Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Намакҳои калийдор

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Намакҳои калийдор
Нигора
Маводди созанда намаксанг, sylvite[d], carnallite[d], kieserite[d] ва kainite[d]
 Парвандаҳо дар Викианбор

Намакҳои калийдор ( англ. potash salts, potassium salts ; олмонӣ: Kalisalze n pl ) — як гурӯҳи маъдан ва ҷинсҳои аз ҷиҳати ирсӣ ба осонӣ дар об ҳалшавандаи калий ва калий-магний, ки дар таркиби кимиёвии онхо катионхои К +, Mg 2+ ва анионҳои Cl -, SO 4 2- роли асосиро мебозанд.

Намакҳои калийдор- маъданҳои муҳим. Дар намакҳои калий, Галит ҳамеша ҳамчун маъдани сангсоз, дар шакли омехтаҳо мавҷуд аст. — ангидрит, гаҷ, карбонатхо, алюмосиликатхо, баъзан кизерит, бисофит, тахихидрит, левейит ва ғайра. Намакхои калий якҷоя бо намаки сангин сангҳои кӯҳиро ташкил медиҳанд, ки дар шакли қабатҳои ғафсиашон аз якчанд сантиметр то даҳҳо метр ҷойгиршуда ва дар майдонҳои аз якчанд то ҳазорҳо км² паҳн шуданд. Вобаста ба таркиби SO 4 2- дар таркиби намакҳои калий конҳо метавонанд: сулфат, ё хлориди омехта бошанд.

Мувофиқи маълумоти заминшиносон захираи намакхои калий қариб 0,01 % аст аз захираи умумии намаки санг, ки онро дар бар мегирад. Дар гузаштаи заминшиносӣӣ конҳо ва ҳавзаҳои намакҳои калий дар ҳама давраҳои (ба истиснои ордовик ) инкишофи Замин аз охири пеш аз кембрий ва давраи кембрий то плейстосен ва голосен, аз ҷумла ба вуҷуд омадаанд. Конҳо ва ҳавзаҳои калий дар ҳама қитъаҳо, ба истиснои Антарктида кашф шудаанд. Аз ҷиҳати фазоӣ онҳо ҳам дар дохили қитъаҳо ва ҳам дар канори онҳо ҷойгиранд.

Конҳои намакҳои калий

[вироиш | вироиши манбаъ]

Конҳои намакҳои калий дар қисмҳои ғайрифаъол ва фаъоли қитъаҳо ба вуҷуд омадаанд. Намояндагони маъмулии ҳавзаҳои намакдор муҳити ғайрифаъол — Припят-Днепр-Донеск, Португалияи Ғарбӣ, Рейни Боло ; маҳаллаҳои фаъол — Назди-Карпат ( сарпӯши Борислав-Покутский, кони намаки калийии Стебнитский, кони намаки калийии Калуско-Голинско), Назди-Урал ( хавзаи намаки Верхнекамский ), Назди-Кафкоз.

Захираҳои умумиҷаҳонии намакҳои калий 100 млрд тн К 2 О миллиард тонна ташкил медиҳанд. Зиёда аз 95 % аз намакҳои калийи ҳосилшуда барои нуриҳои калийӣ истифода мешавад.

Ҳамчунин нигаред

[вироиш | вироиши манбаъ]
  • Нитрати калий
  • Захираҳо ва захираҳои намакҳои калий
  • Мала гірнича енциклопедія : у 3 т. / за ред. В. С. Білецького. — Д. : Донбас, 2004. — Т. 1 : А — К. — 640 с. — ISBN 966-7804-14-3.
  • Сивий Мирослав. Географія мінеральних ресурсів України: монографія / Мирослав Сивий, Ігор Паранько, Євген Іванов. Львів: Простір М, 2013.— 683 с.
  • Солі калійно-магнієві // Універсальний словник-енциклопедія. — 4-те вид. — К. : Теза, 2006.