Меғдор

Меғдор?
Расположение

Меғдор (то 31 июли 2023 — Пиряхи Ҷамъияти Ҷуғрофон) — пиряхи дарахтмонанди водигӣ дар Помири Марказӣ (Тоҷикистон, Вилояти Мухтори Кӯҳистони Бадахшон).

Он дар болооби дарёи Ванҷоб, дар ҳамбастаи қаторкӯҳи Академияи миллии илмҳои Тоҷикистон ва Дарвоз ҷойгир аст. Дар ҳудуди Тоҷикистон ҷойгир мебошад. Масоҳати рӯизаминӣ: 64,4 км² ^[1] .

Таърих

Пиряхро соли 1882 П.Е. Костенков ва П.И. Беседина кашф карданд. Вай дар соли 1928 аз ҷониби Иван Дорофеев, шарики Николай Криленко гузошта шудааст^[2].

Тибқи тадқиқоти И.Г.Дорофеев охири пирях соли 1928 дар баландии 2554 м, дарозии пирях 18 км, масоҳаташ 30 км² буд.

Тобистони соли 1948 пиряхро экспедитсияи факултети Ҷуғрофияи Донишгоҳи давлатии Москва тахти роҳбарии Р.Д.Забиров тадқиқ намуд^[3]. Дарозии умумии пирях 21,5 километр, бараш 1 километрро ташкил медиҳад.

Дар нимаи дуюми солҳои 60-ум пирях фаъолтар шуд.

Айни замон пирях об шуда истодааст.

Тавсиф

Пирях дар натиҷаи ба ҳам пайвастани ду дарё дар нишебиҳои қуллаи Гармо, дар баландии 5000—6590 м (дар минтақаи ғизодиҳӣ бо пиряхи Ванҷах якҷоя мешавад) ба вуҷуд меояд. Хатти фирн дар баландии 4200 м воқеъ буда, забонаш то 2580 м паст мешавад.

Роҳи пиряхи Меғдор аз марғзори Чангдор оғоз меёбад, ки онро югана ва буттаҳои ангат ва арчаҳои нодир фаро гирифтааст. Он дар болои роҳ дар назди пули дарёи Абдуқаҳҳор дар паси девори моренаи пиряхи қадим вокеъ гардидааст. Бошгоҳи кӯҳнавардони «Чангдор» дар давоми якчанд сол дар майдони кушод ҷойгир буд. Дар лаби обхези Абдуқаҳҳор оби соф ҷорӣ мешавад. Дар баъзе солҳо дар наздикии совхози ба номи Федченко (2600 м) паноҳгохи тобистона кор мекард^[2].

Эзоҳ

↑ Географического Общества ледник // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.
↑ ^2.0 ^2.1 Ледник Русского Географического Общества (РГО)(рус.)(пайванди дастнорас — таърих). 10 октябри 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 8 октябри 2014.
↑ Забиров Р. Д. Ледник Географического Общества // Побежденные вершины(рус.). alp.org.ua(пайванди дастнорас — таърих). 10 октябри 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 ноябри 2017.. М.: Географгиз, 1950. С. 73-94. (Ежегодник Советского альпинизма; Вып. 3).

Адабиёт

[1] Географического Общества ледник // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.

[РГО-2] 2.0 ^2.1 Ледник Русского Географического Общества (РГО)(рус.)(пайванди дастнорас — таърих). 10 октябри 2011 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 8 октябри 2014.

[3] Забиров Р. Д. Ледник Географического Общества // Побежденные вершины(рус.). alp.org.ua(пайванди дастнорас — таърих). 10 октябри 2019 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 1 ноябри 2017.. М.: Географгиз, 1950. С. 73-94. (Ежегодник Советского альпинизма; Вып. 3).

[1]

[2]

[3]