Момбаса
| Шаҳр | |||||
Момбаса | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| Mombasa | |||||
 | |||||
|
|||||
| 4°03′ ю. ш. 39°40′ в. д.HGЯO | |||||
| Кишвар | Кения | ||||
| Роҳбар | Abdulsamad Shariff Nassir[d][1] | ||||
| Таърих ва ҷуғрофиё | |||||
| Таъсис | 900 | ||||
| Масоҳат | 295 км² | ||||
| Баландии марказ | 50 м | ||||
| Минтақаи замонӣ | UTC+3:00 | ||||
| Аҳолӣ | |||||
| Аҳолӣ | 1 208 333 нафар (2019) | ||||
| Забони расмӣ | Забони своҳилӣ ва инглисӣ | ||||
| Шиносаҳои ададӣ | |||||
| Пешшумораи телефон | +254 Шаблон:Без начала | ||||
| Нишонаи почта | 80100 | ||||
| mombasa.go.ke | |||||
|
|
|||||
 Парвандаҳо дар Викианбор | |||||
Момбаса (ба суахилӣ: Mombasa; номи қадимаи суахилӣ Mvita) — дувумин шаҳри сераҳолии Кения (пас аз Найробӣ) ва бандари асосии кишвар буда, дар соҳили Уқёнуси Ҳинд, дар ҷазираи Момбаса воқеъ аст; маркази муниципалитети Момбаса мебошад.[2] Бандари Момбаса бузургтарин бандари Африқои Шарқӣ ба ҳисоб меравад. Аҳолии шаҳр тибқи барӯйхатгирии соли 2019 зиёда аз 1,2 миллион нафар буд.[3]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Момбаса яке аз шаҳрҳои қадимаи соҳили суахилӣ буда, ҳанӯз дар асрҳои миёна ҳамчун маркази тиҷорат — тилло, оҷ, ҳанут ва ғ. — дар шабакаи баҳри Ҳинд машҳур буд ва ҷуғрофиёшиносони араб онро зикр кардаанд. Соли 1498 Васко да Гама ба шаҳр омад; баъдтар португалиҳо онро борҳо забт карданд ва солҳои 1593–1596 қалъаи Исо (Форт-Ҷесус)-ро сохтанд.[2] Соли 1698 арабҳои Уммон шаҳрро гирифтанд ва он таҳти ҳукмронии волиёни Мазрӯъӣ қарор дошт.
Аз соли 1895 Момбаса ба ҳайати протекторати Африқои Шарқии Британия дохил шуд ва ҳамчун истгоҳи ниҳоии Роҳи оҳани Уганда (сохтмонаш аз соли 1896) ба рушди шаҳр такон бахшид; имрӯз Момбаса қисми Кения аст.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Момбаса дар соҳили Уқёнуси Ҳинд ҷойгир буда, қисми марказии он дар ҷазираи Момбаса воқеъ аст, ки бо хушкӣ тавассути дамбаҳо, пулҳо ва парроми Ликонӣ пайваст мешавад. Масоҳати муниципалитет тақрибан 295 километри мураббаъ аст. Иқлими шаҳр тропикии гарму намнок буда, соҳилҳои регзор дорад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Тибқи барӯйхатгирии соли 2019, дар Момбаса зиёда аз 1,2 миллион нафар зиндагӣ мекард.[3] Аҳолии шаҳр гуногунмиллат аст: суахилиҳо, миҷикендоҳо ва ҳамчунин ҷамоаҳои арабтабор, ҳиндутабор ва дигарон; забонҳои суахилӣ ва англисӣ забонҳои асосӣ буда, дар соҳил ислом густариш ёфтааст, инчунин масеҳият ва ҳиндуия мавҷуданд.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Момбаса бар бандар ва сайёҳӣ асос меёбад. Бандари Момбаса дарвозаи асосии баҳрии Кения, Уганда, Руанда, Судони Ҷанубӣ ва қисми шарқии Конго мебошад.[4] Шаҳр маркази асосии сайёҳии соҳилии Кения буда, соҳилҳои Нялӣ, Бамбурӣ ва Диани (дар наздикӣ) ҳазорон сайёҳро ҷалб мекунанд; ҳамчунин коркарди нафт, истеҳсоли семент, моҳидорӣ ва тиҷорат рушд кардаанд.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Момбаса гиреҳи муҳими нақлиётии Африқои Шарқӣ мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Мои шаҳрро бо марказҳои Африқо ва Аврупо мепайвандад; Бандари Момбаса бузургтарин бандари минтақа аст. Соли 2017 хатти роҳи оҳани муосир Момбаса–Найробӣ ба истифода дода шуд; пароми Ликонӣ ва роҳҳои автомобилӣ қисматҳои шаҳрро ба ҳам мепайвандад.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Момбаса бо ёдгориҳои таърихии худ машҳур аст: қалъаи Исо (Форт-Ҷесус, ки соли 2011 ба Феҳристи мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО дохил шудааст), Шаҳри Кӯҳна бо меъмории суахилию арабӣ ва тоқҳои оҷии «Дандонҳои Момбаса» бар хиёбони Мои (соли 1956 сохта шудаанд).
Фарҳанги шаҳр омезиши таъсироти африқоӣ, арабӣ, форсӣ, ҳиндӣ, португалӣ ва бритониёӣ мебошад; мусиқии «тааруб», таомҳои суахилӣ ва карнавали солонаи Момбаса машҳуранд.
Нигаред низ
[вироиш | вироиши манбаъ]Эзоҳ
[вироиш | вироиши манбаъ]- ↑ https://web.mombasa.go.ke/
- 1 2 Mombasa — Encyclopædia Britannica
- 1 2 2019 Kenya Population and Housing Census — Kenya National Bureau of Statistics
- ↑ Port of Mombasa — Kenya Ports Authority
