Ноҳияи Хуросон

Мавод аз Википедиа — донишномаи озод
(Тағйири масир аз Ноҳияи Ғозималик)
Ҷаҳиш ба: новбари, Ҷустуҷӯи
Ноҳияи Хуросон
Location of Khuroson District in Tajikistan.png
Донистаниҳо
Кишвар : Тоҷикистон Flag of Tajikistan.svg
Вилоят : Хатлон
Шаҳр :
Замони таъсис :
Шаҳр аз :
Раиси ноҳия: Убайдуллои Файзулло
Ҷуғрофиёи табиӣ
Координатаҳо :
Паҳноварӣ :
Мардум
Аҳолӣ (2016) : 105,6 ҳазор нафар
Зичии аҳолӣ (2016) : 117,3 наф.[1].
Забони расмӣ : тоҷикӣ
Забонҳои гуфторӣ : тоҷикӣ
Мазҳаб : ҳанафӣ
Пешшумора :
Нишонии почта :
Замон : UTC+5
Вебгоҳ : .tj
Шумораи мошинҳо : 03TJ

Ноҳияи Хуросон (форс. ناحیۀ ‎) — яке аз ноҳияҳои идории вилояти Хатлон аст ва дар ҷануби Ҷумҳурии Тоҷикистон ҷой дорад. Маркази ноҳия шаҳраки Обикиик мебошад.

Ҷойгоҳ[вироиш]

Ноҳия дар қисми Шимолии қаторкўҳҳои Ғозималик ҷойгир буда, аз тарафи Шарқ бо ноҳияҳои Ёвон ва ба номи А. Ҷомӣ, аз тарафи Ҷануб бо ноҳияҳои Бохтар ва Ҷиликул, аз ҷониби Шимол бо ноҳияи Рудакӣ ҳамсарҳад мебошад. Маркази ноҳия шаҳраки Обикииказ шаҳри Душанбе дар масофаи 45 км ва аз шаҳри Қӯрғонтеппа дар масофаи 40 км ҷойгир аст. Масоҳати ноҳия 896,1 км2 аст.

Таърих[вироиш]

Мавзеи Ғозималик аз давраҳои қадим дар ҳудуди ҳамин минтақаи Тоҷикистон ном гирифтааст. Аз нуқтаи назари муаррихон, калимаи Ғозималик аз ду қисм иборат аст: Ғозӣ - калимаи арабӣ буда, ба касе нисбат дода мешавад, ки дар роҳи ислом мубориза бурда буд. Маънои калимаи Малик - «Султон», «Шоҳ» мебошад. Аз гуфтаҳо бармеояд, ки Ғозималик ободкунандаи ҳамин диёр буда, таърихан ин диёр ба номи ӯ номгузорӣ шудааст. Дар имрӯза ноҳияи Хуросон ёдгориҳои таърихии мутааллиқ ба асри 1-3-юми пеш аз милод аз давраи Кушониён (фарози назди деҳаи Сарбанд, Ҷамоати деҳоти Қизилқалъа) дарёфт гардида, дар он 800 адад нигораҳои таърихӣ аз давраҳои асри сангин мерос монда, дар осорхонаи мактаби №14-и ноҳия нигоҳ дошта мешаванд. Инчунин ёдгориҳои таърихии мутааллиқ ба асрҳои миёна аз оромгоҳи уламои шариат Таъба Тобеин (аз деҳаи Тобини Ҷамоати деҳоти Ғаллаобод), ки зиёратгоҳи мардуми ноҳия ва берун аз он мебошад, бозёфт гардидааст. Инчунин дар ҳудуди ноҳия ёдгориҳои таърихии Қалъаи Ғозималик ва шаҳрчаи Ҳалқаҷар ҷойгир шудааст.[2]

Соли 1936 ва аз нав 28 апрели соли 1983 ба номи ноҳияи Илич ташкил шуда, аз 12 марти соли 1992 номи ноҳияи Ғозималик ва аз 12 феврали соли 2004 номи ноҳияи Ғозималик ба ноҳияи Хуросон тағйир дода шуд.[3]

Мардум[вироиш]

Мардуми Хуросон ба забонҳои тоҷикӣ ва узбакӣ сухан мегӯянд. Бар пояи омори соли 2016, ноҳияи Хуросон 105,6 ҳазор нафар ҷамъият дошт.[1].

Бахшбандӣ[вироиш]

Бар асоси Қонуни тақсимоти кишварӣ, ноҳияи Хуросон 1 шаҳрак ва 4 ҷамоат[4]. дорад:

Ҷамоатҳои ноҳияи Панҷ[5]
Ҷамоат Аҳолӣ
Обикиик (шаҳрак)
Садриддин Айнӣ
Фахробод (собиқ Даҳанакиик)
Ғаллаобод (собиқ Обикиик)
Ҳилолӣ

Ҳукумат[вироиш]

Сарвари ноҳияи Хуросон Раиси Ҳукумати он аст, ки аз ҷониби Раиси Ҷумҳури Тоҷикистон таъйин мегардад. Ниҳоди қонунгузори ноҳия — Маҷлиси намояндагони халқӣ мебошад, ки аз тарафи ҳама мардуми ноҳия ба муддати 5 сол интихоб мешавад.

Иқтисодиёт[вироиш]

Омӯзишу парвариш[вироиш]

Ниҳодҳои фарҳангӣ[вироиш]

Беҳдошту беҳзистӣ[вироиш]

Эзоҳ[вироиш]

  1. 1.0 1.1 Численность населения Республики Таджикистан на 1 января 2016 года. Сообщение Агентства по статистике при Президенте Республики Таджикистан.
  2. Ёдгориҳои таърихию фарҳангии ноҳияи Хуросон
  3. Қарори Маҷлиси Миллии Маҷлиси Олии Ҷумҳурии Тоҷикистон аз 12 феврали соли 2004 – ум, № 503,
  4. Феҳристи номи маҳалҳои Тоҷикистон. — Душанбе: Сарредаксияи илмии Энсиклопедияи Миллии Тоҷик, 2013. — 332 с.
  5. http://www.undp.tj/files/maps/JCP/Tajik_pdf/Civil_Society/Kulyab_AO/CS15.pdf