ↑ Levato H. Rotational velocities and spectral types for a sample of binary systems (ингл.) // Astron. Astrophys. / T. Forveille — EDP Sciences, 1975. — Vol. 19. — P. 91–99. — ISSN 0004-6361; 0365-0138; 1432-0746; 1286-4846
- ↑ (unspecified title)
- ↑ Ducati J. R. Catalogue of Stellar Photometry in Johnson's 11-color system (ингл.) // VizieR Online Data Catalog — VizieR, 2002. — Vol. 2237.
- 1 2 Massarotti A., Latham D. W., Stefanik R. P., Fogel J. Rotational and radial velocities for a sample of 761 Hipparcos giants and the role of binarity (ингл.) // Astron. J. / J. G. III, E. Vishniac — NYC: IOP Publishing, AAS, University of Chicago Press, AIP, 2007. — Vol. 135, Iss. 1. — P. 209–231. — ISSN 0004-6256; 1538-3881 — doi:10.1088/0004-6256/135/1/209
Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- Зовия // Замин — Илля. — Д. : СИЭМТ, 2018. — (Энсиклопедияи Миллии Тоҷик : [тахм. 25 ҷ.] / сармуҳаррир Н. Амиршоҳӣ ; 2011—2023, ҷ. 7). — ISBN 978-99947-33-89-9.
