Ноҳияи Аскалдӣ

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
Jump to navigation Jump to search
Ноҳияи Ескелдӣ
русӣ: Ескельдинский район
44°54′12″ а. шим. 78°29′42″ т. ш.HGЯO
Кишвар  Қазоқистон
Тобеъи Вилояти Алмаато
Маркази маъмурӣ Қаробулоқ
Таърих ва ҷуғрофиё
Таърихи таъсис 17 январ 1928
Масоҳат
  • 4 300 км²
Вақти минтақавӣ UTC+06:00[d]
Аҳолӣ
Аҳолӣ 46 631 нафар (2019)
Миллият

қазоқҳо (74,54 %)
русҳо (20,51 %)
олмониҳо (1,09 %)
тоторҳо (1,49 %)
куриёиҳо (1,00 %)

ғайра (1,36 %)
Ноҳияи Ескелдӣ дар харита

Ноҳияи Аскалдӣ (қаз.: Ескелді ауданы) — то 2022 воҳиди маъмурӣ дар маркази вилояти Алмаатои Қазоқистон. Маркази маъмурӣ — шаҳраки Қаробулоқ.

Таърих[вироиш | вироиши манбаъ]

Ноҳияи Талдӣ-Қӯрғони округи Алмаатои ҶАШС Қаз 17 январи 1928 таъсис дода шуд. 10 майи соли 1961 вилояти Талди-Қӯрғон барҳам дода, ҳудуди он ба тобеияти Шӯрои шаҳри Талди-Қӯрғон дода шуд [1] . 2 январи соли 1963 ин ноҳия барқарор карда шуд.

Соли 1993 он ба ноҳияи Талдиқӯрғон табдил дода шуд.

10 марти соли 2000 бо Фармони Президенти Ҷумҳурии Қазоқистон ноҳияи Талдиқӯрғон ба вилояти Ескелдинский табдил дода шуд [2] .

Аз 8 июни 2022 тобеи вилояти навташкилшудаи Ҷетису.

Тақсимот[вироиш | вироиши манбаъ]

Ноҳияи аз 33 деҳа иборат аст, ки ба 11 ҳавзаи (ҷамоати) деҳот дохиланд:

  • Алдаберганов
  • Оқин-Сара
  • Боқтибой Ҷолбарисулӣ
  • Ҷалғизағоч
  • Кӯкҷозиқ
  • Қайнарлӣ
  • Қарабулоқ
  • Қаратол
  • Қонир
  • Сиримбет
  • Тӯленгит

Ҷуғрофия[вироиш | вироиши манбаъ]

Ба қаламрави ноҳия релефи хеле ноҳамвор хос аст. Дар қисми шарқии, қаторкӯҳҳои Алотауи Ҷунгар бо баландии 3500-3800 метр аз сатҳи баҳр ҷойгир асӣ. Аз ҳудуди ноҳия ду дарё мегузарад: Қаратол, Кӯксу ва як қатор дарёҳои хурд. Ин минтақа барои зироаткории обӣ ва лалмӣ бештар мусоид мебошад. Дар ин ҷо маъданҳои фоиданок мавҷуданд: кони тилло, нуқра, сурб ва руҳ, мармар, оҳаксанг.

Дар ин ҷо олами ҳайвонот омехта буда, асосан ҳайвоноти Олтой ва Тиёншон вомехӯранд. Дар камарбанди поёни кӯҳҳо — харгӯш, гофер, хомяк, болс ва ғайраро дидан мумкин аст.

Аҳолӣ[вироиш | вироиши манбаъ]

Таркиби миллӣ (дар аввали соли 2019):

  • қазоқҳо - 34.758 нафар. (74,54%)
  • русҳо — 9566 нафар. (20,51%)
  • немиҳо — 508 нафар. (1,09%)
  • тоторҳо — 695 нафар. (1,49%)
  • куриёиҳо — 468 нафар (1,00%)
  • украинҳо — 83 нафар. (0,18%)
  • чеченҳо — 181 нафар. (0,39%)
  • уйғурҳо — 111 нафар. (0,24%)
  • полякҳо - 27 нафар (0,06%)
  • дигарон — 127 нафар. (0,27%)
  • Дар маҷмӯъ - 46 631 нафар. (100.00%)

Эзоҳ[вироиш | вироиши манбаъ]

  1. Ведомости Верховного Совета СССР. № 20 (1055), 1961 г.
  2. Указ Президента Республики Казахстан от 10 марта 2000 года № 356 «О переименовании и изменении транскрипций названий отдельных административно-территориальных единиц Актюбинской, Алматинской и Западно-Казахстанской областей»

Пайвандҳо[вироиш | вироиши манбаъ]