Мукалла
| Шаҳр | |
Мукалла | |
|---|---|
| المكلا / al-Mukallā | |
 | |
| 14°32′ а. ш. 49°08′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Яман |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри XVII |
| Масоҳат | 62 км² |
| Баландии марказ | 14 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+3:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 595 000 тан (2014) |
| Забони расмӣ | арабӣ |
| Шиносаҳои ададӣ | |
| коди телефон | 5 |
| web.archive.org/web/2011… | |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Мукалла (ба арабӣ: المكلا, al-Mukallā) — шаҳр-бандари бузургтарини шарқии Яман, пойтахти вилояти Ҳазрамавт, дар канори халиҷи Адан воқеъ аст.[1] Аҳолии шаҳр тахминан 595 ҳазор нафар буда, Мукалла маркази асосии иқтисодӣ, маъмурӣ ва бандарии минтақаи бузурги Ҳазрамавт ба ҳисоб меравад.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Мукалла дар асри XVII ҳамчун пойгоҳи моҳигирӣ ва тиҷорати соҳилии султанати Куайтӣ бунёд шуд. Дар асрҳои XIX–XX (1881–1967) шаҳр пойтахти султанати Куайтӣ — яке аз султанҳои Ҳимояти Ҷанубии Британияи Кабир — буд. Соли 1967 бо истиқлоли Ямани Ҷанубӣ султанат барҳам хӯрд ва Мукалла ҷузъи Ҷумҳурии Халқии Ямани Ҷанубӣ шуд.[1]
Аз соли 2015 бо ҷанги Яман шаҳри Мукалла зери ҳукми гурӯҳҳои гуногун — аз ал-Қоидаи Аравӣ (2015–2016) то Артиши Эмироти муттаҳида ва нерӯҳои ҳукуматии Яман — қарор гирифт; апрели 2016 нерӯҳои эътилоф шаҳрро аз ал-Қоида озод карданд.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Мукалла дар канори халиҷи Адан, дар замини ҳамвори танги соҳилӣ, дар домани кӯҳҳои баландии Ҷабал Ҳаммом, дар баландии аз 0 то 50 метр воқеъ аст; иқлими он биёбонии тропикии гарм-намӣ мебошад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Мукалла тахминан 595 ҳазор нафар буда, асосан арабҳои ҳазрамӣ-сунниҳои шофеӣ мебошанд.[1] Мардуми Ҳазрамут (ҳазрамитабор) таърихан робитаи қавӣ бо ҷамоаҳои диаспораи худ дар Индонезия (асосан Ҷова, Сингапур), Малайзия, шарқи Африқо ва Ҳиндустон доранд.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Мукалла бар бандар (содироти нафт ва маҳсулоти кишоварзӣ), коркарди моҳӣ, тиҷорати маҳаллӣ ва маъмурияти давлатӣ асос меёбад. Бандар яке аз муҳимтарин гузаргоҳҳои тиҷорати шарқии Яман мебошад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Мукалла Фурудгоҳи байналмилалии Риён (тахминан 50 км шимолу шарқи шаҳр), бандари баҳрӣ ва шоҳроҳи соҳилии Адан–Мукалла амал мекунанд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Маркази таърихии Мукалла бо иморатҳои сабки султанати Куайтӣ — хонаҳои сангини сафед бо ҳавлиҳои дохилӣ ва кохҳои султонҳо — машҳур аст. Дар наздикии Мукалла шаҳри таърихии Шибам (UNESCO), шаҳри саёҳии Тарим (бо мадрасаҳои қадима ва зиёрати суфия) ва водии Ҳазрамавт воқеъанд.
