Кано
| Шаҳр | |
Кано | |
|---|---|
| Kano | |
 | |
| 12°00′ с. ш. 8°31′ в. д.HGЯO | |
| Кишвар | Нигерия |
| Роҳбар | Abba Kabir Yusuf[d] |
| Таърих ва ҷуғрофиё | |
| Таъсис | 999 |
| Масоҳат | 499 км² |
| Баландии марказ | 488 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+1:00 |
| Аҳолӣ | |
| Аҳолӣ | 3 626 068 нафар (2006) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| Нишонаи почта | 700001[1] |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор[1] | |
Кано (ба ҳавсоӣ: Kano) — дувумин шаҳри сераҳолии Нигерия (пас аз Лагос) ва бузургтарин шаҳри шимоли кишвар буда, маркази иёлати Кано мебошад.[2] Кано яке аз кӯҳнатарин шаҳрҳои Африқо ва дар гузашта маркази муҳими тиҷорати фаромарзии Сахро будааст. Аҳолии шаҳр зиёда аз 3 миллион нафар аст.[3]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Кано тахминан соли 999-уми мелодӣ ҳамчун яке аз ҳафт давлат-шаҳри ҳавсоӣ (Ҳавса Бакваи) таъсис ёфтааст; рӯйдодҳои подшоҳони он дар «Солномаи Кано» сабт шудаанд. Деворҳои бузурги шаҳр аз асри XII сохта шуданд ва Кано ба истгоҳи муҳими корвонҳои тиҷоратии трансаҳроӣ — савдои чарм, матоъ, чормағзи кола, намак ва тилло — табдил ёфт.[2] Дар асри XIV дар замони подшоҳ Яҷӣ ислом қабул карда шуд ва шаҳр ба маркази илму савдо мубаддал гардид.
Соли 1805–1807 Кано аз ҷониби Хилофати Сокото забт карда шуд; соли 1903 нерӯҳои Британияи Кабир онро ишғол карданд ва Кано ба ҳайати протекторати Нигерияи Шимолӣ дохил шуд. Соли 1911 роҳи оҳан ба шаҳр расид ва дар асри XX Кано ҳамчун маркази саноатӣ рушд кард.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Кано дар шимоли Нигерия, дар минтақаи саваннаи Судону Соҳил, дар канори дарёи Кано (Ҷакара) ҷойгир аст; баландии он аз сатҳи баҳр тақрибан 488 метр мебошад. Иқлими Кано нимхушк буда, тобистони гарму намнок (моҳҳои июн–сентябр мавсими боришот) ва зимистони хушку гардолуд (бодҳои ҳарматтан) дорад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Тибқи барӯйхатгирии соли 2006, дар Кано ва атрофи он наздики 3 миллион нафар зиндагӣ мекард ва баъдан ин шумора боз ҳам афзудааст.[3] Аксари сокинони шаҳр ҳавсоӣ ва фулбе мебошанд; забони асосӣ ҳавсоӣ буда, аксарияти мутлақи аҳолӣ мусулмон мебошанд.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Кано таърихан маркази коркарди чарм ва ранг кардани матоъ будааст; чоҳҳои рангкунии нилии «Кофар Мата» тахминан соли 1498 сохта шуда, аз қадимтарин чоҳҳои рангкунӣ дар Африқо ба ҳисоб мераванд. Шаҳр ҳамчунин маркази савдои чормағзи заминӣ буд — дар давраи мустамлика «пирамидаҳои чормағзи заминии» Кано машҳур буданд.
Имрӯз дар Кано саноати нассоҷӣ, коркарди чарм, маҳсулоти хӯрокворӣ ва тиҷорат рушд кардаанд; бозори «Курмӣ» яке аз кӯҳнатарин бозорҳои Африқо мебошад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Кано гиреҳи нақлиётии шимоли Нигерия мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Маллам-Аминӯ-Кано яке аз кӯҳнатарин фурудгоҳҳои кишвар буда, шаҳрро бо марказҳои Африқо ва Шарқи Наздик мепайвандад; роҳи оҳан ва роҳҳои автомобилӣ Каноро бо Лагос, Абуҷа ва дигар шаҳрҳо пайваст мекунанд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Кано бо ёдгориҳои таърихии худ машҳур аст: деворҳои қадимаи шаҳр, теппаи Дала (макони ривоятии бунёдгузории шаҳр), қасри амир (Гидан Румфа, асри XV), масҷиди ҷомеъ ва чоҳҳои рангкунии «Кофар Мата». Ҳар сол ҷашни «Дурбор» — рӯйдоди савораҳо дар иди мусулмонӣ — баргузор мегардад.
Дар шаҳр Донишгоҳи Байеро-Кано фаъолият мекунад; Кано маркази суннатии илмҳои исломии ҳавсоӣ ба ҳисоб меравад.
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- 1 2 https://www.britannica.com/place/Kano-Nigeria
- 1 2 Kano — Encyclopædia Britannica
- 1 2 Population Census 2006 — National Population Commission, Nigeria
