Кайруан
| Шаҳр | |
Кайруан | |
|---|---|
| القيروان / al-Qayrawān | |
 | |
| 35°41′ с. ш. 10°06′ в. д.HGЯO | |
| Кишвар | Тунис |
| Таърих ва ҷуғрофиё | |
| Таъсис | 670 |
| Масоҳат | 68 км² |
| Баландии марказ | 60 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+1:00 |
| Аҳолӣ | |
| Аҳолӣ | 187 000 нафар (2014) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| Нишонаи почта | 3100 |
| commune-kairouan.gov.tn | |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Кайруан (ба арабӣ: القيروان, al-Qayrawān) — шаҳр дар маркази Тунис, пойтахти вилояти Кайруан ва яке аз муҳимтарин шаҳрҳои муқаддаси ислом — пас аз Макка, Мадина ва Уршалим ба ҳисоб меравад.[1] Дар анъанаи исломии Магриб ҳафт зиёрати Кайруан ба як ҳаҷ баробар аст. Соли 1988 маркази таърихии шаҳр (Мадинаи Кайруан) ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ворид шуд.[1] Аҳолии шаҳр аз 187 ҳазор нафар мегузарад.
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Соли 670 (50 ҳ.қ.) фотеҳи арабӣ Уқба ибни Нофеъ ал-Фиҳрӣ дар маркази даштҳои Тунис шаҳри Кайруанро бунёд кард — нахустин шаҳри исломии Магриб. Уқба маҳалли шаҳрро таҳти илҳоми тангии Худо интихоб кард — дур аз соҳил барои дур будан аз ҳамлаҳои киштиҳои византӣ ва берберӣ ва дар ҷое, ки чашмаи об ёфт.[1]
Кайруан ба маркази асосии паҳнкунии ислом дар тамоми Магриб, Андалусия ва Сицилия табдил ёфт. Соли 670 худи Уқба Ҷомеи Бузурги Кайруан (Ҷомеи Уқба) — яке аз қадимтарин ва бузургтарин масҷидҳои ҷаҳон — бунёд кард, ки шакли минбаъдаи меъмории масҷиди арабиро муайян кард; манораи квадратии он намунаи манораҳои масҷидҳои Магриб ва Андалусия (аз ҷумла Манораи Ҳасани Рабат ва Ҷиралдаи Севиля) гардид.
Дар асрҳои VIII–X Кайруан пойтахти давлатҳои Аглабидҳо (800–909) ва нахустин пойтахти Фотимиён (909) буд. Дар асрҳои X–XI шаҳр маркази муҳими илм ва ҳунармандӣ — китобхонаи Кайруан, Мадрасаҳои зиёди фиқҳи маликӣ ва маъруфтарин таълимгоҳи фиқҳи маликии Магриб дар ҳамин шаҳр буданд. Соли 1057 қабилаҳои арабии Бани Ҳилол шаҳрро ишғол ва вайрон карданд, ки боиси аҳамияти асосии худро аз даст додани Кайруан гардид.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Кайруан дар дашти даштии марказии Тунис, дар баландии тахминан 60 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он биёбонии нимхушки баҳримиёназаминӣ мебошад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Кайруан аз 187 ҳазор нафар буда, асосан арабҳо ва берберҳои арабишуда мебошанд. Шаҳр маркази муҳими тариқатҳои суфии Магриб боқӣ мемонад.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Кайруан бар ҳунармандӣ (Кайруан пойтахти қолиннофии Тунис — қолинҳои кӯҳнаи Кайруан машҳури ҷаҳон ҳастанд), сайёҳии динӣ-фарҳангӣ ва тиҷорати маҳаллӣ асос меёбад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Кайруан истгоҳи роҳи оҳан (хатти Тунис–Сус–Кайруан) ва шоҳроҳҳои калон амал мекунанд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Мадинаи Кайруан (UNESCO 1988) дорои Ҷомеи Бузурги Кайруан (670, бо манораи квадратии асри VIII), Ҷомеи се дарвоза (асри IX, нахустин намунаи меъмории мисриёна дар Магриб), Ҷомеи се дарвоза, сакриҷҳои бузурги аглабидӣ (асри IX, бузургтарин иморатҳои сатҳи об дар асрҳои миёна) ва базорҳои анъанавии қолин аст. Дар наздикии шаҳр мавзаъи зиёратии Сидӣ Сахаб (мавзеи дусти пайғамбар Муҳаммад (с)) ҷой гирифтааст.
