Маъбади Хворҳе
Маъбади Хворҳе — ки бо номи Қасри Хворҳе / Маъбади Хворҳе низ маъруф аст — ёдгории таърихӣ дар шимолу шарқи шаҳристони Маҳаллот, дар ноҳияи деҳоти Хворҳе мебошад. Он тақрибан "2200 сол пеш" ба давраи Селевкиён / давраи аввали Портия рост меояд. Ин ёдгорӣ дар Феҳристи миллии ҷойҳои таърихии Эрон бо рақами бақайдгирии 131 сабти ном шудааст. [1]
Мавқеи ҷуғрофӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Ҷойгиршавии бино дар наздикии деҳаи Хворҳе ва дар дашти Хворҳе дар Устони Марказӣ ҷойгир аст; координатаҳо тақрибан 34°03′51″N ва 50°29′12″E мебошанд. Ин макон дар дашти кӯҳӣ ҷойгир аст; он дар шимол бо қаторкӯҳҳои Ҳафтод Кулоҳ ва дар ҷануб бо қаторкӯҳҳои Яхчал пайваст аст ва тақрибан 48 км аз шаҳри Маҳаллот дур аст. [2]
Сабти таърихӣ, таҳқиқ ва сабт
[вироиш | вироиши манбаъ]- Дар тобистони соли 1955 кофтуковҳои бостоншиносӣ гузаронида шуданд, ки дар он сафолҳо ва чанд пораи нуқра, ки ба давраи Селевкиён тааллуқ доранд, кашф карда шуданд. Ҳамчунин ба хулосае омаданд, ки бинои Хворҳе аз се қисм/биноҳои ба ҳам пайваст иборат аст. [3] - Бино соли 1975 таъмир карда шуд. [4]
Меъморӣ ва таҳлил
[вироиш | вироиши манбаъ]Сутунҳои боқимонда аз травертини маҳаллӣ сохта шудаанд ва сарлавҳаҳо ба услуби юнонии "ионӣ" сохта шудаанд; ин хусусияти меъморӣ таъсири санъати юнониро ба сохтмони бино таъкид мекунад. [5] Таҳқиқоти муосир ин биноро на танҳо ҳамчун макони ибодат, балки ҳамчун "бинои маросимӣ/ашрофӣ"-и давраи Портия эътироф кардаанд; аз ин рӯ, тафсирҳои анъанавии "маъбад" ё "оташхона" метавонанд аз нав дида баромада шаванд. Маъбади Хворҳе намунаи меъмории эллинӣ - селевкид бо таъсири маҳаллӣ мебошад. Сутунҳои боқимонда дорои волютаҳои ороишӣ мебошанд, ки хоси услуби ионӣ дар меъмории юнонии қадим ва эллинистӣ мебошанд. Нақшаи сегонаи бино ва айвонҳои сутундор омезиши меъмории маҳаллӣ ва портиро бо услуби юнонӣ нишон медиҳанд, ки меъмории маъбадҳо ва биноҳои маросимии давраи Селевкидҳоро инъикос мекунанд. [6] [7] [8]
Ҷадвали замон
[вироиш | вироиши манбаъ]| Давра/Замон | Чорабинӣ / Шарҳ |
|---|---|
| Тақрибан соли 300 пеш аз милод | Оғози сохтмони бинои ибтидоӣ |
| давраи Парфӣ | Таҳия ва анҷоми бино; имконияти истифода ҳамчун бинои маросимӣ |
| Баъд аз Ислом | Тағйироти имконпазир, истифода ҳамчун манзил ё қабристон |
| Тобистони соли 1955 | Аввалин таҳқиқоти илмӣ; кашфи кулолгарӣ ва нуқра, муайян кардани сохтори бино |
| 1375 ҳиҷрӣ | Барқарорсозии ёдгории таърихӣ |
| 15 январи соли 1310 ҳиҷрӣ | Бақайдгирии миллии асар бо рақами 131 |
Нигораҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]
Акси қадимии сутунҳои маъбад ва деҳқонон
Вуруд ба майдон
Сутунҳои боқимонда — аз наздик
Ду сутуни истода аз қасри Хорҳа
Айвони маъбад
Сутунҳои қасри Парти Хорхе — Шарҳи мухтасар
Намуди наздики пояи сутунҳо
Спиралҳои ороишӣ дар пойтахт
Манзараи дигаре аз харобаҳои маъбади Хорхе
Намуди ҳавоии минтақаи Хорхе
Ҷусторҳои марбут
[вироиш | вироиши манбаъ]- Феҳристи маъбадҳои оташ дар Эрон
- Ёдгориҳои миллии Эрон
Манобеъ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ Khvorheh Mansion. 27 ноябри 2025 санҷида шуд.
- ↑ Khorheh Fire Temple Overview. 27 ноябри 2025 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 май 2023.
- ↑ Khorheh Excavation Report. 27 ноябри 2025 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 май 2023.
- ↑ Khorheh Fire Temple Restoration. 27 ноябри 2025 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 май 2023.
- ↑ Greek Art in Iran. 27 ноябри 2025 санҷида шуд.
- ↑ "Khorheh". Encyclopaedia Iranica. https://www.iranicaonline.org/articles/khorheh. Retrieved 2025-11-27.
- ↑ نعیمی, داود (1385). افتخارآفرینان استان مرکزی. کومه. p. 102. ISBN 964-2598-09-4.
- ↑ Hansman (1985). «Parthian Mansions and Temples». Iranica Antiqua 20: 45–67.