Найробӣ

Найробӣ
	Шаҳр
Найробӣ
	Nairobi
Парчам	Нишон
	1°17′ а. ҷ. 36°49′ т. ш.HGЯO
Кишвар	Кения
Роҳбар	Sakaja Johnson[d]
Таърих ва ҷуғрофия
Таъсис	1899
Масоҳат	696 км²
Баландии марказ	1795 м
Минтақаи замонӣ	UTC+3:00
Аҳолӣ
Шумора	4 397 073 тан (2019)
Шиносаҳои ададӣ
коди телефон	+254 Шаблон:Без начала
Нишонаи почта	00100
	nairobi.go.ke
Нишон додан/Пинҳон кардани харита
	Найробӣ
	Парвандаҳо дар Викианбор

Найробӣ (ба англисӣ: Nairobi; аз ибораи масоиӣ ба маънои «ҷойи оби хунук») — пойтахт ва бузургтарин шаҳри Кения буда, маркази муҳими тиҷоратӣ, молиявӣ ва дипломатии Африқои Шарқӣ мебошад.^[2] Найробӣ бо боғи миллии худ — яке аз кам шаҳрҳои ҷаҳон, ки дар ҳудуди он боғи миллӣ ҷойгир аст — ва бо лақаби «Шаҳри сабз дар офтоб» машҳур аст; дар ин ҷо ягона қароргоҳи СММ дар нимкураи Ҷанубӣ (Барномаи СММ оид ба муҳити зист) ҷойгир аст. Аҳолии шаҳр тибқи барӯйхатгирии соли 2019 зиёда аз 4,3 миллион нафар буд.^[3]

Таърих

Найробӣ соли 1899 ҳамчун анбор ва истгоҳи таъминотии Роҳи оҳани Уганда (хатти Момбаса–Кампала) дар ҷойи ботлоқӣ бунёд шуд ва бо вуҷуди эпидемияҳо босуръат калон шуд. Соли 1907 он ба ҷойи Момбаса пойтахти Африқои Шарқии Британия гардид ва ба маркази иқтисодии мустамлика табдил ёфт.^[2]

Дар солҳои 1950-ум дар минтақа шӯриши Мау-Мау ба амал омад; соли 1963 Кения истиқлол ба даст овард ва Найробӣ пойтахти ҷумҳурии нав шуд. Пас аз истиқлол шаҳр зуд калон шуд, аз ҷумла маҳаллаҳои бузурги ғайрирасмӣ (Кибера, Матаре) ба вуҷуд омаданд.

Ҷуғрофия ва иқлим

Найробӣ дар қисми ҷанубу марказии Кения, дар баландии тақрибан 1795 метр аз сатҳи баҳр, дар канори кӯҳҳои Раҳшикофи Африқо ҷойгир аст; дарёҳои Найробӣ ва Нгонг аз он мегузаранд. Масоҳати шаҳр тақрибан 696 километри мураббаъ аст. Бо сабаби баландии зиёд иқлими шаҳр субтропикии кӯҳӣ — муътадил, бо ду мавсими боришот — мебошад.

Аҳолӣ

Тибқи барӯйхатгирии соли 2019, дар Найробӣ зиёда аз 4,3 миллион нафар зиндагӣ мекард, бо минтақаи атроф бошад ин шумора аз 9 миллион нафар мегузарад.^[3] Аҳолии шаҳр хеле гуногун аст — намояндагони ҳамаи халқҳои Кения ва ҳамчунин сокинони хориҷӣ; забонҳои суахилӣ ва англисӣ забонҳои расмӣ буда, ҷаргони «шенг» низ паҳн шудааст. Аз ҷиҳати дин масеҳият бартарӣ дорад, инчунин ислом ва динҳои дигар мавҷуданд.

Иқтисод

Найробӣ яке аз марказҳои муҳими иқтисодии Африқо мебошад; дар он Биржаи саҳомии Найробӣ, дафтарҳои минтақавии бисёр ширкатҳои фаромиллӣ ва қароргоҳи Идораи СММ дар Найробӣ (Барномаи СММ оид ба муҳити зист ва Барномаи СММ оид ба маскан) ҷойгиранд. Шаҳр маркази пешбари технологӣ — «Саваннаи кремнӣ» — буда, системаи пули мобилии «M-Pesa» ва бисёр стартапҳо дар ҳамин ҷо ба вуҷуд омадаанд; саноати коркард, туризм (дарвозаи сафариҳо) ва содироти гулу сабзавот низ муҳиманд.

Нақлиёт

Найробӣ гиреҳи асосии нақлиётии Африқои Шарқӣ мебошад. Фурудгоҳи байналмилалии Ҷумо Кенята серодамтарин фурудгоҳи минтақа аст; ҳамчунин фурудгоҳи Вилсон фаъолият мекунад. Соли 2017 хатти роҳи оҳани муосир Найробӣ–Момбаса ва соли 2022 шоҳроҳи тезгузари Найробӣ ба истифода дода шуданд; дар шаҳр қаторҳои наздишаҳрӣ ва микроавтобусҳои «матату» кор мекунанд.

Фарҳанг ва маориф

Найробӣ маркази муҳими маорифӣ ва фарҳангии Кения мебошад; Донишгоҳи Найробӣ ва бисёр донишгоҳҳои дигар, Осорхонаи миллии Кения ва Театри миллии Кения дар ҳамин ҷо фаъолият мекунанд. Маҳаллаи Карен (бо осорхонаи Карен Бликсен — «Африқои ман»), боғи Уҳуру, парваришгоҳи филҳои Дэвид Шелдрик, маркази жирафҳо ва Маркази байналмилалии конференсияҳои Кенята (KICC) аз ҷойҳои машҳури шаҳранд.

Нигаред низ

Эзоҳ

↑ https://www.c40.org/es/steering-committee/governor-sakaja-arthur-johnson/
1 2 Nairobi — Encyclopædia Britannica
1 2 2019 Kenya Population and Housing Census — Kenya National Bureau of Statistics

Пайвандҳо

Найробӣ дар Encyclopædia Britannica
Сомонаи расмии ҳукумати ноҳияи Найробӣ(пайванди дастнорас)

Пойтахтҳои Африқо

[_99599a211b97915b-1] ttps://www.c40.org/es/steering-committee/governor-sakaja-arthur-johnson/

[brit-2] 1 2 Nairobi — Encyclopædia Britannica

[knbs2019-3] 1 2 2019 Kenya Population and Housing Census — Kenya National Bureau of Statistics

[1]

[2]

[3]