Иван Пулуж

Иван Пулуж
Иван Пулуж
	Іван Павлович Пулюй
Таърихи таваллуд	2 феврали 1845
Зодгоҳ	Hrymailiv[d], Tarnopoler Kreis[d], Kingdom of Galicia and Lodomeria[d], Имперотурии Утриш[d];
Таърихи даргузашт	31 январи 1918 (72 сол)
Маҳалли даргузашт	Smíchov[d], Kingdom of Bohemia[d], Утриш-Маҷористон[d];
Шаҳрвандӣ
Самти фаъолият	физикдон, забоншинос, тарҷумон, ихтироъкор, устоди донишгоҳ, Bible translator, нависанда, electrotechnician, patron of the arts, сиёсатмадор
Фарзандон	Alexander Puluj[d]
Ҷоизаҳо	Ордени «Нишони фахрӣ» (Австрия)
	Парвандаҳо дар Викианбор

Иван Павлович Пулуж (2 феврали 1845 — 31 январи 1918) — физик ва ихтироъкори украинӣ буд, ки бо таҳқиқоти пешбарандаи худ дар соҳаи шуоъҳои рентгенӣ (X-rays) маъруф аст. Саҳми ӯ дар илм то охири асри XX асосан нодида гирифта мешуд.

Зиндагинома

Пулуж 2 феврали соли 1845 дар Ҳримайлив (вилояти Тернополи ҳозираи Украина) таваллуд шудааст. Ӯ Донишгоҳи Венаро (1869) хатм карда, баъдтар дар Донишгоҳи Страсбург таҳти роҳбарии Август Кундт рисолаи доктории худро дифоъ намуд.

Пулуж дар Донишгоҳи Вена ва Донишгоҳи техникии Олмон дар Прага дарс додааст. Ӯ инчунин дар бахши муҳандисии барқ ҳамчун мушовири давлатӣ кор кардааст.

Илова бар фаъолияти илмӣ, Иван Пулуж дар рушди фарҳанги Украина саҳми калон дошт. Ӯ ҳамроҳ бо Пантелеймон Кулиш ва Иван Нечуй-Левитский Инҷил-ро ба забони украинӣ тарҷума кардааст.

Саҳми илмӣ

Лампаи Пулюй (найчаи нурҳои катодӣ), тақрибан соли 1896

Пулюй дар соҳаи нурҳои катодӣ таҳқиқоти амиқ анҷом дода, соли 1881 "Лампаи Пулуж"-ро ихтироъ кард. Таҳқиқоти ӯ нишон доданд, ки ин лампа шуоъҳое хориҷ мекунад, ки метавонанд аз ҷисмҳои ношаффоф гузашта, дар лавҳаи аккосӣ тасвир боқӣ гузоранд. Ин кашфиёт воқеан ҳамон шуоъҳои рентгенӣ буданд, ки ӯ дар бораи онҳо чанд ҳафта пас аз Вилгелм Рентген гузориш дод.

Ғайр аз ин, ӯ дастгоҳе барои муайян кардани эквиваленти механикии гармӣ ихтироъ кард, ки дар Намоишгоҳи ҷаҳонии Порис дар соли 1878 ба намоиш гузошта шуда буд.

Хотира

Донишгоҳи миллии техникии Тернопол ба номи Иван Пулуж гузошта шудааст.

Дар шаҳрҳои Киев, Лвов ва дигар шаҳрҳои Украина кӯчаҳо ба номи ӯ ҳастанд.

Соли 2021 астероиди 226858 Ivanpuluj ба шарафи ӯ номгузорӣ шуд.

Эзоҳ

↑ Пулюй Іван Павлович — Institute of the History of Ukraine.
1 2 Archiv hl. m. Prahy, Matrika zemřelých fary Smíchov, sign. SM Z21, s. 43 — Ҷ. SM Z21. — С. 43.

Пайвандҳои беруна

Донишгоҳи миллии техникии Тернопол ба номи Иван Пулюй

[_bc8c585cb1a0ace8-1] Пулюй Іван Павлович — Institute of the History of Ukraine.

[_3a4112c7ed9a645c-2] 1 2 Archiv hl. m. Prahy, Matrika zemřelých fary Smíchov, sign. SM Z21, s. 43 — Ҷ. SM Z21. — С. 43.

[1]

[2]