Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Зоғ (оҳанг)

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
«Зоғ» 1) оҳанги мавсимию маросимии аҳди Сосони­ён (222–651), ки онро Борбади Марвазӣ барои ҷашну ма­ро­сим­ҳои Хусрави Парвиз (570–628) ва ба муносибати иди Наврӯз эҷод кардааст. «Зоғ» асари мусиқии ниёишии бидуни матн буда, устодони мусиқӣ онро дар ҷашну ташри­фоти дарборӣ ба тариқи замзама (бо соз ё бидуни соз) иҷ­ро менамуданд; 2) гӯшаи мусиқии тавсифӣ-ороишӣ дар мақоми «Зерафканд» («Дувоздаҳмақом», асрҳои 13–14):

Ки ба сарир омад чун мурғи боғ,
Нағмаи булбул зада аз қавли Зоғ.

Амир Хусрави Деҳлавӣ.

Дар маъхазҳои мусиқии асрҳои баъдӣ аз ин гӯшаи му­си­қӣ дар таркиботи мақом маълумоте дода нашудааст. Дар фарҳангҳои тафсирӣ, адабиёти бадеӣ «Зоғ» танҳо ба сифати оҳанг тавсиф шудааст.