Империализм

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Ба ин мақола дигар саҳифаҳои мақолаҳои Википедиа пайваст нестанд.
Лутфан, аз ҷустуҷӯ истифода баред ва пайвандеро аз рӯи қоидаҳои кабулшуда гузоред.

Империализм (франс. imperialisme, аз лот. imperium-њокимият)- дараљаи олї ва охирини капитализм, Ки дар охири асри Х1Х ва асри ХХ–баъди ба вуљуд омадани њукмронии монополияњои капиталистї ва капитали молиявї ва ба охир расидани таќсимоти территориявии љањон дар байни мамлакатњои асосии капиталистї пайдо шудааст; зислатњои асосии империализм-њукмрони монополияњо ва капитали молиявї, афзудани њаљми ба хориља баровардани капитал, љангњои таљовузкорона ва торољгарона, ѓулом гардондани халќњо, пурзур гаштани љабру зулми капиталистї, шовинизм, нажодпарастї, реакцияи даѓал; И.-ин капитализми мурдаистода ва дар Айни замон арафаи инќилоби зафаровари сотсиалистї мебошад. В. И. Ленин назарияи илмии И.-ро кор карда баромадааст. Дар замони И. раќобати озодона ба њукмронии монополияњо табдил меёбад, њукмрони монополияњои капиталистї дар њаёти иќтисодї бо њукмронии онњо дар сиёсат якљоя мегардад; монополияњо бо худ аппарати давлатиро тобеъ мекунанд; И. зиддияти байни мењнат ва капитал, байни давлатњои империалистї ва мамлакатњои мустамликаю мутеъро ба њадди охирин мерасонад; капитализм дар давраи И. нобаробар ва љањишнок тараќќи мекунад; ин раќобат ва муборизаи байни мамлакатњои капиталистиро барои бозор, манъбањои моли хом, барои забт кардани сарзамини мамлакатњои дигар, барои њукмронии љањонї тезу тунд мекунад; ин боиси љангњо мешавад. Њамаи ин барои рахна кардани занљири И. ва ѓалабаи сотсиализм аввал дар якчанд ё њатто дар мамлакати алоњида шароит фароњам меорад. Инќилоби Кабири Сотсиалистии Октябр инро исбот намуд ва ба кризиси умумии капитализм ибтидо гузошт. Дар миќиёси љањон ба таври инќилобї аз капитализм ба сотсиализм гузаштан мазмуни асосии марњилаи њозираи таърих мебошад.

Империя (аз лот. imperium-њокимият; давлат)-давлати калони монархистї, ки сардори он император буда, одатан соњиби мулкњои мустамликавї мебошад.