Мавламин
| Шаҳр | |
Мавламин | |
|---|---|
| မော်လမြိုင် / Mawlamyine | |
 | |
| 16°29′ а. ш. 97°37′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Мянма |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | 1826 (пойтахти Британия) |
| Масоҳат | 17 км² |
| Баландии марказ | 24 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+6:30 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 289 388 тан (2014) |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| коди телефон | 57 |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Мавламин (ба бирмагӣ: မော်လမြိုင်; қаблан Моулмайн) — сеюми калонтарин шаҳри Мянма пас аз Янгон ва Мандалай ва пойтахти иёлати Мон.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 289 388 нафар (2014). Мавламин аввалин пойтахти Мустамликаи Бирма-и Британия (1826–1852) буд — пас аз забти Тхемомпилла (Ярдугани ҷанги якуми Ангилу-Бирма) — то он ки пойтахт ба Рангун (Янгон) гузаронида шуд.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Мавламин дар канори дарёи Тханлюин (қаблан Салуин, 2800 км дароз, аз баландии Тибет то Баҳри Андаман) воқеъ буда, аз а. XI ба султонияи Мон-и Ҳамсаваддӣ тааллуқ дошт.[1]
Пас аз Ҷанги Якуми Ангилу-Бирма (1824–1826) — Британия ноҳияи Тенассерим (имрӯз иёлати Мон)-ро забт кард ва соли 1826 Мавламин пойтахти нави Мустамликаи Бирма-и Британия гардид. Дар давоми 26 сол (1826–1852) шаҳр ба яке аз калонтарин марказҳои содироти тик-и ҷаҳонӣ табдил ёфт.
Соли 1852 бо Ҷанги Дуюми Ангилу-Бирма Британия Рангунро низ забт кард ва пойтахти нави Мустамликаи Бирма-и Британия Рангунро гардонд — Мавламин аҳамияти маъмурии худро гум кард.
Аз 1922 то 1927 — Эрик Артур Блайр (маъруф ба «Ҷорҷ Оруэлл» — муаллифи 1984 ва Мазраи ҳайвонҳо) — ба сифати зобити пулиси империалистии Британия дар Ҳиндустон-Бирма хидмат мекард ва қисми зиёди хидматашро дар Мавламин ва атрофи он гузаронд. Аз ин таҷрибаи худ ӯ баъдтар эссеи машҳури «Куштани фил» (Shooting an Elephant, 1936) ва романи Рӯзҳои Бирма (Burmese Days, 1934) навишт — яке аз нахустин ва пурқувваттарин баёнҳои зидди мустамликагӣ дар адабиёти инглисӣ.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Мавламин дар канори шарқии дарёи Тханлюин, тахминан 30 км аз баҳри Андаман воқеъ буда, иқлими тропикии муссонӣ дорад — солу-сол гарм, мавсуми боронӣ (май–октябр) хеле шадид (~4500 мм солона).
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Мавламин 289 388 нафар (2014) — асосан монҳо (~50 фоиз, забонашон — монӣ), бирмаиҳо, каренҳо. Мазҳаб — буддизми Тхеравада бо ҷамоатҳои муҳими насрония ва мусалмон.[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Мавламин: содироти тик (Мянма қаблан калонтарин истеҳсолгари тик-и ҷаҳон буд), моҳигирӣ, кишоварзӣ (биринҷ, каучук).
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Пули Тханлюин-и Мавламин (2005) — калонтарин пули Мянма, 3,4 км дароз — шоҳроҳи Янгон–Мавламин-ро пайваст кард.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Ёдгориҳо: Пагодаи Кяик-Тҳанлан (Kyaik Than Lan — маконе ки Ҷорҷ Оруэлл тамошои офтоббарояи Тҳанлюини бузургро хеле дӯст медошт ва дар Дар корвон бе дидан-и Мандалай-и Рудярд Киплинг васф шудааст), Кӯҳ-и Кяик-Тио — Санги Тиллоӣ (Golden Rock, дар 200 км шимолтар — маркази муҳими зиёрати буддистии Мянма), Гавдовпалин — гумбади бузурги буддистии Мавламин.
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- 1 2 3 4 Mawlamyine — Encyclopædia Britannica
