Импрессионизм

Импрессионизм (аз фаронсавӣ: impressionnisme, аз impression — таассурот) — ҷараёни санъат, ки дар Фаронсаи охири асри XIX (тахминан солҳои 1860–1880) пайдо шуд ва бештар дар наққошӣ зоҳир гардид. Импрессионистҳо мекӯшиданд таассуроти лаҳзаинаро аз олами воқеӣ — бозии нур, ранг ва ҳаво — мунаққалу зинда дар бум сабт намоянд; баъдан ин истилоҳ ба мусиқӣ ва адабиёт низ татбиқ шуд.

Пайдоиш ва номгузорӣ

Соли 1874 дар Париж гурӯҳе аз рассомони ҷавон, ки осорашонро академияи расмии санъат рад карда буд, намоишгоҳи мустақили худро ташкил карданд. Мунаққид Луи Лерой дар ҳаҷвияаш ин рассомонро бо такя ба номи манзараи Клод Моне «Импрессия. Тулӯи офтоб» (Impression, soleil levant) масхараомез «импрессионистҳо» номид — ва ин ном пас аз муддате расмият ёфт. То соли 1886 ҳашт намоишгоҳи гурӯҳ баргузор шуд.

Хусусиятҳо

Импрессионизм аз қоидаҳои сахти санъати академӣ даст кашид: рассомон бештар дар фазои кушод (пленэр) кор мекарданд, то нурро бевосита дарёбанд; зарбаҳои мӯйқалами озоду намоён, рангҳои равшани омехтанашуда, диққат ба тағйири нуру ҳаво дар вақтҳои гуногуни рӯз ва мавзӯъҳои ҳаррӯза — манзара, ҳаёти шаҳр, фароғат — вижагиҳои асосии онро ташкил медиҳанд.

Намояндагон

Намояндагони асосии импрессионизм Клод Моне, Пьер Огюст Ренуар, Камил Писсарро, Алфред Сислей, Эдгар Дега ва Берта Моризо мебошанд; Эдуар Мане пешрав ва таъсиргузори онҳо буд. Дар мусиқӣ ба ин ҷараён Клод Дебюсси ва Морис Равел-ро нисбат медиҳанд.

Таъсир

Импрессионизм заминаро барои постимпрессионизм (Пол Сезанн, Винсент ван Гог, Пол Гоген, Жорж Сёра) ва бисёр ҷараёнҳои санъати муосир (фовизм, кубизм ва ғ.) фароҳам овард; он инчунин ба ҳайкалтарошӣ (Огюст Роден) ва наққошии кишварҳои дигар, аз ҷумла Русия, таъсир гузошт.