Молер
Молер | |
|---|---|
| фр. Molière | |
| | |
| Ном ба ҳангоми таваллуд: | фр. Jean-Baptiste Poquelin |
| Тахаллусҳо: | Molière |
| Таърихи таваллуд: | 15 январ 1622[1][1][2][…] |
| Зодгоҳ: | |
| Таърихи даргузашт: | 17 феврал 1673[1][1][2][…] (51 сол) |
| Маҳалли даргузашт: | |
| Шаҳрвандӣ (табаият): | |
| Навъи фаъолият: | намоишноманавис, ҳунарпешаи театр, шоир, satirist, коргардони театр, dramaturge, нависанда, theatre manager |
| Солҳои эҷод: | аз 1643 |
| Жанр: | кумедӣ ва farce[d] |
| Забони осор: | фаронсавӣ[5] |
| Имзо: |
|
Жан-Батист Поклен ( фр. Jean-Baptiste Poquelin ), тахаллуси театрӣ - Молер ( фр. Molière ( 15 январи соли 1622, Париж, Фаронса – 17 феврали соли 1673, ҳамон ҷо) драматурги фаронсавии асри 17, офарандаи комедияи классик, актёр аз рӯи касб ва коргардони театр буд, ки бештар бо номи гурӯҳи Молер ( Troupe de Molière, 1643–1680) маъруф гаштааст.
Зиндагинома
[вироиш | вироиши манбаъ]Солҳои аввали Поклен
[вироиш | вироиши манбаъ]Жан-Батист Поклен аз оилаи қадимаи буржуазӣ буд, ки чандин аср боз ба ҳунари зардеворкунӣ ва пардапӯшӣ машғул буданд. Модараш Жан-Батист, Мари Поклен-Крессе (ваф. 11 майи соли 1632), аз бемории сил вафот кард. Падари ӯ, Жан Поклен (1595–1669), рӯйпӯшкунӣ ва ходими Людовики XIII дар дарбор буд ва писарашро ба мактаби бонуфузи иезуитҳо, Коллеҷ де Клермон (ҳоло Лисаи Луи-ле-Гран дар Париж), фиристод, ки дар он ҷо Жан-Батист забони лотиниро пурра омӯхт, то муаллифони румиро дар асл озодона хонад ва мувофиқи ривоят, ҳатто шеъри фалсафии Лукретсий " Дар бораи табиати ашё "-ро ба забони фаронсавӣ тарҷума кард (тарҷума гум шудааст). Пас аз хатми коллеҷ дар соли 1639, Жан-Батист имтиҳони иҷозатномадиҳӣ дар соҳаи ҳуқуқро дар Орлеан супорид.
Ӯ таҳти таъсири идеологии файласуф Гассенди қарор дошт, ки дар лексияҳои ӯ дар якҷоягӣ бо дигар зиёиёни ҷавон иштирок мекард [6] .
Рӯзҳои охири ҳаёт ва марг
[вироиш | вироиши манбаъ]«Маъюби хаёлӣ» яке аз комедияҳои аҷби ва шодмонтарини ӯст. Ҳангоми намоиши чоруми он дар 17 феврали соли 1673, Молер, ки нақши Арганро мебозид, бемор шуд ва намоишномаро ба итмом нарасонд. Ӯро ба хона бурданд ва чанд соат пас вафот кард. Архиепископи Париж , Арлес де Шанваллон, дафни гунаҳкори тавбанакардаро манъ кард (актёрҳо бояд дар бистари маргашон иқрор мешуданд) ва танҳо манъи фармони подшоҳ бекор кард. Бузургтарин драматурги Фаронса шабона, бе маросим, дар беруни девори қабристон, ҷое ки шахсон худкуштаро дафн мекарданд, дафн карда шуд.
Библиография
[вироиш | вироиши манбаъ]Нашри аввалини маҷмӯаи осори Молйерро дӯстонаш Шарль Варле Лагранж ва Вино соли 1682 анҷом доданд.
Пйесаҳои то замони мо ҳифзшуда
[вироиш | вироиши манбаъ]- Рашки Барбульё, фарс (1653)
- Табиби паррон, фарс (1653)
- Шали, ё ҳама чиз аз ҷои худ берун, комедия ба назм (1655)
- Норозигии ишқ, комедия (1656)
- Занҳои хандаовари мутакаббир, комедия (1659)
- Сганарель, ё шавҳари гумонбар, комедия (1660)
- Дон Гарсия Наваррӣ, ё шоҳзодаи рашкбар, комедия (1661)
- Мактаби шавҳарон, комедия (1661)
- Докучне, комедия (1661)
- Мактаби занон, комедия (1662)
- Критикаи «Мактаби занон», комедия (1663)
- Экспромти Версал (1663)
- Издивоҷи маҷбурӣ, (1664)
Пйесаҳои гумшуда
[вироиш | вироиши манбаъ]- Табиби ошиқ, (1653)
- Се табиби рақиб, (1653)
- Муаллими мактаб, (1653)
- Казакин, фарс (1653)
- Горжибюс дар халта, (1653)
- Дурӯғгӯ, фарс (1653)
- Рашки Гро-Рене, (1663)
- Гро-Рене — хонанда, (1664)
Осори дигар
[вироиш | вироиши манбаъ]- Сипос ба Подшоҳ, бахшиши шеърӣ (1663)
- Шуҳрати калисои Вал-де-Грас, достон (1669)
- Ашъори гуногун, аз ҷумла
- Куплет аз таронаи д’Ассуси (1655)
- Шеърҳо барои балети ҷаноби Бошан
- Сонет ба ҷаноби ла Мотт ла Вайе ба муносибати даргузашти писараш (1664)
- Бародарии асирӣ ба номи Модари Меҳрубони Илоҳӣ, рубоиёт, ҷойгиршуда зери нақши рамзӣ дар Калисои Модари Меҳрубон (1665)
- Ба Подшоҳ ба муносибати пирӯзӣ дар Франш-Конте, бахшиши шеърӣ (1668)
- Буриме бо фармоиш (1682)
Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ 1.0 1.1 1.2 1.3 Internet Broadway Database (ингл.) — 2000.
- ↑ 2.0 2.1 Itaú Cultural https://enciclopedia.itaucultural.org.br/pessoa360233/moliere (порт.) — São Paulo: Itaú Cultural, 2001. — ISBN 978-85-7979-060-7
- ↑ 3.0 3.1 Мольер // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
- ↑ A. L. Molière (ингл.) // Encyclopædia Britannica: a dictionary of arts, sciences, literature and general information / H. Chisholm — 11 — New York, Cambridge, England: University Press, 1911. — Vol. 18. — P. 661—667.
- ↑ CONOR.Sl
- ↑ с 1643 года, то есть в возрасте 21 года.
Адабиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Пайвандҳо
[вироиш | вироиши манбаъ]| Молер дар Викигуфтовард | |
| Молер дар Викинабишта | |
| Молер дар Викианбор |
- Moliere.ru
- Молер дар Китобхонаи Галлика (пайванди дастнорас)
- Луков Вл. А. Мольер Жан Батист. Электронная энциклопедия «Французская литература от истоков до начала Новейшего периода» (2009). 28 июни 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 апрели 2019.
- Biography, Bibliography, Analysis, Plot overview(фр.). biblioweb.org. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 14 Январ 2006.
- Зодагони 15 январ
- Зодагони соли 1622
- Зодагони Порис
- Даргузаштагони 17 феврал
- Даргузаштагони соли 1673
- Даргузаштагони Порис
- Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без русской подписи
- Шахсиятҳо аз рӯи алифбо
- Адибон аз рӯи алифбо
- Мақолаҳо бо пайванд ба Викинабишта
- Ҳунарпешаҳо аз рӯи алифбо
- Намоишноманависон аз рӯи алифбо