Мериан Купер

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Мериан Купер
англ. Merian Cooper
Merian Cooper.jpg
Таърихи таваллуд: 24 октябр 1893(1893-10-24)
Зодгоҳ: Ҷэксонвилл, Флорида, ИМА
Таърихи даргузашт 21 апрел 1973(1973-04-21) (79 сол)
Маҳалли марг: Сан Диего, Калифорния, ИМА
Шаҳрвандӣ:  ИМА
Касб: филмноманавис, таҳиякунандаи филм, коргардони филм, ҳунарпеша, fighter pilot, афсар, халабон, рӯзноманигор, ҳунарпешаи синамо, филмбардор
Ҷоизаҳо:
IMDb: ID 0178260
Commons-logo.svg Парвандаҳо дар Викианбор

Мериан Колдвелл Купер (англ. Merian Caldwell Cooper; 24 октябри 1893, Ҷэксонвилл, Флорида — 21 апрели 1973, Сан Диего, Калифорния, ИМА) — ҳавонаварди амрикоӣ, низомӣ, коргардон, таҳиягар, филмноманавис ва наворбардор. Падари нависанда ва драматург Матсей Сломчинский мебошад. Вай маъруфияти бештарро ҳамчун коргардони филми синамои соли 1933 «Кинг Конг», инчунин продюсери филмҳои зиёди Ҷон Форд ба даст овардааст. Вай тақрибан тамоми корҳои коргардонии худро бо Эрнест Б. Шудсак ҳамбастагӣ кард.

Зиндагинома ва фаъолият[вироиш | вироиши манбаъ]

Мериан Купер 24 октябри соли 1893 дар Ҷексонвилл (Флорида, ИМА) таваллуд шудааст.

Вай мактаби миёнаро дар Лоуренсвилл хатм карда, соли 1912 ба Академияи ҳарбӣ-баҳрӣ дохил шуд, аммо соли 1915 онро тарк кард ва ҳамчун рӯзноманигор ба кор кардан шурӯъ кард. Дар соли 1916 вай ба Гвардияи Миллии Ҷорҷия пайваст ва дар амалиёти низомӣ алайҳи сарбозони Панчо Вилла дар марзи Амрикову Мексика иштирок намуд.

Соли 1917 вай курсҳои пилотҳои ҳарбиро дар Ню Йорк хатм карда, ба сафи Нерӯҳои Экспедитсионии Амрико, ки барои иштирок дар Ҷанги якуми ҷаҳон ба Аврупо фиристода шуда буданд, пайваст. Дар тирамоҳи соли 1918, вайро олмониҳо ҳангоми сарнагун кардани ҳавопаймояш дастгир карданд. Купер, шарики маҷрӯҳашро наҷот дода, дастҳояш сӯхтааст. Моҳи ноябри соли 1918 вай аз асорат раҳо ёфт ва дар Фаронса афтод ва ба зудӣ ба хидмати ҳавонавардӣ баргашт.

Дар соли 1919 вай ба яке аз ихтиёриёни эскадриляи ҳавоии Амрико шуд, ки дар ҷанги Шӯравӣ-Лаҳистон дар сафҳои нерӯҳои ҳавоии Лаҳистон бар зидди Иттиҳоди Шӯравӣ ҷангид. Аз моҳи октябри соли 1919 ин эскадриля, ки моҳи сентябри ҳамон сол ба Лаҳистон омада буд, 7-ум эскадриляи ҷангии Тадеуш Костюшко ном гирифт. Дар аввали моҳи майи соли 1920 Купер дар амалиёти Киеви сарбозони Лаҳистон иштирок намуд.

26 июли соли 1920 ҳавопаймои ӯро сарнагун карданд ва ӯ дар як маҳбуси ҳарбии шӯравӣ, ки 9 моҳ дар он ҷо буд. Сабти мулоқот бо ӯро дар асорат нависандаи шӯравӣ Исаак Бабел боқӣ гузоштааст. Пас аз кӯшиши номуваффақи фирор ӯро ба сохтмони роҳи оҳан дар наздикии Маскав фиристоданд, аммо баъд ӯ боз гурехт ва ба воситаи Латвия ва Литва ба Лаҳистон расид ва дар онҷо ба Сарфармондеҳи Лаҳистон Юзеф Пилсудский бо ордени Virtuti militari мукофотонида шуд, ки ин мукофоти олии ҳарбӣ мебошад. Ҳангоми дар асорат буданаш, ӯ тарҷумаи ҳоли худро навиштааст, ки соли 1927 нашр шудааст ва баъдан хост, ки ҳамаи нусхаҳои онро харида, нобуд кунад, зеро як қатор ҳукмҳои дар он баёнгардидаро аз нав дида баромад.

Соли 1927 дар ҷангали шимоли Сиам ҳамроҳ бо Эрнест Б. Шодсак филми мустанади бадеиро дар бораи ҳаёти сокинони маҳаллӣ «Chang: A Drama of the Wilderness» ба навор гирифт.

Купер яке аз муассисони Pan American World Airways дар соли 1930 буд, ки дар тӯли даҳсолаҳо бузургтарин ҳавонаварди ИМА боқӣ монд. Вай истифодаи ҳавопаймоҳои мухталиф, низомӣ ва шаҳрвандиро пешравӣ кардааст. Дар давоми фаъолияти худ дар Pan Am, ширкат аввалин парвозҳои мунтазами трансатлантикиро таъсис дод.

Баргашта ба Иёлоти Муттаҳида, Купер дубора ба рӯзноманигорӣ рӯ овард, аммо инчунин ба синамо. Ҳардуи ин ҳавасҳо ӯро водор карданд, ки филмнома дар бораи маймуни бузургҷусса дар Ню Йорк бинависад. Соли 1933 ӯ директори истеҳсолоти RKO Pictures, солҳои 1934—1936 дар Pioneer Pictures кор карда, солҳои 1936—1937 ноиби президенти Selznick International Pictures буд ва пас аз он ба Metro-Goldwyn-Mayer кӯчид. Аввалин филмҳои ӯ филмҳои мустанад буданд, аммо муваффақияти воқеии ӯ пас аз «Кинг Конг» дар соли 1933 ба даст омад. Баъдан, Купер тақрибан ба ҳайси коргардон кор намекард, аммо ӯ продюсери бисёр наворҳое буд, ки классикӣ шудаанд.

Вақте ки Ҷанги дуюми ҷаҳон сар шуд, Мериан Купер бо рутбаи полковникӣ мушарраф карда шуд. Вай дар Ҳиндустон, ҷанубу ғарби Чин ва Бирма масъули таъминоти ҳавоӣ буд. Дар Чин вай таҳти роҳбарии генерал Клэр Лӣ Шеннолт, солҳои 1943—1945 — дар қароргоҳи нерӯҳои ҳавоӣ дар уқёнуси Ором хидмат кардааст. Дар охири ҷанг ба ӯ рутбаи генералии бригада дода шуд ва дар маросими таслимшавии Ҷопон ширкат варзид.

Ҳаёти шахсӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Вай бо ҳунарпеша Доротӣ Ҷордан издивоҷ карда буд, аммо дар авоили даҳаи 1920 дар Лаҳистон бо як зани инглис робита дошт, ки аз ӯ писаре Матсей, баъдтар нависанда ва тарҷумони маъруф ба дунё омад. Дар солҳои 1950-ум, ӯ сиёсати сенатор Ҷозеф Маккартӣ нисбати коммунистони Амрикоро дастгирӣ кард. Вай 21 апрели соли 1973 дар Сан Диего вафот кардааст.

Филмнома[вироиш | вироиши манбаъ]

Сол Номгӯй Коргардон Продюсер Филмноманавис Синамогар Шарҳҳо
1924 The Lost Empire Не Не Номгӯй Не Инчунин муҳаррир
1925 Grass: A Nation’s Battle for Life Ҳа Ҳа Не Ҳа Нақш: Худаш; Мустанад
1927 Chang: A Drama of the Wilderness Ҳа Ҳа Ҳа Не Мустанад
1928 Gow the Head Hunter Не Не Не Ҳа
1929 Captain Salisbury’s Ra-Mu Не Не Не Ҳа
The Four Feathers Ҳа Ҳа Не Ҳа
1931 Gow the Killer Не Не Не Ҳа Мустанад
1932 Roar of the Dragon Не Не Ҳикоя Не
1933 King Kong Ҳа Ҳа Ҳикоя Не Нақш: Сарнишини ҳавопаймо
1935 The Last Days of Pompeii Ҳа Ҳа Не Не
1949 Mighty Joe Young Не Ҳа Ҳикоя Не
1952 This Is Cinerama Ҳа Ҳа Не Не Мустанад
Продюсер
Сол Номгӯй Нақши продюсерӣ Шарҳҳо
1932 The Most Dangerous Game Ёрдамчии продюсер
Flaming Gold Продюсери иҷроия
The Phantom of Crestwood Ёрдамчии продюсер
1933 The Monkey’s Paw Продюсер
Lucky Devils Ёрдамчии продюсер
Diplomaniacs Продюсери иҷроия
The Silver Cord
Emergency Call
Cross Fire
Professional Sweetheart
Melody Cruise
Bed of Roses
Flying Devils
Double Harness
Headline Shooter
Before Dawn
No Marriage Ties
Morning Glory
Blind Adventure
One Man's Journey
Rafter Romance
Midshipman Jack
Ann Vickers
Aggie Appleby, Maker of Men
Ace of Aces
After Tonight
Chance at Heaven
Little Women
The Right to Romance
If I Were Free
The Son of Kong
Flying Down to Rio
1934 Stingaree
The Meanest Gal in Town Продюсери иҷроия
Man of Two Worlds
Long Lost Father
Two Alone
Hips, Hips, Hooray!
The Lost Patrol
Keep 'Em Rolling
Spitfire
Success at Any Price
This Man Is Mine
Sing and Like It
Finishing School
Kentucky Kernels
1935 She Producer
1936 Dancing Pirate Продюсери иҷроия
1938 The Toy Wife Продюсер
1940 Dr. Cyclops
1947 The Fugitive Продюсер
1948 Fort Apache Продюсери иҷроия
3 Godfathers Продюсер
1949 She Wore a Yellow Ribbon Продюсери иҷроия
1950 Wagon Master
Rio Grande Продюсер
1952 The Quiet Man
1953 The Sun Shines Bright
1956 Seven Wonders of the World Мустанад
The Searchers Продюсери иҷроия
1963 Best of Cinerama Продюсер Мустанад

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]