Мақбараи Пайёмбария

Мақбараи Пайёмбария
	Ёдмон
Мақбараи Пайёмбария
Кишвар	Эрон;
Макон	Устони Қазвин
	Парвандаҳо дар Викианбор

Бинои кунунии зиёрати Мақбараи Пайёмбария (پیغمبریه) ба давраи Сафавиён рост меояд ва дар Қазвин, дар тарафи шарқии кӯчаи Паёмбар ва дар паҳлӯи мактаб ва масҷиди Паёмбар, дар ғарби бинои Чеҳел Сутун ҷойгир аст. Сохтмони бино ба давраи Сафавиён рост меояд, ки дар давраҳои баъдӣ таъмир ва ба итмом расонида шудааст. Тибқи далелҳои таърихӣ, санаи аслии ин ёдгорӣ ба 2200 сол пеш рост меояд ва аз ин рӯ, он яке аз ёдгориҳои динии камшумори марбут ба пеш аз ислом ва масеҳият дар Эрон ҳисобида мешавад. Ин маҷмаа аҳамияти хоси таърихӣ, фарҳангӣ ва динӣ дорад. Дар он нишонаҳои меъморӣ аз давраҳои гуногун ва инчунин роҳи зеҳнии динҳои Иброҳимӣ дида мешаванд. Дар тарафи шимолу ғарбии ин зиёратгоҳ ва як роҳрави қадимӣ зеризаминӣ ва пинҳон мавҷуд аст, ки дар он олимони машҳури таърихи шиъагӣ ором мегиранд ва дар он қабрҳои зиёди бенишон мавҷуданд, ки ба гуфтаи коршиносон, метавонанд бо олимони машҳури динӣ ё хешовандони дарбори подшоҳони Сафавиён ё Қоҷориён алоқаманд бошанд. Ин олимон Элаҳён Тонекабонӣ, Мирзо Масъуд Шайх-ул-Исломӣ, Мулло Алӣ Таремӣ, Сайид Заробӣ ва Аҳмад Азизиро дар бар мегиранд. Бо назардошти он, ки Мақбараи Чаҳор пайғамбар яке аз наздиктарин маконҳои динӣ ба қасри подшоҳ аст, дар он якчанд қароргоҳҳои шоҳӣ мавҷуданд ва бешубҳа олимони барҷастаи давраи Сафавиён, ба монанди Шайх Баҳоӣ, Мулло Садра Шерозӣ ва Мир Домод мунтазам аз он дидан мекарданд.

Қабристони ин макон солҳои зиёд баста буд ва роҳи вуруд ба он вуҷуд надорад. Мардуми Қазвин ба ин қабристон эҳтироми хоса доранд ва ҳамеша дар рӯзи аввали моҳи қамарӣ дар он ҷо ҷамъ омада, дуо мекунанд, дуо мекунанд ва қурбониҳо тақсим мекунанд. Зиёраткунандагон ва сайёҳон аз кишварҳо ва динҳои гуногун пайваста барои зиёрати ин маҷмаа меоянд.

Таърих

Ин макон қабри чор пайғамбари Банӣ Исроил, яъне Суҳулӣ, Салом, Ал-Қия ва Салум ҳисобида мешавад ва инчунин бо номи "Чаҳор пайғамбар" маъруф аст, ки гуфта мешавад пайғамбароне ҳастанд, ки муждаи таваллуди Масеҳро аз Уршалим ба Шарқ овардаанд. Аз ҳуҷҷатҳои вақфии Сафавиён маълум аст, ки ин макон дар охири асри 11-и ҳиҷрӣ як макони эҳтироми зиёратгоҳ буд ва боғҳо ба он бахшида шуда буданд. Дар ягона ҳуҷҷате, ки аз ин маҷмаа боқӣ мондааст, он танҳо дар навиштаҷоти Мактаби пайғамбарӣ, боқимондаи давраи Сафавиён, бо номи "Мақоми Шариф" зикр шудааст.

Тавсифи бино

Дар давраи муосир, дари мақбара бо як байти Мирзо Раҳим Самат оро дода шудааст, ки ягона шеъри боқимонда аз ҷониби ин фақеҳ ва муҷтаҳид аст.

Бинои кунунии Кохи Паёмбария асари Мирзо Масъуд Шайхул-Ислом аст. Зиёратгоҳ чор тахт дар чор самт дорад ва тарҳи дохилии он 20-тарафа аст. Дар чор тарафи зиёратгоҳ чор арки баланд сохта шудаанд, ки бо дандонҳои филӣ дастгирӣ карда мешаванд. Аз ҷое, ки аркҳо оғоз мешаванд, дар атрофи зиёратгоҳ навиштаҷоти гаҷии сураи Ҷумъа бо тилло дар заминаи кабуди осмонӣ мавҷуд аст, ки бо хатти насх аз ҷониби Шайх Алӣ Сакокӣ навишта шудааст ва яке аз асарҳои бадеии зиёратгоҳ ҳисобида мешавад. Қобили зикр аст, ки илова бар чаҳор пайғамбари зикршуда, қабри Имомзода Солеҳ бин Ҳасан Муҷтабо низ дар ин макон ҷойгир аст.

Феҳристи миллӣ

Ин асар ۷ آذر ۱۳۷۵ бо рақами бақайдгирии 1774 ҳамчун яке аз осорҳои миллии Эрон сабти ном шудааст.

Ҷусторҳои марбут

Манобеъ

1 2 https://tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=ir&srlang=fa&srid=1774 — 2017.

[_ea60998815d3630e-1] 1 2 https://tools.wmflabs.org/heritage/api/api.php?action=search&format=json&srcountry=ir&srlang=fa&srid=1774 — 2017.

[1]