Маъон
| Шаҳр | |
Маъон | |
|---|---|
| معان / Maʿān | |
 | |
| 30°11′ а. ш. 35°44′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Урдун |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асрҳои қадим |
| Масоҳат | 33 км² |
| Баландии марказ | 1069 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+3:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 50 350 тан (2015) |
| Забони расмӣ | арабӣ |
| maan.gov.jo(ар.)(англ.) | |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Маъон (ба арабӣ: معان, Maʿān) — шаҳри ҷанубии Урдун дар платои биёбонии Шараҳ, маркази вилояти Маъон, тахминан 218 километр ҷанубтар аз Аммон ва маркази асосии маъмурии ҷанубтари кишвар.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 50 ҳазор нафар аст. Шаҳр дар таърих ҳамчун макони эълони истиқлоли Аморати Шарқи Урдун (1921) аз тарафи подшоҳ Абдуллоҳ I ва маҳалли асосии тиҷорати корвонии трансҷазиратӣ Урдун-Арабистон маъруф аст.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Маҳалли Маъон аз асрҳои қадим маскун буд; шаҳр дар осори ассурии асри VIII то милод зикр шудааст. Дар асрҳои II то милод — III мелодӣ Маъон ба воҳаи муҳими тиҷорати набатеӣ ва баъдан римӣ дар роҳи бухур аз Яман ба бандарҳои баҳри Миёназамин табдил ёфт.[1]
Дар асрҳои миёна Маъон яке аз марказҳои муҳими тиҷоратии ҳаҷ буд — корвонҳои ҳоҷиҳо истгоҳи муҳими «Роҳи Ҳаҷи Шомӣ» («Дарб ал-Ҳаҷ ал-Шомӣ») — корвонҳои ҳарсолаи ҳоҷиҳои Истанбул ва Димашқ ба Маккаи Мукаррама — буд. Соли 1908 стансияи муҳими роҳи оҳани Ҳиҷози Усмонӣ дар Маъон кушода шуд.
11 апрели 1921 — таъсиси Аморати Шарқи Урдун. Абдуллоҳи I ибни Ҳусайн (1882–1951) — писари дувуми Шарифи Маккаи — дар Маъон расман эълон кард, ки Аморати Шарқи Урдунро ҳамчун давлати арабии мустақил таъсис мекунад (баъди музокирот бо намояндагони Бритониё). Аз ҳамин лаҳза аморат ва баъдан Подшоҳии Урдун таъсис ёфтаст. 4 ноябр (рӯзи зодрӯзи подшоҳ Абдуллоҳи I) дар Маъон ҳамчун «Рӯзи Маъон» ҷашн гирифта мешавад.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Маъон дар платои баланд-биёбонии Шараҳи ҷанубии Урдун, дар баландии 1069 метр воқеъ аст; иқлим биёбонии хушк — тобистон гарм-хушк, зимистон хунук, баъзан барф.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Маъон тахминан 50 ҳазор нафар — асосан арабҳои сунниӣ-и қабилаҳои бадавии Маъон (қабилаҳои Ҳууайтат ва Бани Сахр).[1]
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Маъон бар саноати фосфат (конҳои бузурги фосфати ал-Шидиё дар наздикӣ — яке аз бузургтарин конҳои фосфати ҷаҳон), маъмурияти вилоят, Донишгоҳи Ҳусайн ибн Талал (2005), кишоварзии хурдтарини плато ва савдо бо Арабистони Саудӣ (сарҳади Саудӣ дар наздикӣ) асос меёбад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Маъон Стансияи муҳими роҳи оҳани Ҳиҷоз (1908, имрӯз барои ҳамли фосфат истифода мешавад), фурудгоҳи Маъон, шоҳроҳи Биёбонӣ (Аммон-Ақаба) ва шоҳроҳи «Роҳи Подшоҳ» амал мекунанд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Маъон Қасри Подшоҳ Абдуллоҳи I (хонае ки 1921 ӯ истиқлолро эълон кардааст), Стансияи кӯҳнаи роҳи оҳани Ҳиҷоз (1908 — нишонаи асрии Усмонӣ-Урдун), Музеи Маъон ва Манораи Ёдгории истиқлоли 1921 воқеъанд. Дар наздикии шаҳр боғи миллии Дана (Dana Biosphere Reserve — яке аз бузургтарин ҳифзгоҳҳои табии Урдун ).
