Карбало
| Шаҳр | |
Карбало | |
|---|---|
| كربلاء | |
 | |
| 32°37′ а. ш. 44°02′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Ироқ |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри VII |
| Масоҳат | 52 км² |
| Баландии марказ | 29 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+3:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 711 530 тан (2018) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| Нишонаи почта | 56001 |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Карбало (ба арабӣ: كربلاء, Karbalāʾ) — шаҳр дар маркази Ироқ, тақрибан 100 километр ҷанубу ғарбтар аз Бағдод воқеъ буда, яке аз муқаддастарин шаҳрҳои шиаён мебошад: дар он мадфани Имом Ҳусайн (а) — набераи Паёмбар ва шаҳиди ҷанги Карбало (соли 680) — ҷой гирифтааст.[1] Аҳолии шаҳр зиёда аз 700 ҳазор нафар аст.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар майдони наздики шаҳри имрӯза 10 муҳаррами соли 61 ҳиҷрӣ (10 октябри 680 мелодӣ) ҷанги Карбало рӯй дод: имом Ҳусайн ибни Алӣ ҳамроҳ бо хонадон ва ҳамроҳони ками худ ба муқобили артиши хилофати Уммавиён бо роҳбарии Язид бархост ва дар майдон ҳалок шуд.[1] Қатли имом Ҳусайн ҳодисаи марказии таърихи шиа ҳисобида мешавад ва маросими сӯгвории моҳи муҳаррам аз ҳамин воқеа сарчашма мегирад. Шаҳр дар атрофи мадфани имом ва бародараш Аббос рушд кард.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Карбало дар канори ғарбии водии Фурот, дар маҳалли пайвасти заминҳои сабзу биёбон, дар баландии тақрибан 30 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он биёбонии гарм мебошад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Карбало зиёда аз 700 ҳазор нафар буда, қариб ҳамагӣ арабҳои шиа мебошанд.[1] Ҳар сол дар маросими Арбаъин — чиҳилум пас аз шаҳодати имом Ҳусайн — даҳҳо миллион зоир (одатан 15–25 миллион) пиёда аз Наҷаф ба Карбало меоянд, ки яке аз бузургтарин ҷамъомадҳои сайёрсайр дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Карбало қариб пурра бар сайёҳии зиёратӣ ва хидматрасонии марбут ба он (меҳмонхонаҳо, ҳаммомҳо, ҳунармандии динӣ) асос меёбад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳрро шоҳроҳҳои калон бо Бағдод, Наҷаф ва ҷануби Ироқ пайваст мекунанд; истгоҳи роҳи оҳан ва қаторҳои зоирӣ амал мекунанд, нақшаи фурудгоҳи байналмилалии Карбало низ дар даст аст.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Маркази муқаддаси шаҳр — Ҳарами Имом Ҳусайн (бо гунбази тиллоранг) ва Ҳарами Ҳазрати Аббос — моҳона миллионҳо зоирро ҷалб мекунанд. Маросимҳои Ашуро (даҳаи аввали моҳи муҳаррам) ва Арбаъин аз муҳимтарин маросими динии ҷаҳони шиа мебошанд; адабиёти марсия ва нақши таъзия дар ҳамин фарҳанг ташаккул ёфтаанд.
