Коҳу
| Коҳу | ||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 | ||||||||||
| Табақабандии илмӣ | ||||||||||
|
ХАТО: шаблони орояшинохтӣ нест, который должен описывать систематическое положение таксона Lactuca.
|
||||||||||
| Номи байнулмилалии илмӣ | ||||||||||
| Lactuca sativa L., 1753[1] | ||||||||||
| Мутародифот | ||||||||||
| Таксонҳои хоҳар | ||||||||||
| Минтақаи паҳншавӣ мувофиқи вебсайти POWO | ||||||||||
|
тасвир минтақаи табиӣ |
||||||||||
| ||||||||||
Коҳу[2], ё Салати коҳу [2] [3] [4] (лот. Lactúca satíva) як гиёҳҳои алафии яксола аз ҷинси салати хонаводаи Косниён (Asteraceae) аст. Он бештар ҳамчун сабзавоти баргдор парвариш карда мешавад.
Салати коҳу бештар барои салатҳо истифода мешавад, ҳарчанд онро дар дигар навъҳои ғизо, аз қабили шӯрбоҳо, сэндвичҳо ва сӯшиҳо низ дидан мумкин аст; онро бо ва маҳсулоти гӯштӣ низ метавон истифода бурд. [5]
Умуман, салати яксола тобовар парвариш карда мешавад, парвариш карданаш осон аст, гарчанде ки он барои пешгирии гули зуд ҳарорати нисбатан хунукро талаб мекунад. Дар ҳарорати нисбтан гарм он метавонад тез гул кунад.
Решашиносӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Номи илмии ин насл аз калимаи лотинии lac («шир») гирифта шудааст, ки бо шарбати ширии дар дохили растанӣ мавҷудбуда, ки ҳангоми осеб дидани поя ва баргҳо хориҷ мешавад, алоқмандӣ дорад.
Тавсифи биологӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]
.jpg)
Растании алафӣ . Растаниҳо маъмулан баландӣ ва паҳншавии аз 15 то 30 см доранд [6] .
Парвариш
[вироиш | вироиши манбаъ]
Соли 2017 истеҳсоли ҷаҳонии салати коҳу ба 27 млн тонна расид, ки танҳо Чин 15,2 млн тоннаро истеҳсол кард, ки ин 56% ҳаҷми умумии ҷаҳонро ташкил медод[7].
Салати коҳу ягона намояндаи ҷинси Lactuca мебошад, ки бо мақсадҳои тиҷоратӣ парвариш карда мешавад[8]. Гарчанде ки Чин истеҳсолкунандаи пешсафи ҷаҳонии салат аст, қисми зиёди ҳосил дар дохили кишвар масраф мешавад. Испания бузургтарин содироткунандаи салат дар ҷаҳон ба ҳисоб меравад, ва ИМА дар ҷойи дуюм қарор дорад[9].
Тасниф
[вироиш | вироиши манбаъ]Таксономия [10]
[вироиш | вироиши манбаъ]Lactuca sativa L., 1753, Sp. Pl. : 795
Навъи салат ба ҷинси салати оилаи Косниён (Asteraceae) тааллуқ дорад аз тартиби Коснигулҳо (Asterales) . Кладограмма мувофиқи системаи APG IV :
Таксиҳои инфраспесификӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Синонимҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]- Lactuca capitata Garsault
- Lactuca capitata DC.
- Lactuca crispa (L.) Roth
- Lactuca esculenta Salisb.
- Lactuca integrifolia Bigelow
- Lactuca laciniata Roth
- Lactuca laciniata (Houtt.) Makino
- Lactuca palmata Willd.
- Lactuca sativa subsp. asparagina (L.H.Bailey) Janch.
- Lactuca sativa subsp. capitata (L.) Schübl. & G.Martens
- Lactuca sativa subsp. crispa (L.) Schübl. & G.Martens
- Lactuca sativa subsp. longifolia (Lam.) Alef.
- Lactuca sativa subsp. minii Hadidi
- Lactuca sativa subsp. romana Spielm. ex Schübl. & G.Martens
- Lactuca sativa subsp. sativa
- Lactuca sativa subsp. secalina Alef.
- Lactuca sativa var. asparagina
- Lactuca sativa var. sativa
- Lactuca scariola var. sativa (L.) Boiss.
- Lactuca scariola var. sativa Moris
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Species Plantarum 2: 795. 1753 Бойгонӣ шудааст 16 августи 2017 сол.
- ↑ 2.0 2.1 Флора СССР, 1964.
- ↑ Анненков, 1878.
- ↑ БСЭ, 1975.
- ↑ Hugh Fearnley-Whittingstall. Grilled lettuce with goats' cheese. BBC. 17 май 2013 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 17 июли 2013.
- ↑ Lactuca sativa. Missouri Botanical Garden. 27 марти 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 16 июни 2013.
- ↑ FAOSTAT. www.fao.org.
- ↑ Koike, Steven T. Vegetable diseases : a color handbook. — Burlington, MA: Academic Press, 2007. — 448 pages с. — ISBN 0-12-373675-7, 978-0-12-373675-8.
- ↑ Hayley Boriss, Henrich Brunke Commodity Profile: Lettuce // University of California. — 2005.
- ↑ Lactuca sativa(англ.). WFOPL. 2 марти 2023 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 2 марти 2023.
Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]- Page Модул:Citation/CS1/styles.css has no content.Lactuca sativa // Ботанический словарь / сост. Н. И. Анненков. — СПб.: Тип. Имп. АН, 1878. — XXI + 645 с.
- Салат, огородная культура // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Род 1654. Латук. Салат. — Lactuca // Флора СССР = Flora URSS : в 30 т. / начато при рук. и под гл. ред. В. Л. Комарова. — М. ; Л. : Изд-во АН СССР, 1964. — Т. 29 / ред. тома Е. Г. Бобров, Н. Н. Цвелёв. — С. 300. — 796 с. — 2200 экз.
- Салат // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. // Ремень — Сафи. — М. : Советская энциклопедия, 1975. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров ; 1969—1978, т. 22).
- Биологический энциклопедический словарь / Гл. ред. М. С. Гиляров; Редкол.: А. А. Баев, Г. Г. Винберг, Г. А. Заварзин и др. — М. : Сов. энциклопедия, 1986. — 831 с. — 100 000 экз.
- Салат // Биология. Современная иллюстрированная энциклопедия / Гл. ред. А. П. Горкин. — М: Росмэн, 2006.
- Weaver, Williams Woys (1997). Heirloom Vegetable Gardening: A Master Gardener's Guide to Planting, Seed Saving and Cultural History. Henry Holt and Company. ISBN 978-0-8050-4025-8.