Наҷаф
| Шаҳр | |||
Наҷаф | |||
|---|---|---|---|
| النجف | |||
 | |||
|
|||
| 31°59′ а. ш. 44°20′ т. ш.HGЯO | |||
| Кишвар | Ироқ | ||
| Таърих ва ҷуғрофия | |||
| Таъсис | ≈791 | ||
| Масоҳат | 60 км² | ||
| Баландии марказ | 55 м | ||
| Минтақаи замонӣ | UTC+3:00 | ||
| Аҳолӣ | |||
| Шумора | 1 048 000 тан (2018) | ||
|
|
|||
 Парвандаҳо дар Викианбор | |||
Наҷаф (ба арабӣ: النجف) — шаҳр дар маркази Ироқ, тақрибан 160 километр ҷанубтар аз Бағдод воқеъ буда, яке аз муқаддастарин шаҳрҳои шиаён ба ҳисоб меравад: дар он мадфани Имом Алӣ (а), халифаи чорум ва имоми якуми шиаён, ҷой гирифтааст.[1] Аҳолии шаҳр зиёда аз як миллион нафар буда, маркази муҳими таълимоти илмҳои динии шиа — ҳавзаи илмияи Наҷаф — мебошад.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Шаҳр тахминан соли 791 (175 ҳ.қ.) дар замони халифаи аббосӣ Ҳорун ар-Рашид дар атрофи мадфани Имом Алӣ бунёд шуд. Аз асри XI Наҷаф ба бузургтарин маркази илмҳои динии шиа табдил ёфт — мадрасаҳои он олимони барҷастае чун Шайхи Тӯсӣ ва Алломаи Ҳиллӣ-ро парвариш доданд.[1] Дар асрҳои XX ва XXI ҳавзаи Наҷаф (бо роҳбарии оятуллоҳҳои Хӯӣ, Систонӣ ва дигарон) яке аз ду маркази бузурги маъноии шиаи имомия (дар баробари Қум) боқӣ мондааст.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Наҷаф дар канори ғарбии водии Фурот, дар канори биёбони Сурия-Ҷазира, дар баландии тақрибан 55 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он биёбонии гарм буда, тобистонҳои сахт гарм ва зимистони муътадил дорад.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии Наҷаф зиёда аз як миллион нафар буда, қариб ҳамагӣ арабҳои шиа мебошанд.[1] Шаҳр ҳамасола миллионҳо зоири шиаро аз тамоми ҷаҳон — бахусус аз Эрон, Покистон, Афғонистон ва нимҷазираи Арабистон — қабул мекунад.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди шаҳр бар сайёҳии зиёратӣ ва хидматрасонии марбут ба он (меҳмонхонаҳо, тарабхонаҳо, ҳаммомҳои зиёрат) асос меёбад; ҳунармандии анъанавӣ — сохтани зеварҳои нуқра ва кошикорӣ — низ паҳн шудааст.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Фурудгоҳи байналмилалии Наҷаф (соли 2008 ифтитоҳ ёфт) даромадгоҳи асосии зоирони хориҷӣ аст; шоҳроҳҳои калон шаҳрро бо Бағдод ва Карбало мепайвандад.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Маркази асосии шаҳр Ҳарами муқаддаси Имом Алӣ бо гунбази заррини мавриди эҳтироми милионҳо шиа мебошад. Дар Водии-Салом — қабристони таърихии шаҳр — миллионҳо қабр воқеъ аст, ки яке аз калонтарин қабристонҳои ҷаҳон ба ҳисоб меравад. Ҳавзаи илмияи Наҷаф — донишгоҳи мадрасавӣ — шоҳасари маъноии Ироқ боқӣ мондааст.
