Нақши Раҷаб

 

Ёдмон
Нақши Раҷаб
Кишвар	Эрон
Макон	устони Форс
Парвандаҳо дар Викианбор

Нақши Раҷаб - макони яке аз гаронбаҳои қадимии муҷассамаҳои Эрон аст. Он дар масофаи 13 км аз шаҳри Марвдашт ва 3 км шимолтар аз Персеполис , дар тарафи рости Роҳи Шоҳӣ ҷойгир аст. Роҳи Шоҳӣ шоҳроҳе буд, ки Шуш, яке аз пойтахтҳои Шаҳаншоҳии Эронро, бо Сардис, пойтахти Лидия, дар охири ғарбии нимҷазираи Осиёи Хурди имрӯза, бисту панҷ аср пеш пайваст мекард. Дар ин макон, дар нишебии кӯҳ, як минтақаи кушодаи ғормонанд бо се утоқ дар паҳлӯҳои шимолӣ, шарқӣ ва ҷанубии он аз маросимҳои тоҷгузории подшоҳони Шоҳаншоҳии Сосонӣ кандакорӣ шудааст. Ин макон, дар баробари Нақши Рустам, ҳамчун мероси ҷаҳонии ЮНЕСКО ба қайд гирифта мешавад.

Таърихи Нақши Раҷаб

Ин ёдгории таърихӣ соли 1310 ҳиҷрии қамарӣ ҳамчун ёдгории арзишманди Шоҳаншоҳии Сосонӣ таҳти рақами 22 дар рӯихати ёдгориҳои миллии Эрон сабти ном шудааст. Ин боис шудааст, ки сайёҳони зиёде ҳар сол аз ин макон дидан кунанд ва бо меъмории ҷолиб ва ҳайратангези он ошно шаванд. Меъмории ин ёдгорӣ ба услуби юнонӣ аст.

Номгузорӣ

Мегӯянд, ки сабаби ин номгузорӣ мавҷудияти қаҳвахона дар наздикӣ буд, ки бо номи соҳибаш Раҷаб маъруф буд.

Маҷлиси аввал

Барелйефи Шопури I

Дар ёдгории меъмории Маҷлиси аввал, ки дар шимоли ин минтақаи хурд ва якуним метр аз сатҳи замин ҷойгир аст, Шопур I, шоҳаншоҳи дуюми Сосонӣ, савори аспи калон аст ва дар паси шоҳаншоҳ нӯҳ нафари ашроф ҳастанд. Чунин ба назар мерасад, ки ин гурӯҳ барои гирифтани тоҷи шоҳаншоҳӣ, ё иштирок дар маҷлиси шодмонӣ, ё барои ягон масъалаи муҳими шараф ҳозиранд. Чор сатри хатти паҳлавии Сосонӣ дар синаи аспи шоҳаншоҳ ва шаш сатри хатти юнонӣ бо ҳамон мавзӯъ дар наздикии он кандакорӣ шудаанд. Мавзӯи навиштаҷоти сангнавишта чунин аст: ""Аҳурамаздопараст, худованд Шопур, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари Аҳурамаздопараст, Ардашер, подшоҳи форс ва Ин Эрон, фиристодаи худо, писари Папак Шоҳ."

Маҷлиси дуюм

Барқарорсозии маросими тоҷгузории Ардашер Бобакон

Петроглифҳо ва навиштаҷоти Кертир

Дар утоқи дуюм дар мобайн маросими тоҷгузории Ардашери Бобакон, асосгузори шоҳаншоҳии Сосониён, тасвир шудааст. Ин утоқ, ки чоруним метр паҳно дорад, аз ҳашт мард, зан ва кӯдакон иборат аст ва тавре ки аз он дида мешавад, тоҷ ё ангуштарини шоҳона аз ҷониби рӯҳонии баландпоя, " Мӯъбади мӯъбадон " ё зуҳури Аҳура Маздо ба шоҳаншоҳ дода мешавад. Дар паси Шоҳаншоҳ ду нафар истодаанд, ки яке аз онҳо хизматгори дарбор аст, ки дар болои сари шоҳаншоҳ пашша дорад ва дигаре шаҳрванди калонсоли кишвар аст, ки дар ҳолати эҳтиром истодааст. Дар пеши шоҳаншоҳ ва шахсе, ки тоҷ медиҳад, ду кӯдак рӯ ба рӯи якдигар истодаанд, ки яке аз онҳо, ки дар пеши Шоҳаншоҳ истода, ба назар мерасад, ки тоҷдор ва писари шоҳаншоҳ аст. Аҳуромаздо ё коҳини бузург тоҷро бо як даст ба Ардашер ва асои дигарро ба Шоҳаншоҳ медиҳад ва дар паси ӯ ду хонуми дарборӣ ҳастанд, ки маросими эҳтиромро алоҳида анҷом медиҳанд. Дар беруни ин маҷлис, дар тарафи чап, мо тасвири кандакорӣшудаи инсонеро мебинем, ки дасти росташро ба нишони эҳтиром боло мебарад ва навиштаҷоти сангиро нишон медиҳад. Ин навиштаҷоти сӣ сатрӣ бо хатти паҳлавии сосонӣ навишта шудааст, ки тақрибан бисттои онҳо комилан солим ва боқимондаашон хароб шудаанд. Ин навиштаҷоти сангӣ ба Кертир " Мӯъбади мӯъбадон ", бузургтарин коҳини он давра, алоқаманд аст ва зоҳиран ин нақш аз они ӯст. Дар ин навиштаҷот, Картир хидматҳои динии худро ба кишвари императорӣ тавсиф кардааст.

Маҷлиси сеюм

Эпитафияи Шопури I барои тоҷгузорӣ

Утоқи сеюм маросими тоҷгузории Шопури I, писари Ардашери Бобакон,, асосгузори Шоҳаншоҳии Сосониён, ки аз соли 241 то 272 мелодӣ дар Эрон ҳукмронӣ кардааст, мебошад. Дар ин кандакорӣ, Шопури савор бо асп тоҷи шоҳиро аз коҳини бузург ё таҷассуми Аҳурамаздо, ки низ аспсавор аст, мегирад. Дар рӯ ба рӯи Нақши Раҷаб як майдони калоне ҳаст, ки метавон тахмин зад, ки замоне маскан гирифта буд ва хонаҳо дошт ва кандакории обӣ, ки дар кӯҳи Нақши Раҷаб дида мешавад, ин андешаро тақвият медиҳад, ки дар он ҷо чашмаи об буд ва умуман он як осоишгоҳи тароватбахш буд, ки дар он ду подшоҳи Сосонӣ маросими тоҷгузории худро ёдоварӣ мекарданд. Азбаски Нақши Раҷаб дар наздикии шаҳри қадимии Истахр ҷойгир аст ва ин шаҳр зодгоҳи Ардашери Бобакон ва Шопури I ва аҷдодони онҳо буд, онҳо маросими тоҷгузории худро дар ин шаҳр баргузор карданд ва аз ин рӯ, онҳо чунин маросимҳоро бо кандакорӣ ва тасвирҳо дар Нақши Рустам ва Нақши Раҷаб ёдоварӣ кардаанд. Маросими тоҷгузории Ардашер, асосгузори Шоҳаншоҳии Сосониён, дар се ҷой тасвир шудааст: яке дар Нақши Раҷаб, дуюм дар Нақши Рустам ва сеюм дар Тангоби Фирӯзобод.

Манобеъ

• Муҷассамаи Раҷаб дар вебсайти Эрон Атлас

Пайванди беруна

• Кандакориҳои барҷастаи Сосониён
• Тавсиф ва тасвирҳо Бойгонӣ шудааст 19 феврали 2006  сол.