Исмоил Умар Гелле

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Исмоил Умар Гелле
ар. إسماعيل عمر جيله
Ismail Omar Guelleh 2010.jpg
парчам 2-юм Президенти Ҷибутӣ парчам
аз 8 майи 1999
Пешгузашта Ҳасан Гулед Аптидон

Таваллуд 27 ноябр 1947(1947-11-27)[1][2] (74 сол)
Ҳамсар Kadra Mahamoud Haid[d]
Ҳизб
Эътиқод суннӣ
Ҷоизаҳо
Padma Vibhushan
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Исмоил Умар Гелле (фр. Ismaïl Omar Guelleh, сумол. Ismaaciil Cumar Geelle, ар. اسماعيل عُمر جليه‎, зод. 27 ноябри 1946, Дир Дирава, Эфиопия) — дуввумин президенти Ҷибутӣ аз 8 майи 1999.

Касбнома[вироиш | вироиши манбаъ]

Оилаи ӯ дар солҳои 1960 аз Эфиопия ба Ҷибутӣ кӯчид. Намояндаи мардуми Иссо. Вай дар полис хидмат кардааст, пас аз он ки Ҷибути дар соли 1977 истиқлол ба даст овард, сардори хадамоти махфӣ таъйин шуд. Дар моҳи апрели соли 1999 номзадии ӯ ба ҳайси ҷонишини Аптидон ба президентӣ пешбарӣ карда шуд ва Гелле 73 % овозҳо гирифт.

Дар моҳи декабри соли 2000, ӯ сардори бонуфузи полис Ёсин Яберо аз мақом барканор кард ва кӯшиши ошӯби нерӯҳои полисро саркӯб кард. Ябе ба муҳлати дароз аз озодӣ маҳрум карда шуд [3].

Дар соли 2005 дубора интихоб шуд, дар сурати набудани номзадҳои дигар, вай 100%-ро гирифт. Пас аз интихоби дубора, ӯ борҳо эълом дошт, ки нияти интихоб шудан ба давраи ояндаро надорад, аммо дар интихобот ҳам дар соли 2011 ва ҳам дар соли 2016 ширкат варзид [3].

Тибқи сарқонуни кишвар, иҷозат дода шуд, ки барои 2 муҳлат номзад ба мақоми президентӣ пешбарӣ карда шавад, аммо дар соли 2010 Гелле Маҷлиси Миллии Ҷибутиро маҷбур кард, ки ба конститутсияи ин кишвар тағирот ворид кунад, то ба ӯ барои бори сеюм номзад шудан имкон диҳад. Ин боиси эътирозҳои калон аз соли 2010 гардид, ба мисли ҷунбиши бузурги демократӣ дар кишварҳои арабӣ. Эътирозҳо зуд саркӯб карда шуданд. Ҳизбҳои оппозисиюн интихоботро бойкот карданд, зеро танҳо як номзади номаълум бар зидди президенти амалкунанда дар бюллетен пешбарӣ карда шуд. Дар интихоботи навбатии соли 2011, Гелле дар ҳузури номзадҳои дигар беш аз 80%-и овозҳоро ба даст овард. Дидбони ҳуқуқи башар Human Rights Watch тасмим гирифт, ки интихобот одилона нахоҳад буд, зеро пешвоёни оппозисиюн пеш аз овоздиҳӣ зиндонӣ шуда буданд. Дар баҳори соли 2016 дар интихоботи навбатӣ [4] ӯ беш аз 85%-и овозҳоро ба даст овард ва боз дар ин вазифа монд [5].

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

Пайвандҳои беруна[вироиш | вироиши манбаъ]