Ҷаҳиш ба мӯҳтаво

Ноам Чомский

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Ноам Чомский
англ. Noam Chomsky
Таърихи таваллуд 7 декабр 1928(1928-12-07)[1][2][3][…] (97 сол)
Зодгоҳ
Кишвар
Фазои илмӣ забоншиносӣ, фалсафаи забон[d], равоншиносӣ, Дастури зоишӣ, назарияи иртиботот[d], илмҳои шинохт, фалсафаи зеҳн[d], фалсафаи ахлоқ ва сиёсат
Ҷойҳои кор
Дараҷаи илмӣ: доктори фалсафа[d][7] (1955)
Алма-матер
Ҷоизаҳо

Нишони Сретенйе[d]

ҷоизаи Оруэлл[d] (1987)

стипендияи Гуггенҳайм[d]

медали Ҳелмолз[d] (1996)

ҷоизаи Томас Мертон[d] (2010)

ҷоизаи Ҷеймса Ҷойс[d]

ҷоизаи Эрих Фромм[d] (2010)

ҷоизаи Вилям Ҷеймс[d] (1989)

профессор Албертус Магнус[d] (2011)

ҷоизаи Киото дар илмҳои асосӣ[d] (1988)

ҷоизаи Ассотсиатсияи равоншиносии Амрико барои саҳми назарраси илмӣ дар психология[d] (1984)

доктори фахрии Донишгоҳи Сент-Эндрюс[d]

доктори ифтихории Донишгоҳи Колумбия[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Ҳарвард[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Кембриҷ[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Уппсала[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Болония[d]

доктори фахрии Донишгоҳи озоди Брюссел (забони ҳолландӣ)[d] (2003)

доктори фахрии Донишгоҳи Отен[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Торонто[d]

Узви Анҷумани илми шинохтӣ[d]

узви Анҷумани Салтанатии Конодо[d]

узви Анҷумани забоншиносии Амрико[d]

д-ри ифтихории Дон. Буэнос-Айрес[d]

доктори фахрии Донишгоҳи МакГилл[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Пекин[d] (2007)

ҷоизаи Бунёди BBVA оид ба Дониш[d] (2018)

доктори фахрии Донишгоҳи миллии мухтори Мексика[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Лойолаи Чикаго[d]

доктори фахрии Донишгоҳи мухтори Мадрид[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Чили[d]

узви вобастаи Академияи илмҳои Тунис[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Калкутта[d]

доктори фахрии Донишгоҳи Флоренсия[d]

доктори фахрии Коллеҷи Амҳерст[d]

профессор Албертус Магнус[d] (2011)

ҷоизаи Карл Осетский[d] (2004)

ҷоизаи сулҳи Шон Макбрайд[d] (2017)

ҷоизаи сулҳи ИМА[d] (2011)

ҷоизаи сулҳи Сидней[d] (2011)

узви фахрии Анҷумани равоншиносии Бритониё[d]

медали Бенҷамин Франклин дар соҳаи илмҳои компютерӣ ва шинохтӣ[d] (1999)

медали Нил ва Сарас Смит барои забоншиносӣ[d] (2014)

Вебгоҳ chomsky.info(англ.)
Имзо Имзо
Логотипи Викигуфтовард Гуфтовардҳо дар Викигуфтовард
Логотипи Викитека Осор дар Викитека
 Парвандаҳо дар Викианбор

Аврам Ноам (Ноум) Чомский (бештар ҳамчун Хомский ё Чомский навишта мешавад),англ. Avram Noam Chomsky [ ˈnoʊm ˈtʃɒmski ]; 7 декабри соли 1928, Филаделфия, Пенсилвания, ИМА ) забоншинос, нависандаи сиёсӣ ва файласуфи амрикоӣ аст файласуф ва назарипардоз. Профессори забоншиносии Пажӯҳишгоҳи технологии Массачусетс, ӯ муаллифи "Иерархияи Чомский", таснифоти забонҳои расмӣ мебошад. Кори ӯ дар бораи грамматикаҳои тавлидӣ ба коҳиши бихевиоризм ва рушди илмҳои шинохтӣ саҳми назаррас гузоштааст. Илова бар корҳои забоншиносии худ, Чомский бо ақидаҳои сиёсии радикалии чапгарои худ, инчунин нақди сиёсати хориҷии ҳукумати ИМА машҳур аст. Чомский худро ҳамчун як сотсиалисти либертарианӣ ва ҷонибдори анархо-синдикализм муаррифӣ мекунад.

Нью-Йорк Таймс Бук Ревью боре навишта буд: "Бо назардошти нерӯ, доираи васеъ аслият ва таъсири ғояҳои ӯ, Ноам Чомский метавонад муҳимтарин ҳуши зиндаи имрӯза бошад" (гарчанде ки, чунон ки Чомский бо истеҳзо қайд кард, мақола баъдтар аз он шикоят мекунад, ки навиштаҳои сиёсии ӯ, ки "The New York Times" аксар вақт онҳоро ба таҳриф кардани далелҳо айбдор мекунад, "ба таври девонавор соддаанд"). Тибқи Arts and Humanities Citation Index байни солҳои 1980 ва 1992, Чомский аз ҳама бештар иқтибосшуда ва ҳаштумин манбаи маъмултарин барои иқтибосҳо дар маҷмӯъ шуморида аст[8] .

Дар забони англисӣ, ин ном ҳамчун Аврам Ноам Чомский (Avram Noam Chomsky) навишта мешавад, ки дар он Аврам (אברהם [avraham], аксар вақт [avraam] дар гуфтугӯ, ки аз хориҷ кардани ה [h > садои сифр] дар бисёр лаҳҷаҳои идишӣ таъсир гирифтааст) ва Ноам (נועם) номҳои яҳудӣ мебошанд. Пайдоиши номи хонаводагии Чомский топонимӣ буда, аз номи шаҳр ва баъдтар (аз соли 1793) шаҳри Чомск (айни замон дар ноҳияи Дрохичини вилояти Брест дар Беларус) гирифта шудааст. Забоншиносон, мисли ӯ, номро мувофиқи қоидаҳои хондани забони англисӣ талаффуз мекунанд: Evrem Noum Chomsky ( садо ) .

Зиндагинома

[вироиш | вироиши манбаъ]

Ноам Чомский соли 1928 дар Филаделфияи Пенсилвания дар оилаи яҳудӣ таваллуд шудааст. Падари ӯ профессор Вилям Чомский, олими забони ибронӣ (1896–1977, зодаи Купел, губернатории Волн ) ва модараш Элси Симоновская дар Бобруйск зода шудааст. Забони модарии волидонаш йидиш буд, аммо дар оила бо он гап намезаданд .

Ибтидо аз соли 1945, Ноам Чомский дар Донишгоҳи Пенсилвания фалсафа ва забоншиносиро омӯхт. Яке аз муаллимони ӯ профессори забоншиносӣ Зеллиг Ҳаррис буд. Ӯ ба Чомский машварат дод, ки сохтори систематикии баъзе забонҳоро тартиб диҳад [9] . Назари сиёсии Ҳаррис низ ба Чомский таъсири қавӣ гузоштаанд.

Ноам Чомский дар Форуми ҷаҳонии иҷтимоӣ дар соли 2003

Ҷусторҳои вобаста

[вироиш | вироиши манбаъ]

Эзоҳ

  1. Хомский Ноам // Большая советская энциклопедия (рус.): [в 30 т.] — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  2. Internet Movie Database (ингл.) — 1990.
  3. http://www.nytimes.com/2013/11/22/movies/is-the-man-who-is-tall-happy-a-michel-gondry-documentary.html
  4. Хомский Ноам // Хомский Ноам (рус.) — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  5. Каталог Немецкой национальной библиотеки (нем.)
  6. https://web.archive.org/web/20200804235511/https://www.bostonmagazine.com/news/2017/08/29/noam-chomsky-mit-arizona/
  7. McGilvray J. A. Encyclopædia Britannica (ингл.)
  8. Chomsky Is Citation Champ. 24 октябри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 23 феврали 2014.
  9. Psychology History. 9 октябри 2010 санҷида шуд. Баргирифта аз сарчашмаи аввал 9 июли 2010.

Пайвандҳо