Нялам
| Шаҳр | |
Нялам | |
|---|---|
| نيالا / Niyāla | |
 | |
| 12°03′ а. ш. 24°53′ т. ш.HGЯO | |
| Кишвар | Судон |
| Таърих ва ҷуғрофия | |
| Таъсис | асри XIX |
| Масоҳат | 59 км² |
| Баландии марказ | 695 м |
| Минтақаи замонӣ | UTC+2:00 |
| Аҳолӣ | |
| Шумора | 720 113 тан (2009) |
|
|
|
 Парвандаҳо дар Викианбор | |
Нялам (ба арабӣ: نيالا, Niyāla) — шаҳр дар ҷанубу ғарби Судон, пойтахти вилояти Дарфури Ҷанубӣ.[1] Нялам бо аҳолии тахминан 720 ҳазор нафар (тибқи маълумоти соли 2009) яке аз бузургтарин шаҳрҳои Судон ва маркази асосии минтақаи Дарфур ба ҳисоб меравад. Шаҳр маркази муҳими тиҷорати минтақавӣ ва қалби низоъи дароз-муддати Дарфур аст.[1]
Таърих
[вироиш | вироиши манбаъ]Нялам ҳамчун маҳалли ҷамоаҳои фор ва ҷурҳо инкишоф ёфт ва аз асри XIX дар таркиби султанати Дарфур (султанати Фор) ҷой дошт. Дар асри XX шаҳр ҳамчун маркази маъмурӣ ва тиҷоратии минтақа рушд кард. Аз соли 2003 — оғози бунёди дарози низоъи Дарфур — Нялам маркази бузурги лагерҳои паноҳҷӯён ва фаъолияти миссияи СММ (ЮНАМИД) то соли 2020 буд.[1]
Аз апрели 2023 бо ҷанги Судони замонавӣ шаҳри Нялам ба яке аз қалбҳои даргириҳои Артиши Судон бо Қувваҳои Дастгирии Тез табдил ёфт ва қисми калони иморатҳояш вайрон шуд.
Ҷуғрофия ва иқлим
[вироиш | вироиши манбаъ]Нялам дар ҳамвории Дарфур, дар баландии тахминан 695 метр аз сатҳи баҳр воқеъ аст; иқлими он савванаи тропикии хушк буда, фасли борон аз июн то октябр; ҳарорати миёна +29°C.
Аҳолӣ
[вироиш | вироиши манбаъ]Аҳолии шаҳри Нялам тахминан 720 ҳазор нафар буда, ҷамоаҳои фор, заҳава, мисирия, риззайқот ва арабҳо дар он зиндагӣ мекунанд.[1] Сокинон асосан мусулмонони суннӣ мебошанд.
Иқтисод
[вироиш | вироиши манбаъ]Иқтисоди Нялам бар тиҷорати минтақавӣ, чорводорӣ (шутур, гов, гӯсфанд), кишоварзии хушк (тариқ, кунҷид, гумми арабӣ) ва маҳсулоти суннатии маҳаллӣ асос меёбад. Шаҳр маркази таҳвили гумми арабии Дарфур мебошад.
Нақлиёт
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Нялам Фурудгоҳи Нялам (рейсҳои дохилӣ ба Хартум), истгоҳи ниҳоии хатти роҳи оҳани Нялам–Хартум (ягона хатти роҳи оҳан дар Дарфур) ва шоҳроҳҳо ба Эл-Фошир ва Нялаи Ҷанубӣ мавҷуданд.
Фарҳанг ва маориф
[вироиш | вироиши манбаъ]Дар Нялам бозори бузурги маҳаллӣ (Сук-ан-Нялам) бо ҳунармандии анъанавии чарм ва нассоҷӣ машҳур аст; маҷлиси анъанавии суфии Сафа Хатмия ва ҷашнҳои анъанавии фор баргузор мешаванд.
