Иқтисоди донишбунёд
Иқтисоди донишбунёд (англ. Knowledge-based economy) — низоми иқтисодӣ, ки дар он тавлиди коло ва хадамот асосан тавассути фаъолиятҳои донишбарӣ сурат мегирад, ки ба пешрафти навоварии фаннӣ ва илмӣ мусоидат мекунанд[1]. Унсури калидии арзиш дар ин парадигма дар такяи афзоянда ба сармояи инсонӣ ва моликияти зеҳнӣ ҳамчун сарчашмаҳои асосии ғояҳо, иттилоот ва таҷрибаҳои инноватсионӣ нуҳуфта аст. Созмонҳо вазифадоранд, ки аз ин «дониш» дар равандҳои тавлидии худ барои ҳавасмандсозӣ ва таҳкими рушди тиҷорати худ истифода баранд. Ин равиш бо коҳиши вобастагӣ аз захираҳои моддӣ ва табиӣ тавсиф мешавад. Иқтисоди донишбунёд ба нақши муҳими дороиҳои ғайримоддӣ дар дохили созмонҳо ҳамчун омили рушди иқтисоди муосир асос ёфтааст[2].
Барои ширкатҳо, моликияти маънавӣ монанди асрори тиҷорӣ, матолиби дорои ҳаққи чоп ва фароянди сабти ихтироъ дар иқтисоди донишбунёд бештар аз давраҳои пешин боарзиштар мешавад. Интиқоли иқтисоди ҷаҳонӣ ба иқтисоди донишбунёд ҳамчунин ба унвони асри иттилоот шинохта мешавад ва ҷомеаи иттилоотиро ба вуҷуд меоварад. Истилоҳи иқтисоди донишбунёд тавассути Питер Друкер унвони фасли 12 дар китоби «Асри нопайвастагӣ» (1969) маъруф шуд, ки Друкер ба иқтисоддон Фритс Махлуп нисбат дод ва маншаи он идеяи мудирияти илмӣ аст, ки тавассути Фредерик Винсло Тейлор тавсеа ёфтааст[3].
Дар муҳитҳои шаҳрӣ, ки иқтисод печидатар аст нисбат ба муҳити рустоӣ, ки масоили иқтисодӣ соддагии бештаре доранд, иқтисоди дониши меҳвар беҳтар ҷилва ва таъсиргузортар аст, гарчанд бакоргирии дониш дар муҳитҳои рустоӣ низ метавонад бисёр гузор ва муассир бар рифоҳи умумии русто ва ҷомеаи русто бошад[4].
Шохисаҳои иқтисоди донишбунёд
[вироиш | вироиши манбаъ]Бархе аз андешмандон шохисаҳои иқтисоди донишмеҳварро бо такя бар тавсеаи фанноварӣ дар мавориди зерин унвон кардаанд:
- Дастрасӣ ба хатҳои пурсуръати интернет
- Доро будани серверри мутмаин (ҳар сад ҳазор нафар)
- Доштани вебсайт барои афрод (ҳар ҳазор нафар)
- Шумори муштарикони телефони ҳамроҳ дар кишвар (ҳар 100 нафар)
- Шумори муштарикони интернет дар ҳар кишвар (ҳар 100 нафар)
- Мизони сармоягузории шаҳрвандон дар заминаи ICT[5]
Ҷусторҳои вобаста
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ (2004) «The Knowledge Economy». Annual Review of Sociology 30 (1): 199–220. doi:10.1146/annurev.soc.29.010202.100037.
- ↑ World, Bank (2007). Building Knowledge Economies: Advanced Strategies for Development. H Street, NW,Washington, DC: World Bank Publications. pp. 4–12. ISBN 9780821369579.
- ↑ Drucker, Peter (1969). The Age of Discontinuity; Guidelines to Our Changing Society. New York: Harper and Row.
- ↑ دانش، توسعه و رفاه عمومی. www.tebyan.net. 16 Январ 2026 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 июни 2012.
- ↑ شاخصهای اقتصاد دانش محور، علی اصغر سعیدی Бойгонӣ шудааст ۱ اوت ۲۰۱۵.، بازدید در 20 آذر 1389.