Метан

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Метан
Methan Keilstrich.svg
Общие
Хим. формула CH₄
Физические свойства
Плотность 0,717 kilogram per cubic metre[1] ва 422,36 kilogram per cubic metre[1]
Термические свойства
Т. плав. −182,49 °С
Т. кип. 111,4 kelvin[2]
Т. свспл. 537,8 °С
Энтальпия образования −74 520 joule per mole[2]
Энтальпия сгорания −890,3 kilojoule per mole[3]
Таснифот
Рег. номер CAS 74-82-8
PubChem
Рег. номер EINECS 200-812-7
SMILES
InChI
RTECS PA1490000
ChEBI 16183
Номер ООН 1971
ChemSpider
Приводятся данные для стандартных условий (25 °C, 100 кПа), если не указано иного.

Метан (аз лот. methanum; гази ботлоқ), CH4 — карбоҳидрогени якуми қатори ҳомологии карбоҳидрогенҳои сер (алканҳо). Метан гази сузанда беранг бебуй, ҳарорати ҷӯшиш-165, 5 ҳарорати гудозиш 182,5 зичиаш нисбат ба ҳаво 0,554 ҳангоми бо ҳаво якҷоя шудан (дар сурати ба 5-15% расидани консентратсияааш) омехтаи тарканда ҳосил мекунад. Метан қисми таркибӣ ва асосии газҳои табии (77-99%-и ҳаҷми умумӣ) газҳои бо нефт ҷудо мешудаги (31-90%) ва газҳои кон (34-40%) мебошад. Атмосфераи баъзе сайёраҳо (Зуҳал, Муштарӣ) асосан аз метан иборат аст. Метани сунъиро бо роҳи коркади термии ангишт ва нефт ҳосил мекунанд. Метани табии ҳангоми пусиши моддаҳои органикӣ бо таъсири бактерияҳои метанҳосилкунанда дар сурати нарасидани ҳаво пайдо мешавад. Метан чун сузишворӣ ва ашё барои ҳосил кадани пайвастдои органикӣ (атсетилен, хлороформ, формалдеҳид ва ғ) истифода мешавад.

Адабиёт[вироиш | вироиши манбаъ]

Метан // Лениннома — Муҳит. — Д. : СИЭСТ, 1983. — С. 342. — (Энциклопедияи Советии Тоҷик : [дар 8 ҷ.] / сармуҳаррир А. С. Сайфуллоев ; 1978—1988, ҷ. 4).

  1. 1.0 1.1 https://encyclopedia.airliquide.com/methane?GasID=41
  2. 2.0 2.1 Smith J. M., H.C. Van Ness, M.M. Abbott Introduction to Chemical Engineering Thermodynamics (ингл.) // J. Chem. Educ.American Chemical Society, 1950. — Vol. 27, Iss. 10. — P. 789. — ISSN 0021-9584; 1938-1328doi:10.1021/ED027P584.3
  3. https://sites.google.com/site/ellesmerealevelchemistry/module-3-periodic-table-energy/3-2-physical-chemistry-1/3-2-1-enthalpy-changes/3-2-1-d-enthalpy-change-definitions