Николас Уинтон

Николас Уинтон
Николас Уинтон
	англ. Nicholas Winton
Ном ҳангоми таваллуд	англ. Nicholas George Wertheim
Таърихи таваллуд	19 майи 1909
Зодгоҳ	Ҳампстед, Ноҳияи Камден, Лондон, Англия, Империяи Британия
Таърихи даргузашт	Слау, Беркшир, Англия, Британияи Кабир
Маҳалли даргузашт	Слау, Беркшир, Англия, Британияи Кабир
Кишвар	Подшоҳии Муттаҳидаи Бритониёи Кабир ва Ирланди Шимолӣ;
Самти фаъолият	Брокер, корманди бонк, башардӯст, ходими низомӣ, resistance fighter, humanitarian
Фарзандон	Barbara Winton[d]
Ҷоизаҳо	British Hero of the Holocaust[d] (9 марти 2010) honorary citizen of Prague[d] (1991)
Вебгоҳ	nicholaswinton.com(англ.)
	Парвандаҳо дар Викианбор

Сэр Николас Ҷорҷ Уинтон (англ. Sir Nicholas George Winton; 19 майи соли 1909, Ҳампстед – 1 июли соли 2015, Слау) — башардӯст ва брокери бритониёӣ буд, ки дар арафаи Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ наҷоти 669 кӯдаки аз ду то ҳабдаҳсоларо (асосан насли яҳудиён) аз амалиёти баъдан аз ҷониби Олмон ишғолкардаи Чехословакия маълум буд. Уинтон барои кӯдакон оилаҳои парастор ёфт ва интиқоли онҳоро ба Британияи Кабир ташкил кард. Матбуоти Бритониё Уинтонро " Шиндлери Бритониё" номид^[3]. 49 сол асрори наҷоти кӯдаконро нигоҳ дошт.

Зиндагинома

Николас Ҷорҷ Уинтон аз оилаи яҳудиёни олмонӣ аст, ки соли 1907 ба Бритониё муҳоҷират карда, таъмид гирифтанд ва насаби аслии худро аз Вертҳайм (олмонӣ: Wertheim) ба Уинтони инглисӣ иваз карданд, маълумоти расмӣ нагирифтааст ва бидуни хатми мактаб дар бонк кор кард. На танҳо дар Англия, балки дар Олмон ва Фаронса таҷрибаи бонкӣ андӯхта, солҳои 1930-юм дар биржаи Лондон ба ҳайси брокер кор кардааст.

Дар охири соли 1938 Уинтон бо хоҳиши як дӯсташ, ки дар он ҷо дар як ташкилоти хайрияи яҳудӣ кор мекард, ба Прага рафт. Дарк кард, ки аҳолии яҳудиёни Ҷумҳурии Чех зери хатари ҷиддӣ қарор доранд, ӯ дар Прага монд ва дар меҳмонхонае, ки дар он ҷо буд, як навъ офис кушод. Вазифаи Уинтон ташкили интиқоли осони кӯдакони яҳудӣ ба Бритониё буд; барои ин бо ҳукуматдорони Ҳолланд, ки ба воситаи ҳудуди онҳо интиқол гузаронда мешуд, созишномаҳо ба даст оварданд ва кафолатҳои ташкилию молиявиро талаб мекард, ки бе онҳо Британияи Кабир ба дохилшавй иҷозат намедиҳад. Дар Англия модари Уинтон ба ӯ кӯмак кард, оилаҳоеро пайдо кард, ки фарзандони яҳудиро қабул кунанд.

Пас аз сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ, Уинтон ба Англия баргашт, ҳамчун радкунандаи виҷдонӣ сабти ном шуд ва дар Салиби Сурх ба кор шурӯъ кард. Пас аз он ӯ ақидаашро дигар кард ва соли 1940 банерӯҳои ҳавоии бритониёӣ пайваст. Соли 1954 бо рутбаи лейтенант ба нафақа баромад.

Уинтон баъдтар дар ташкили хонаи пиронсолон дар Сент Олбанс иштирок кард. Хизматҳои ӯ дар ин кор дар соли 1983 бо ҷоизаи Фармондеҳи ордени Империяи Бритониё қадр карда шуданд.

Ӯ 1 июли соли 2015 дар синни 107-солагӣ даргузашт.

Эътироф

Фаъолияти Уинтон дар Прага соли 1988, пас аз он ки завҷаи Уинтон дафтарчаи соли 1939-и ӯро пайдо кард, дар он суроғаҳои оилаҳои инглисӣ, ки кӯдакони наҷотёфтаро гирифта буданд, маълум шуд. Худи Уинтон ҳеҷ гоҳ дар ин бора нагуфта буд. Ба ҳама суроғаҳо мактубҳо фиристода шуданд ва тақрибан 80 нафари наҷотёфта пайдо шуданд. Ток-шоу «That’s Life!»-и BBC аз Уинтон даъват кард, ки узви шунавандагон дар студия бошад; барои ӯ ғайричашмдошт баранда Эстер Рантзен достони ӯро нақл кард ва пас аз он аз одамоне, ки ӯ наҷот дода буд, хоҳиш кард, ки бархезанд, ки дар студияи хурд зиёда аз бист нафар ҷамъ омада буданд^[4].

Оҳиста-оҳиста тақдири Уинтон торафт бештар маълум гардид. Моҳи сентябри соли 1994 ӯ аз президенти Исроил Эзер Вайтзман номаи ташаккурӣ гирифт; соли 1998 бо ордени Масарики Чехия мукофотонида шудааст. Дар соли 2002, малика Елизавета II ӯро мубориз хонд^[5]. Соли 2014 дар синни 105-солагӣ бо ҷоизаи олии Ҷумҳурии Чех – ордени «Шери сафед» сарфароз гардид^[6].

Поезди Уинтон

1 сентябри соли 2009 ба муносибати 70-солагии «Киндертранспорт»-и охирин, ки барои 3 сентябри соли 1939 ба нақша гирифта шуда буд, вале бинобар сар задани Ҷанги Дуюми Ҷаҳонӣ ҳеҷ гоҳ иҷро нашуд, як қатораи махсуси "Уинтон ", ки аз локомотив ва вагонҳои солҳои 1930 иборат буд, аз истгоҳи марказии Прага ба самти Лондон дар масири Киндертранспорт рафт. Дар Лондон мусофирони қатора - «Кӯдакони Уинтон»-и зиндамонда ва хешу табори онҳоро худи Уинтон пешвоз гирифт, ки қабл аз рафтани қатора дар истгоҳи марказии Прага муҷассамаи онҳо ботантана кушода шуд.

Кӯдакони машҳури наҷотёфта

Карел Рейш —коргардони бритониёӣ.
Рената Лаксова — ҷенетики амрикоӣ
Ҷозеф Шлезингер — рӯзноманигор ва нависандаи конодоӣ
Алфред Дабс — барон, вакили бритониёӣ
Исҳоқ Тувия Вайс — С
сарраввини «Эда Ҳаредит», ҷомеаи православии Байтулмуқаддас

Мукофотҳо

Узви ордени Империяи Бритониё (MBE) барои хидматҳо дар таъсиси ҷамъияти «Аббифилд» (1983)
Ордени Чехия Томаш Гарриге Масарик, дараҷаи чорум (1998)
Ҷанговарӣ барои эътирофи кор дар Киндертранспорти чехӣ (2002)
Ҷоизаи ифтихори Британияи Кабир (2003)
Сайёраи хурд, 19384 Уинтон, ки аз ҷониби астрономҳои чех Яна Тиха ва Милош Тиха (1998) кашф шудааст, ба номи Уинтон номгузорӣ шудааст
Мактаби ибтидоӣ дар шаҳри Кунжак (Ҷумҳурии Чех) бо номи Уинтон гузошта шудааст
Ордени фахрии Вазорати мудофиаи Ҷумҳурии Чех, дараҷаи якум (2008)
Номзад ба Ҷоизаи сулҳи Нобел (2008)
Қаҳрамони Ҳолокости Бритониё (2010)
Муҷассама дар истгоҳи роҳи оҳан дар Майденҳед (Бритониё, 2010)
Муҷассама дар Платформаи 1 дар истгоҳи марказии Прага, ки дар он Уинтон кӯдакро дар даст дорад (2009)
Ордени Шери Сафед (2014)^[5]

Ҳарчанд Николас Уинтон масеҳӣ буд, асли яҳудии ӯ ба гирифтани унвони исроилии Одил дар байни миллатҳо монеъ шуд, ки ба ғайрияҳудиён дода мешавад, ки ҷони худро барои наҷоти яҳудиён дар замони ишғоли фашистӣ дар Аврупо зери хатар гузоштанд.

Низ нигаред

Эзоҳ

↑ https://www.thegazette.co.uk/London/issue/34567/data.pdf (ингл.брит) // (untranslated) — 1938. — нашри 34567. — С. 6930.
↑ https://www.memoryofnations.eu/en/winton-barbara-1953 (ингл.) — 2008.
↑ Statue for 'British Schindler' Sir Nicholas Winton(пайванди дастнорас — таърих). 30 марти 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 октябри 2014.
↑ Sir Nicholas Winton's meeting with many of the people he saved (BBC Programme "That's Life" aired in 1988)(англ.) (HTML)(пайванди дастнорас — таърих). 1 октябри 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 октябри 2017.
1 2 105-летнему «британскому Шиндлеру», спасшему 669 еврейских детей в войну, присуждена высшая награда Чехии(пайванди дастнорас — таърих). 22 май 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 май 2014.
↑ 669 детей сэра Николаса Уинтона(рус.) (HTML). jewish.ru(пайванди дастнорас — таърих). ФЕОР. 2 ноябри 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 ноябри 2014.

Пайвандҳо

Николас Винтон ва 669 фарзандаш Бойгонӣ шудааст 16 марти 2025 сол.
Поездҳои Винтон Бойгонӣ шудааст 12 Декабри 2016 сол.
Сэр Николас Оскар Шиндлери бритониёӣ аст
Extracts from the Winton Scrapbook. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 Январ 2012.(англ.)
Partial list of chilndren saved. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 25 марти 2012.(англ.)
фарзандони Винтон Бойгонӣ шудааст 5 марти 2016 сол.

[_5df600166dc3de58-1] ttps://www.thegazette.co.uk/London/issue/34567/data.pdf (ингл.брит) // (untranslated) — 1938. — нашри 34567. — С. 6930.

[_e7c774c96af13c92-2] ttps://www.memoryofnations.eu/en/winton-barbara-1953 (ингл.) — 2008.

[3] Statue for 'British Schindler' Sir Nicholas Winton(пайванди дастнорас — таърих). 30 марти 2012 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 29 октябри 2014.

[4] Sir Nicholas Winton's meeting with many of the people he saved (BBC Programme "That's Life" aired in 1988)(англ.) (HTML)(пайванди дастнорас — таърих). 1 октябри 2017 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 10 октябри 2017.

[autogenerated1-5] 1 2 105-летнему «британскому Шиндлеру», спасшему 669 еврейских детей в войну, присуждена высшая награда Чехии(пайванди дастнорас — таърих). 22 май 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 22 май 2014.

[6] 669 детей сэра Николаса Уинтона(рус.) (HTML). jewish.ru(пайванди дастнорас — таърих). ФЕОР. 2 ноябри 2014 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 3 ноябри 2014.

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]